1 saat önce
27
Kaynak:CNN TÜRK
NATO, 1949 yılında Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikalarına karşı Batı bloğunun ortak savunma mekanizması olarak kuruldu. Soğuk Savaş döneminde temel görevi, Sovyetler Birliği liderliğindeki Doğu Bloğu'na karşı üye ülkelerin güvenliğini sağlamak oldu.
Türkiye ise 1952 yılında NATO'ya üye olarak ittifakın önemli aktörlerinden biri haline geldi. Günyel, NATO'nun yalnızca askeri bir yapı olmadığını, aynı zamanda siyasi ilişkileri geliştiren ve müttefikler arasındaki iş birliğini güçlendiren bir platform olduğunu vurguluyor.
1991 yılında Sovyetler Birliği ve Doğu Bloğu'nun dağılmasıyla NATO yeni bir döneme girdi. İttifak, bu süreçte farklı ülkelerle genişleme politikası izlerken küresel terörle mücadele gibi yeni güvenlik başlıklarına da odaklandı.
NATO'ya kaç ülke üye?
Günümüzde NATO, Kuzey Amerika ve Avrupa kıtalarından toplam 32 üyeden oluşuyor.
İttifakta ABD ve Kanada'nın yanı sıra Avrupa ülkeleri de önemli bir ağırlığa sahip. Türkiye, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Norveç gibi ülkeler NATO'nun askeri kapasitesi ve siyasi etkisi açısından öne çıkan üyeleri arasında bulunuyor.
NATO'nun temel prensibi ise kolektif savunma anlayışına dayanıyor. İttifakın en önemli maddesi olan 5. madde, herhangi bir NATO üyesine yönelik saldırının tüm üyelere yapılmış kabul edilmesini ve ortak savunma mekanizmasının devreye girmesini öngörüyor.
Rusya-Ukrayna Savaşı NATO'nun politikalarını değiştirdi
Dr. Cihan Günyel'e göre, 2014 yılında Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi ve 2022 yılında başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, NATO'nun Avrupa güvenliği yaklaşımında önemli değişimlere neden oldu.
Savaşla birlikte Avrupa'nın savunma politikaları yeniden şekillenirken, Rusya'nın Çin, Kuzey Kore ve İran ile geliştirdiği ilişkiler de NATO'nun küresel güç rekabetindeki konumunu etkiledi.
Bu gelişmeler, NATO'nun yalnızca Avrupa merkezli değil, aynı zamanda Çin'in yükselişiyle birlikte küresel ölçekte yeni stratejiler geliştirmesine neden oldu.
Trump dönemi NATO için yeni tartışmaları beraberinde getirdi
ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci kez göreve gelmesiyle birlikte NATO içinde yeni tartışmalar gündeme geldi.
Trump'ın önceliğini Asya-Pasifik bölgesinde Çin'e yöneltmesi ve Avrupa ülkelerinin kendi savunma sorumluluklarını daha fazla üstlenmesini istemesi, ittifak içerisindeki dengeleri etkileyen başlıklar arasında yer aldı.
NATO ülkeleri, savunma harcamaları konusunda da önemli kararlar aldı. Daha önce ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 2'sini savunmaya ayırması hedeflenirken, bu oranın artırılması yönünde yeni adımlar atıldı.
Ankara Zirvesi neden kritik?
NATO'nun 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek zirvesi, ittifakın geleceği açısından kritik başlıklara sahne olacak.
Zirvede;
- Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Avrupa güvenliğinin geleceği,
- NATO ülkelerinin savunma sorumluluklarını nasıl paylaşacağı,
- Ukrayna'ya yönelik destek politikaları,
maddeye bağlılık,
- Çin'in yükselen küresel etkisine karşı NATO'nun yeni stratejisi
gibi konuların ele alınması bekleniyor.
Dr. Cihan Günyel, Ankara'da düzenlenecek zirvenin NATO'nun gelecekteki yol haritasının belirlenmesi açısından tarihi bir öneme sahip olacağını ifade ediyor.
Türkiye NATO içinde neden önemli?
Türkiye, NATO'nun güney kanadında yer alan stratejik konumu nedeniyle ittifak açısından kritik bir ülke olarak değerlendiriliyor.
Karadeniz, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Kafkasya gibi farklı güvenlik bölgelerine yakınlığı Türkiye'yi NATO'nun bölgesel politikalarında önemli bir aktör haline getiriyor.
Günyel, Türkiye'nin son yıllarda geliştirdiği savunma sanayisi kapasitesi ve yeni nesil savaş teknolojilerine yönelik yatırımlarıyla NATO içerisindeki rolünün güçlendiğini belirtiyor.
Özellikle Ukrayna-Rusya Savaşı ve İran merkezli bölgesel gelişmelerle birlikte ortaya çıkan asimetrik savaş yöntemlerinin Türkiye tarafından yakından takip edildiğini ifade eden Günyel, Ankara'nın askeri doktrinlerini bu yeni tehditlere göre şekillendirdiğini değerlendiriyor.
Türkiye'nin NATO'daki rolü güçleniyor
Türkiye, yalnızca askeri kapasitesiyle değil, diplomatik girişimleri ve bölgesel etkisiyle de NATO içerisinde öne çıkan ülkelerden biri olarak görülüyor.
Dr. Cihan Günyel'e göre Türkiye; Avrupa savunmasından Karadeniz güvenliğine, Orta Doğu'daki krizlerden Kafkasya'daki gelişmelere kadar birçok başlıkta kilit bir konumda bulunuyor.
Ankara Zirvesi ile birlikte Türkiye'nin NATO'nun yeni stratejisinin şekillenmesinde daha etkin bir rol üstlenmesi bekleniyor.
English (US) ·