Yılmaz Özdil ana haberde anlattı: İran'a bir de böyle bakın

SÖZCÜ Gazetesi yazarı ve Türkiye'nin kırılmaz kalemi Yılmaz Özdil, Serdar Cebe ile SÖZCÜ Ana Haber'e katıldı. ABD ve İsrail'in İran'a yaptığı saldırılar ve İran'ın misillemelerini yorumlayan Özdil, şu ifadeleri kullandı:

'DUBAİ'DE JET KİRALAMADA KUYRUK VAR'

"- Dubai'de, yani Birleşik Arap Emirlikleri'nde; Abu Dabi ve Katar’da olağanüstü bir insan trafiği yaşanıyor. Havalimanlarının kapatılması ve İran’dan özellikle Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik saldırılar nedeniyle ciddi bir hareketlilik söz konusu. Özel jet kiralama konusunda dünyada eşi benzeri görülmemiş bir talep oluşmuş durumda. Türkiye bağlantılı olarak da bu konu gündemde.

- Özel jet kiralamada büyük bir kuyruk var. Normalde 100 bin dolar olan bir uçuş için 1 milyon dolar ödeyenler olduğu ifade ediliyor. Çünkü insanlar karayoluyla Birleşik Arap Emirlikleri’nden, özellikle Dubai ve Abu Dabi’den hatta Katar’dan çıkarak Umman’a geçmeye çalışıyor. Amaç, Umman’ın başkenti Maskat’taki havalimanından özel jetlerle ülkeden ayrılmak. Ancak Umman sınırında da yoğunluk nedeniyle girişler ciddi şekilde kısıtlanmış durumda. Talep o kadar büyük ki, Birleşik Arap Emirlikleri’nde zırhlı araç kiralamaya bile olağanüstü bir ilgi var. İnsanlar zırhlı araçlarla Umman’a geçmeye, oradan da özel jetle uçmaya çalışıyor. Özellikle Dubai’de yaklaşık 100 bin Türk vatandaşı yaşadığı belirtiliyor; çoğu beyaz yakalı, aileleri ve çocuklarıyla birlikte."

BM KAPISINDAKİ ŞİİR

"- İran meselesine gelince: Birleşmiş Milletler’in New York ve Cenevre’deki binalarında insanlık tarihine damga vurmuş sözler ve metinler duvarlara yazılmıştır. New York’taki Birleşmiş Milletler binasının duvarında yer alan plaketlerden biri, 13. yüzyılda yaşamış İranlı şair Şirazlı Sadi’ye aittir. İran’ın Şiraz kentinden olan Sadi’nin Gülistan adlı eserinden alınan beyitte şu ifadeler yer alır:

“Âdemoğulları bir bedenin uzuvlarıdır;
Aynı cevherden yaratılmışlardır.
Zaman bir uzva acı verirse,
Diğer uzuvların huzuru kalmaz.
Başkalarının acısıyla kaygılanmayan kişiye
İnsan demek yakışmaz.”

Bu beyit, İran edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Gülistan’dan alınmıştır. Doğu’da olduğu kadar Batı’da da etkili olmuş bir metindir ve Birleşmiş Milletler binasında yer alması sembolik bir anlam taşır.

Ancak tüm dünyanın gözü önünde İran’da yaşananlara karşı Birleşmiş Milletler’den güçlü bir ses çıkmaması eleştirilmektedir. Bu durum, uluslararası sistemin ve küresel kurumların çifte standart içinde olduğu yorumlarına yol açmaktadır."

'REİSİ'YE YAS VARDI, HAMANEY ÖLDÜ BU SEFER YAS YOK'

"- Yakın geçmişte, 2024 yılında İran Cumhurbaşkanı Ebrahim Reisi’nin helikopter kazasında hayatını kaybetmesi üzerine Türkiye’de bir günlük yas ilan edilmişti. Daha önce Ruhullah Humeyni’nin vefatında da Türkiye’de yas ilan edilmişti. Bu örnekler hatırlatılarak, bugün yaşanan gelişmeler karşısında benzer bir resmi tutumun görülmemesi eleştirilmektedir."

İRAN'A BİR DE BÖYLE BAKIN

"- Bölgedeki gelişmelere harita üzerinden bakıldığında, olayların yalnızca İran ile sınırlı olmadığı görülmektedir. Basra Körfezi’ne Irak’ın açıldığı tek nokta olan Basra bölgesindeki Batı Kurna 1 ve Batı Kurna 2 petrol sahaları dikkat çekmektedir. Irak’ın kuzeyinde yaklaşık 45 milyar varil, güneyinde ise yaklaşık 115 milyar varil petrol rezervi bulunduğu ifade edilmektedir. Bu rezervlerin yaklaşık 20 milyar varillik kısmı, dünyanın en büyük tek parça petrol sahalarından biri olarak gösterilen Batı Kurna’dadır.

- Bu saha uzun süredir Rus enerji şirketi Lukoil tarafından işletiliyordu ve günlük yaklaşık 480 bin varil üretim yapıldığı belirtilmektedir. Ancak kısa süre önce Irak hükümeti işletme haklarını geri alarak bu sahayı Amerikan enerji şirketi Chevron’a devretmiştir.

- Chevron, daha önce Venezuela’daki petrol faaliyetleriyle ve ambargo süreçlerinde gündeme gelmişti. Ayrıca Yunanistan’ın Ege Denizi’nde petrol arama faaliyetleri kapsamında anlaşma yaptığı şirketlerden biri olarak da bilinmektedir.

- Irak’taki bu anlaşma imzalanırken masada gözlemci olarak ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve aynı zamanda Suriye Özel Temsilcisi sıfatını taşıyan Tom Barrack da bulunmuştur. Bu durum, anlaşmanın bölgesel ve jeopolitik boyutuna dikkat çekilmesine neden olmaktadır."

SDG LİDERİ İLE ÇEKİLEN FOTOĞRAFTAKİ SEMBOL

"- Suriye’de ise, Haseke’de çekilen bir fotoğraf gündeme gelmiştir. Fotoğrafta Tom Barrack, SDG’nin lideri Mazlum Abdi ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper yer almaktadır. Brad Cooper’ın halen İran’a yönelik askeri operasyonları yöneten isim olduğu belirtilmektedir. Fotoğrafın arka planındaki harita ve semboller de tartışma konusu olmuştur.

- Son olarak, İran’ın Türkiye sınırına bitişik bölgelerinde PKK’nın İran uzantısı olarak bilinen yapılanmanın varlığına dikkat çekilmekte; Suriye ve Irak’ın kuzeyinde olduğu gibi, İran’ın kuzeybatısında da benzer bir fiilî durum oluşturulmaya çalışıldığı iddia edilmektedir. Bu çerçevede, bölgedeki gelişmelerin yalnızca İran’ı değil, Türkiye’yi de doğrudan ilgilendirdiği vurgulanmaktadır."