Vurgunu yapanlar ne olacak?

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aralarında Tera, A1 Capital ve Atlas'ın da bulunduğu 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu yaklaşık 800 milyar liralık 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine ilişkin usul ve esasları belirledi.

Tasfiye 3 ay içinde tamamlanacak, fon sahiplerine paraları ödenecek. Peki ya bu düzeni kurup büyütenler, fiyatları şişirerek milyarlarca liralık fonlar yaratanlar ve sistem çökmeye başlamadan önce çıkanlar? Emre Tezmen’in başkanlığındaki Tera’nın amiral gemisi serbest yatırım fonu 100 bini aşkın yatırımcı çekti. Fonun son bir yıllık getirisi yüzde 662, yılbaşından bu yana yüzde 247, 3 yıllık getirisi ise yüzde 74 binin üzerinde oldu. Fon, milyarlarca lirayı birbirleriyle bağlantılı sınırlı sayıdaki şirkete yatırdı ve pozisyonlarını büyüttü.

SON 3 AYDA KİMLER ÇIKTI?

Öyle ki, bu fonlardan birinin yoğun alım yaptığı bir hisse, 1 yılda yüzde 8.000'den fazla yükseldi. Bin koyup 40 bin, 80 bin hatta 700 bin kazananlar oldu. Ekonomist Murat Kubilay, yaşanan sürecin açık bir Ponzi sistemi olduğunu belirterek kapalı fon döneminde karşılıklı alım-satımlarla hisse fiyatlarını şişirenlerin ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi. SPK ile bağımsız denetim şirketlerinin sorumluluklarının da incelenmesi gerektiğinin altını çizen Kubilay, SPK'nın 28 Ağustos'ta duyurduğu Yeni Fon Rehberi'nin önceden öğrenilip öğrenilmediğinin ve haziran, temmuz ve ağustosta sistemden çıkan yatırımcıların işlemlerinin mercek altına alınması gerektiğini savundu. Ekonomist Kerim Rota, sürecin fonların kapalı olduğu ilk dönemden itibaren incelenmesi gerektiğini vurguladı. Rota, kurucu ve 'tohum yatırımcı' hareketleri ile fonların halka açılmasının ardından yapılan çıkışların zamanlamasının araştırılmasını istedi.

SPK Rehberi’nden önce hisselerde ralli

Tasfiye edilen fonların portföyünde bulunan bazı hisse senetlerinde, yılbaşından SPK’nın 28 Ağustos’ta yeni fon rehberini açıklamasına kadar geçen süreçte olağanüstü getiriler kaydedildi. 2 Ocak-27 Ağustos aralığında borsada en yüksek primi %2.939 kazançla Özata Denizcilik, ikinci sırada %1.869 ile Birleşim Grup Enerji sağladı. Anel Elektronik (%1.053) ve Katılımevim (%1.002) 10 katın üzerinde değer kazandı. Prizma Pres Matbaacılık (%688), Gündoğdu Gıda (%513), Tera Finansal Yatırım (%489) gibi hisseler %400’ün üzerinde fahiş primler yaparken;  Destek Finans Faktoring (%250) ve Hedef Holding (%242) söz konusu dönemi dikkat çekici kazançlarla tamamladı.

Yanıt bekleyen sorular

1 - Kasım 2025’teki manipülasyon uyarısına rağmen önlem almak için neden 10 ay beklendi, gecikmenin sebebi siyasi engeller mi?

2 - Açık fiyat manipülasyonuna ve 131 fonun tasfiyesine rağmen, sorumlular ve SPK içindeki ihmal sahipleri hakkında neden zamanında adli işlem yapılmadı?

3 - Usulsüz halka arzlara ve şüpheli fonlara göz yuman SPK eski başkanları ve kurul üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunulacak mı?

4 - Skandala karışan isimlere bankacılık lisansı veren dönemin BDDK yönetimi ve izin süreçleri soruşturulacak mı?

5 - MASAK, fonları temerrüde düşen ve yatırımcıların parasını ödeyemeyen kişilerin mal varlıklarına ve hesaplarına bloke koydu mu?

6 - Skandala adı karışan finans kurum sahiplerinin, şirket ve banka yönetimlerine devam etmesine ne zaman son verilecek?

7 - Katılımevim ve Birevim’in Emlak Katılım tarafından satın alınmasıyla oluşacak kamu zararını şeffaf 
biçimde açıklayacak mısınız?

8 - Varlık Fonu’nun Borsa İstanbul’daki kriz sürecindeki piyasa müdahalelerinden doğan kâr veya zarar kamuoyuna açıklanacak mı?

KİM NE DEDİ?

Ciddi bir ahlaki tehlike

Ekonomist Mahfi Eğilmez, tasfiye sürecine alınan fonlardaki denetim zafiyetine ve müdahale zamanlamasına dikkat çekti. Eğilmez aşırı risklerin yarattığı zararların kamuya yüklenmesinin piyasa disiplinini zedeleyen ciddi bir 'ahlaki tehlike' oluşturduğunu vurguladı.

Kayıp 3-4 milyar $’da kalabilirdi 

Ekonomist Nazır Kapusuz, 1 yılda 81 katı kadar gelir getiren yatırım enstrümanı olduğuna dikkat çekerken “Kasım 2025’te müdahale edilseydi kabaca yaptığım hesaplara göre şu anda fonlardaki 17 milyar dolarlık kayıp 3-4 milyar dolarda kalacaktı. Göz göre göre krizin büyümesi beklendi” yorumunu yaptı.

Ya MSCI bizi uyarmasaydı

Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, "Fonlardaki sarsıntı, kamunun ve bu fonlara yatırım yapan yurttaşların belli bir zararıyla atlatılır. Büyük bankalardaki fonlarda parası bulunanların endişelenmesi için neden yok. Ama unutmayalım, MSCI yani bir 'dış güç' uyarmasaydı bu manipülasyonlar büyüyecek, zararlar artacaktı" dedi.