TÜİK'in ardından İTO'dan şaibeli enflasyon hesabı

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) kesinleşmiş yargı kararına rağmen tüketici sepetindeki fiyat listesini gizleme tutumu sürerken, enflasyon hesaplamalarındaki şaibe iddialarına İTO da eklendi. İTO tarafından ağustos ayı için yüzde 1,66 olarak açıklanan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi hesaplamasında ciddi bir metodolojik sapma tespit edildi.

AY ORTALAMASI YERİNE AY SONU FİYATINI ESAS ALDI

Gazeteci Alaattin Aktaş’ın yaptığı incelemeye göre İTO, Tüketici Fiyat Endeksi’ni (TÜFE) standart kurallara uygun şekilde ay içi ortalama fiyatlar üzerinden değil, ay sonundaki fiyatlar üzerinden hesaplıyor. Bu hesaplama yöntemi, ay içerisinde yaşanan fiyat artışlarının endekse yansımasını engelliyor.

MOTORİNDEKİ YÜZDE 11,7'LİK ARTIŞ YÜZDE 4,3'LÜK DÜŞÜŞ OLDU!

Söz konusu hesaplama hatası, özellikle ağustos ayı motorin verilerinde somut bir tablo ortaya koydu. İTO’nun verilerine göre motorin fiyatları ağustosta "ay sonu"nda yüzde 4,3 oranında geriledi.

Oysa enflasyon hesaplamasında esas alınması gereken "aylık ortalama fiyat" dikkate alındığında, motorin fiyatlarında ağustos ayında yüzde 11,7’lik net bir artış gerçekleşti.

Aktaş, akaryakıttaki bu hesaplama farkının yanı sıra benzer yöntemsel sapmanın sepetin diğer birçok kalemi için de geçerli olduğu ve açıklanan ağustos enflasyonunun sahada yaşanan pahalılığın oldukça altında kalmasına yol açtığını belirtti.

TÜİK'İN ŞEFFAFLIK SORUNU İTO'YA DA SIÇRADI

Yargı kararına rağmen madde fiyat sepetini kamuoyundan gizlemeye devam eden TÜİK’in ardından, İTO’nun da hatalı bir metotla enflasyon açıklaması verilerin güvenilirliğini yeniden tartışmaya açtı.