1 saat önce
35
Kaynak:CNN TÜRK
Türkiye'de bu yaz sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi beklenirken, meteorolojik kaynaklı doğal afet risklerinin de artabileceği belirtiliyor. CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, özellikle "süper hücre" olarak bilinen kuvvetli fırtına bulutlarının daha sık görülebileceği uyarısında bulundu.
"METEOROLOJİK KAYNAKLI DOĞAL AFETLER DAHA FAZLA YAŞANABİLİR"
Prof. Dr. Orhan Şen, bu yıl hava koşullarının oluşturduğu doğal afetlerin daha fazla görülebileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Bu sene hava şartları, daha doğrusu meteorolojik parametrelerin meydana getirdiği doğal afetler biraz daha fazla yaşanacakmış gibi görünüyor."
SÜPER HÜCRE NEDİR?
Halk arasında "süper hücre" olarak adlandırılan oluşumun aslında çok güçlü bir kümülonimbus bulutu olduğunu ifade eden Şen, bu bulutların gök gürültüsü, yıldırım ve ani yağışlarla birlikte görüldüğünü söyledi:
"Süper hücre dediğimiz, halk arasında süper hücre diye bilinen oluşum, kümülonimbus bulutudur. Gök gürültüsü, yıldırım ve ani yağış yapan kalın bulutlar vardır. Eğer bu bulut çok kuvvetli olursa buna süper hücre deniyor. Yani süper bulut gibi düşünebiliriz."
DOLU NASIL OLUŞUYOR?
Süper hücrelerin en dikkat çekici özelliğinin içlerindeki çok güçlü düşey hava hareketleri olduğunu belirten Şen, dolunun oluşum sürecini şöyle anlattı:
"Bu bulutların içerisinde düşey hareket çok fazla olduğu için yağmur damlaları bulut içindeki kuvvetten kurtulup yere gelemiyor. Yere inemeyince tekrar yukarı taşınıyor. Bulutun tepesine kadar çıkıyor. Bu sırada sıfır derece seviyesinin üzerine çıktığı için donuyor. Daha sonra tekrar aşağıya iniyor ve bu döngü birkaç kez tekrarlanıyor."
Bu süreçte her seferinde yeni bir buz tabakası oluştuğunu belirten Şen, şunları kaydetti:
"Her dönüşünde dolu tanesi bir katman daha büyüyor. Sonuçta ceviz büyüklüğünde, hatta elma büyüklüğünde dolu olarak yere düşebiliyor. Süper hücrenin yaptığı en tehlikeli şeylerden biri budur."
YEREL VE ANİ ETKİ GÖSTERİYOR
Süper hücrelerin geniş alanları etkileyen klasik yağış sistemlerinden farklı olduğuna dikkat çeken Şen, bu sistemlerin tamamen yerel koşullarla oluştuğunu vurguladı:
"Bu bir sistem yağışı değil. Orta Anadolu'yu, Marmara'yı ya da Ege'yi kapsayan büyük bir meteorolojik sistem değil. Bireysel bir sistem. O bölgedeki topografik şartlardan ve yer seviyesindeki sıcaklıktan meydana geliyor."
İLKBAHAR VE YAZ BAŞLANGICINDA DAHA SIK GÖRÜLÜYOR
Bu tür bulutların özellikle ilkbahar ve yazın ilk dönemlerinde sık görüldüğünü belirten Şen, son örneklerden birinin Niğde'de yaşandığını hatırlattı:
"Niğde'de meydana geldi. Etrafta hiçbir şey yokken tek bir bulut geliyor ve birdenbire bütün yağışını, doluyla birlikte bırakıyor."
Şen, bu olayda bir vatandaşın hayatını kaybettiğini, dört kişinin de yaralandığını söyledi.
BU YIL NEDEN DAHA FAZLA GÖRÜLEBİLİR?
Süper hücre oluşumunda en önemli iki faktörün nem ve sıcaklık olduğunu belirten Şen, sıcaklık arttıkça bu tür sistemlerin oluşma ihtimalinin de yükseldiğini ifade etti:
"Bu tür bulutların oluşmasında birinci faktör nem, ikinci faktör sıcaklıktır. Yer seviyesindeki sıcaklık ne kadar fazla olursa bu bulutlar o kadar fazla meydana gelir."
Yaklaşık 10 kilometre kalınlığa ulaşabilen bu bulutların, denizden gelen nemli hava ile daha da güçlendiğini belirten Şen, şöyle devam etti:
"Sıcaklık yüksekse, nem fazlaysa ve bölgede denizden gelen nemli hava bulunuyorsa bu bulutlar çok daha güçlü hale gelir ve yerel olarak çok kuvvetli yağış bırakırlar."
RİSK HANGİ BÖLGELERDE DAHA YÜKSEK?
Bu yıl sıcaklıkların daha yüksek seyretmesinin beklendiğini vurgulayan Şen, özellikle bazı bölgelerde riskin daha fazla olacağını söyledi:
"Bu sene sıcaklar biraz daha fazla olacağı için bu tür olayları daha sık göreceğiz. Özellikle İç Ege'de, İç Anadolu'da ve Karadeniz Bölgesi'nde, özellikle Orta ve Batı Karadeniz'de bu tek hücreli bulutların etkisini göreceğiz."
VATANDAŞLARA DİKKAT ÇAĞRISI
Vatandaşların meteorolojik uyarıları yakından takip etmesi gerektiğini belirten Şen, süper hücrelerin tahmin edilmesinin oldukça zor olduğuna dikkat çekti:
"Meteoroloji Genel Müdürlüğü bu tür riskleri yayınlıyor ancak süper hücre dediğimiz tek bir bulutun tam olarak hangi noktada oluşacağını günler öncesinden tahmin etmek kolay değil. Çünkü bunlar aniden gelişen bulutlardır."
Özellikle sağanak ve konvektif yağış uyarılarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Şen, şu çağrıda bulundu:
"Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün duyurularını ve meteoroloji uzmanlarının açıklamalarını takip ederek bu tür risklere karşı dikkatli olmak gerekiyor."
UZMANLARDAN TAKİP UYARISI
Uzmanlar, yaz aylarında artması beklenen sıcaklıklarla birlikte yerel, ani ve şiddetli yağışların da çoğalabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle dolu, yıldırım, kuvvetli rüzgâr ve kısa sürede etkili olan sağanak yağışlar nedeniyle vatandaşların resmi meteorolojik uyarıları düzenli olarak takip etmeleri öneriliyor.
English (US) ·