1 saat önce
32
Kaynak:CNN TÜRK
HAKAN FİDAN SUUDİ ARABİSTAN'A GİDİYOR
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan'ın düzenlediği toplantıya katılmak üzere Riyad'a gidiyor. Bu kapsamda sonrasında bir bölge turu da gerçekleştirebilir. Katar ve BAE olarak zikredildi sonraki ziyaretleri ancak henüz kesinleşmedi. Hava sahasının durumuna bağlı olarak bir karar verilecek.
Risk görülürse yarın öğleden sonra Riyad'dan Türkiye'ye geri dönecek.
Riyad'daki toplantıda ABD ve İsrail'in saldırıları sonrası başlayan, tüm dünyada maliyetleri giderek artıran ve bölgeye sıçrama riski bulunan savaşın durdurulması ele alınacak. Toplantı sonrası bir ortak irade ve açıklama gündeme gelebilir. Körfez ülkelerinin yer alacağı o toplantıdan iki temel mesaj çıkması beklentisi var:
1- Karşılıklı olarak saldırıların durdurulması
2- İran'ın Körfez ülkelerine dönük saldırılarının kınanması ve bunları sonlandırması çağrısı
Elbette öncelikle bu savaşın sona ermesi beklentisi var ancak bunun için şu anda herhangi bir arabuluculuk girişimi ile çözülebilecek bir noktada olunmadığı tespitleri yapılıyor.
Neticede Trump'ın vereceği bir kararla ancak savaşın durması mümkün görünüyor. Trump nerede tatmin olacak? Ne zaman bitirecek? Şu an bir öngörü yok ancak İsrail'in kendi için yakaladığını düşündüğü bu fırsatı bir daha elde edemeyeceği mantığı ile sonuna kadar gidilmesinden yana tutum sergilediği de görülüyor. Hâlen bir rejim değişikliği hedefi var ancak kaynaklar rejimin bazı önemli isimlerin öldürülmesi ile değişemeyeceği tespitini de yapıyor. Rejimin kişilerden bağımsız, kurumsallaşmış bir sistem olduğu; havadan saldırılarla değişmeyeceği birçok kez ifade edilmişti, nitekim şimdi bu görülüyor. Belki bu aşamada İran'ın altyapısına verilen zararla bir 30 yıllık kayba uğratıldığı düşünülebilir ancak rejimin değişmesi beklentisi hâlen çok zayıf.
TÜRKİYE BARIŞ DİPLOMASİSİNİ SÜRDÜRÜYOR
Öte yandan İran ile de Ankara sürekli temasta. Dışişleri Bakanı Arakçi üzerinden yapılıyor görüşmeler.
Fakat yeni sistemde Arakçi'nin yeri ne? Etkisi ne? Bunlar hep soru işareti. O nedenle şu aşamada bir arabuluculuk ile çözme imkânı zor görünüyor zaten. Fakat genel olarak bölge ülkelerinin de İran'dan beklentisi özellikle nükleer programından vazgeçmesi. 20-25 yıllık bir tartışma bu. Sürekli sorun üreten bir başlık ve İran bu konuda hedeflediği mesafeyi de alamamış görünüyor.
Masada az bile olsa taviz vermek istemediği başlıklarda şu an kayıplar yaşadığı tespitleri var. Mesela vekil güçler konusu… Bölgede harekete geçirebildiği tek unsur Hizbullah kaldı, onlar da ağır saldırı altında.
Öte yandan balistik füze konusunda savaş sırasında ya imha edildi ya da elindekilerin büyük kısmını kullanmak zorunda kaldı. İstanbul'da kurulması önerilen masada 3 temel başlık bölge ülkelerinin de dahil olacağı bir platformda ele alınacaktı:
1- Nükleer programı ve zenginleştirilmiş uranyumun ne olacağı
2- Vekil güçler
3- Balistik füze programı
Ancak İran bunları müzakere etmek yerine sadece nükleer başlığını konuşmayı seçti ve bu noktaya gelindi tespitleri de var. İstanbul'daki müzakere formatını tercih etse belki de farklı olacaktı.
O nedenle artık İran'dan da bir iç muhasebe beklentisi var. İran buradan nasıl çıkacak? Kendini nasıl konumlandıracak? Bu konularda bölgesel perspektif ile konuşmak mümkün olabilir mi? Tüm bunlar değerlendiriliyor.
''BİRLİKTE SAVAŞTAN ÇIKIŞ YOLUNU BULMALIYIZ”
İsrail'in de toprak elde etme ihtirasını bırakıp, bölgeyi istikrarsızlaştıran saldırılarına son vermesi, bölgesel güvenlik mimarisi içinde sınırları net şekilde yer alması elbette temel hedef. Ama Netenyahu yönetimindeki bir İsrail ile bunu gerçekleştirmek mümkün olur mu?
Dediğim gibi, Trump'ın önümüzdeki günlerde hangi noktaya geleceği ve nerede bu savaşı durduracağına kilitlendi her şey.
AB ülkelerinin “Hiçbir katkı sunmayacağız, bu savaş NATO'nun konusu değil” açıklaması ile geçen hafta Ankara'ya gelen Almanya Dışişleri Bakanı'nın “Kimse İran’da kaos istemiyor, birlikte savaştan çıkış yolunu bulmalıyız” mesajının da altını bir kez daha çizmek lazım.
Şimdi de Riyad'da Körfez ülkeleri karşılıklı saldırıların durdurulmasını isteyecek ve İran'a da bölge ülkelerine dönük saldırıları üzerinden bir kınama ile çağrı gelebilir.
Bu tutumlar taraflar üzerinde baskıyı artırır mı göreceğiz.
English (US) ·