Üretimsiz büyüme pahalılık getirdi

Meyve-sebze ürünlerinin yanına yaklaşılamayan, hem üreticinin hem de tüketicinin geçinemediği 2025’te tarım yüzde 8.8 oranında küçüldü. Tarımdaki tarihi düşüşe rağmen inşaat sektörünün çift haneli büyümesi sayesinde gayrisafi yurt içi hasıla yüzde 3.6 oranında arttı. Ekonomistler, manşet verilerdeki artışa rağmen 2025’te tarımın çöktüğünü, sanayinin durgunluğa girdiğini belirterek Türkiye’nin üretemeden, enflasyonist bir büyüme oranı yakaladığını belirtti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ekonomi 2025’te yıllık bazda yüzde 3.6 oranında büyüdü. Gayrisafi yurt içi hasıla 1 trilyon 596 milyar dolara yükselirken, kişi başına gelirin 18 bin 40 dolara (712 bin 200 TL) ulaştığı açıklandı. Vatandaşlar geçim derdinde ay sonunu nasıl getireceğini düşünürken TÜİK’e göre Türkiye’de aylık ortalama gelir 59 bin 350 lira oldu.

SANAYİ DE SORUNLU

Tarım sektörü, 2025’te, 2001 sonrası en kötü dönemi geçirdi. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörü yılı yüzde 8.8’lik küçülmeyle tamamladı. Tarım ilk çeyrekte yüzde 0.1, ikinci çeyrekte yüzde 5, üçüncü çeyrekte yüzde 12.4, son çeyrekte ise yüzde 7.2 geriledi. Kuraklık ve donun yanı sıra yanlış tarım politikaları nedeniyle Türkiye ekonomisinin yüzde 3.6 büyüdüğü 2025’te vatandaş kiraz yiyemedi, buzdolabındaki birçok gıda ürününden tasarruf etmek zorunda kaldı. Sanayi sektöründe büyüme oranı ise yüzde 2.9’da kaldı.

Sanayi ve tarımdaki sorunlar sürerken geçen yıl inşaat sektörü yüzde 10.8, bilgi-iletişim sektörü ise yüzde 8 büyüdü.

NE DEDİLER?

“Refah arttı, yüksek gelirli ülke olduk”

TİCARET Bakanı Ömer Bolat, “Türkiye ekonomisinin potansiyel büyüme oranını yukarı taşıyacağız” açıklamasını yaptı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise büyüme verilerinin ardından “Kalıcı refah artışı hedefimiz için kritik bir eşik olan yüksek gelirli ülkeler grubuna dahil olduğumuzu öngörüyoruz” ifadesini kullandı.

Büyümenin kalitesi tartışılıyor

EKONOMİSTLER gibi sanayiciler de 2025 yılı büyüme verilerinin ortaya koyduğu sorunlara dikkat çekti. Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, “Sanayideki büyümenin manşet verinin gerisinde kalması, ekonomik büyümenin kalitesi ve sürdürülebilirliği açısından üzerinde durulması gereken önemli bir işarettir” değerlendirmesini yaptı.