Tonlarca yosun sahili istila edince sinekleri devreye soktular

Çalışmanın arkasında son yıllarda giderek büyüyen sargassum sorunu bulunuyor. 2026 yazında Güney Florida kıyılarına rekor seviyede yosun ulaşırken, yalnızca Miami-Dade bölgesinde temmuz ayında yaklaşık 9 bin ton sargassum sahillerden temizlendi. Kıyıya vuran yosunlar çürümeye başladığında kötü kokulu hidrojen sülfür gazı açığa çıkarabiliyor ve turistik plajlarda ciddi temizlik maliyetleri oluşturuyor.

YOSUNLARI LARVALARA YEDİRİYORLAR

Miami Üniversitesi Rosenstiel School'daki ekip, toplanan sargassumu yalnızca çöpe gönderilecek bir atık olarak görmek yerine yeniden değerlendirmek istiyor. Bunun için organik maddeleri kısa sürede parçalayabilen kara asker sineği larvaları kullanılıyor. Proje için 320 bin doların üzerinde başlangıç desteği sağlandı.

Laboratuvarda yetiştirilen larvalar bitkisel atıklarla beslenerek hızla büyüyebiliyor. Araştırmacıların hedefi, sargassumu da bu beslenme sistemine dahil ederek kıyılardan toplanan büyük yosun yığınlarını değerli bir ham maddeye çevirmek.

Larvalar büyüdükten sonra işlenerek, yabani balıklardan elde edilen balık ununa alternatif olabilecek protein açısından zengin hayvan ve su ürünleri yemi üretiminde kullanılabiliyor. Larvaların geride bıraktığı organik kalıntı ise besin açısından zengin gübreye dönüştürülebiliyor.

İÇİNDEKİ ARSENİĞİ DE TEMİZLEMEYİ HEDEFLİYORLAR

Projenin önündeki önemli sorunlardan biri, sargassumun denizden arsenik gibi istenmeyen maddeleri bünyesinde biriktirebilmesi. Bu nedenle araştırmacılar yalnızca yosunun larvalar tarafından tüketilip tüketilemeyeceğine değil, ortaya çıkan ürünlerin güvenli hale getirilmesine de odaklanıyor.

Kara asker sineği larvalarının yanı sıra solucan ve diğer biyolojik ayrıştırıcıların, sargassumdaki arseniğin uzaklaştırılmasına ne ölçüde yardımcı olabileceği araştırılıyor. Aynı zamanda kirleticilerin larvalara, daha sonra da yem veya gübre yoluyla çevreye taşınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Ekip, yöntemin başarılı olması halinde sahillerin yakınlarına kurulabilecek modüler sistemlerle büyük miktarlardaki yosunun yerinde işlenebileceğini düşünüyor. Böylece her yıl kıyılardan tonlarca sargassumu toplayıp bertaraf etmek yerine, yosunların balık yemi ve gübre üretiminde kullanılabilecek bir kaynağa dönüştürülmesi hedefleniyor.