Türkiye'de yastık altındaki altın servetinin boyutu netleşti

Finansal sistem dışında kalan fiziki altın birikimleri, hanehalkı tarafından ekonomik belirsizliklere karşı korunma aracı olarak değerlendirilirken; ekonomistler ve sektör temsilcileri söz konusu kaynağın ülke ekonomisine olan maliyetini ve sisteme kazandırılma yöntemlerini tartışıyor.

NEDEN FİZİKİ ALTIN TERCİH EDİLİYOR?

Eski Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ekonomisti Prof. Dr. Selva Demiralp, hanehalkının fiziki altına yönelmesinde geçmişten gelen enflasyon deneyimleri, döviz kurundaki seyir ve finansal kurumlara yönelik algıların etkili olduğunu belirtti. Yapılan araştırmalarda hanehalkının tasarruf tercihlerinde altının ilk sıralarda yer aldığı kaydedildi.

SİSTEM DIŞINDAKİ ALTININ EKONOMİK ETKİLERİ

Yastık altında tutulan kaynağın finansal sisteme girmemesinin kredi ve yatırım imkanlarını sınırlandırdığı ifade ediliyor. 

Türkiye'nin yıllık altın ihtiyacını karşılamak adına yapılan ithalatın cari açık üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekilirken, ithal edilen altının yaklaşık %40-50'lik kısmının kuyumculuk sektöründe kullanıldığı, sektörün ise yıllık 170 ile 200 ton arasında ithalat gereksinimi bulunduğu bildirildi.

Geçmiş yıllarda uygulanan teşvik ve bankacılık modellerine rağmen fiziki altınların önemli bir kısmının sistem dışında kaldığı belirtiliyor. Bu kapsamda İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) Başkanı Mustafa Atayık, birikimlerin ekonomiye aktarılması amacıyla iki temel öneri sundu:

YAY-SİS (Yastık Altı Altın Yatırımları Sistemi): Vatandaşların fiziki altınlarının yetkili kuyumcular aracılığıyla tespit edilip, has altın karşılığının kamu bankalarındaki hesaplara aktarılmasını hedefleyen model.

Altınbank: Hurda altın dönüşümünü hızlandırmak, yastık altındaki birikimleri ekonomiye kazandırmak ve kuyumculuk sektörünün kredi ihtiyacını karşılamak üzere kurgulanan ihtisas bankası projesi.

Söz konusu modellerle tasarrufların finansal sisteme dahil edilerek yatırım ve kredi mekanizmalarında kullanılması amaçlanıyor.