1 saat önce
31
Kaynak:Cnnturk.com
Dicle Canova'nın aktardığına göre, kanun teklifinin detayları şöyle:
"DENETİMLİ SERBESTLİK YOK, CEZA ERTELEME VAR"
Dicle Canova: Diyorduk ya "denetimli serbestlik ve erteleme gelecek" diye. Denetimli serbestlik yok, bunun altını çizelim. Bir ceza ertelemesi öngörüyor bu kanun teklifi. Denetimli serbestlik çünkü sadece ceza alanlara uygulanan bir yaptırım. Ancak burada sadece mevcutta ceza alıp cezaevinde bulunanlar değil; soruşturma, kovuşturma aşamasında olanlar ve bu kanundan yararlanmak isteyenler de faydalanacağı için bir denetimli serbestlik değil, bir ceza erteleme olarak düzenlendi kanun teklifi. Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesi, etkin pişmanlık kapsamında yapılan bir düzenleme olduğunu söyleyebilirim.
"TEYİT MEKANİZMASI ÇALIŞACAK"
Peki, kapsamında kimler var? Bir kere her şeyden önce bir teyit mekanizması çalışacak. Bu teyit mekanizmasında PKK/KCK terör örgütünün tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca tespiti ve Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyidiyle bu süreç başlayacak. PKK/KCK tüm unsurlarını kapsıyor, bunun altını çizelim. Ve PKK/KCK tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiilen fesih ve silahsızlanma şartıyla devreye girecek.
CEZA ERTELEME KİMLERİ KAPSIYOR?
Bu ceza ertelemenin kapsamında kimler olacak? PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçlarıyla bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine işlenen 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçları kapsayacak. Örgüt üyeliği, yardım ve yataklık, terörizmin finansmanı... Tüm bunlar, bu suçları işleyen, halen cezaevinde olan, ceza almış olan, soruşturma/kovuşturma aşamasında olan veya işte "Bu yasadan faydalanacağım" diyen, etkin pişmanlığa başvuran örgüt mensuplarını kapsayacak.
"KASTEN ADAM ÖLDÜRME KAPSAM DIŞI"
Peki, kimleri kapsamayacak? Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten adam öldürme suçu kapsam dışında. Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda kapsam dışında. Buradaki kritik tarih 1 Haziran 2005. 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen kasten adam öldürme suçlarıyla halen kasten adam öldürme suçundan devam eden kovuşturma ve soruşturma kapsamındakiler bu yasadan faydalanamayacak, kapsam dışında olacaklar. PKK/KCK örgüt üyeliği, finans sağlama, yardım yataklık, her türlü faaliyet bu yasanın kapsamına girecek.
Şimdi soruşturma ve kovuşturma aşamasında bu suçlardan aranan veya işte soruşturulan, kovuşturulanlar için "Ben bu yasadan faydalanacağım" diye başvurduğu zaman, başvuracağı yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına başvuracak. Veya Cumhurbaşkanlığı bünyesinde Takip İzleme Kurulu oluşturulacak. O kurulun görevlendireceği yetkili kurumlara başvurularını yapabilecekler. Soruşturma ve kovuşturma ertelenmesinin koşulları var.
"15 YIL VE ALTINA 5 YIL CEZA ERTELEMESİ"
- Üst sınır 15 yıl. 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl erteleme gelecek.
- 15 yıl ve altı cezayı gerektiren suçlardan 5 yıl erteleme alacaklar.
- 15 yıldan fazla hapis cezasıyla, müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek.
Şimdi bu hem soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki suçlar için geçerli hem de halihazırda ceza almış olanlar için geçerli. Ceza aldı, 15 yıl ve altında bir cezası var; 5 yıl süreyle bu ceza ertelenecek. Ceza aldı, 15 yıl ve üstünde (ağırlaştırılmış müebbet ve benzeri dahil); 10 yıl süreyle ertelenecek. Peki, bu erteleme ne anlama geliyor? Bu erteleme, suç işlemeksizin bu süreci geçirmeleri gerekiyor. Yani herhangi bir terör eylemine, terörle ilgili bir toplantıya, terörün finansmanıyla ilgili herhangi bir işe karıştıkları zaman, yani yeniden suç işledikleri zaman, 10 yıl içinde bunu yaparsa yeniden cezaevine girecek. Yani tamamen serbest bırakılmıyorlar. 15 yıl ve altı 5 yıl süreyle ertelemeye gidiyor, 15 yıl ve üstü 10 yıl süreyle ertelemeye gidiyor. 5 yıl içerisinde tekrar benzer bir suç işlerse cezaevine dönecek, 10 yıl içinde işlerse yargılanacak, dönecek. Yani burada bir af yok, onun de altını çizelim.
SUÇ İŞLEMEME KRİTERİ
Şimdi, ceza alanlar için de geçerli dedim ya bu süre... Acaba işte orada zamanaşımı işleyecek mi? Mesela 15 yılın üzerinde cezası vardı, 10 yıl ertelemeye girdi. Bu 10 yıl zamanaşımı kapsamında değerlendirilecek mi? Hayır, orada da dondurulacak. Yani 10 yıl beklenecek. Bir daha suç işlemezse, ondan sonra hakkındaki soruşturma, kovuşturma veya ceza düşecek. Durumuna göre 5 yıl erteleme alan 5 yıl içinde suç işlemeyecek, 10 yıl erteleme alan 10 yıl içinde suç işlemeyecek. Eğer cezası var ve cezaevinden ertelemeyle çıkacaksa da bu süreçler içerisinde bir zamanaşımı işlemeyecek. Dondurulacak yani. Evet, erteleme sürelerinde dava ve ceza zaman aşımı süreleri işlemeyecek. Bu da önemli bir unsuru yasanın.
"ERTELEME KARARINDA KURUL YETKİLİ OLACAK"
Ve erteleme kararları yine Cumhurbaşkanlığı bünyesinde oluşturulacak o bahsettiğimiz kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek. Mesela Kurul gerekli görürse; soruşturma, kovuşturma, mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını Sulh Ceza Hakimliği, Mahkeme, İnfaz Hakimliği'nden talep edebilecek. Yani bu süre içerisinde Kurul takip edecek ya bu erteleme işini, gerek görürse mahkemeye başvuracak Ceza Hakimliği'ne ve cezasını düşürtecek. Bu da önemli.
Yani bu erteleme sürecinde tekrar suça karışırsa ama yine kurulun inisiyatifinde bazıları belki daha erken tamamen davası düşecek. Orada da kriter şu: 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl; ve 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımındansa 3 yıl geçmiş olması gerekecek. Yani en az 3 yıl düşmeyecek dosyaları, bu net. Hani kurulun da kullanacağı birtakım takdirler olacak dedik ya, 3 yıl geçmeden o takdir de kullanılmayacak. Dolayısıyla öncelikle bir ceza ertelemesi geliyor; 15 yıl ve altı suç işleyenler ve hakkında kovuşturma bulunanlar için 5 yıl. 15 yılın üzerindekiler için 10 yıl bir ceza ertelemesi. Bu süreçler içerisinde suça karışırsa tekrar yargılanacak, cezaevine girecek.
"SİYASİ YASALARDA HAK MAHRUMİYETİ KANUNU DEVREDE OLACAK"
Siyasi yasalarda Hak Mahrumiyeti Kanunu devrede olacak. Hak Mahrumiyeti Kanunu'na tabi olacaklar. İşledikleri suça göre bu kanun kapsamında 2 veya 3 yıl, yani kademeli bir siyasi yasak uygulanacak. Şimdi dedik ki bir kurul oluşturulacak Cumhurbaşkanlığı bünyesinde. Bir kurul da Meclis'te oluşturulacak, 17 üyeden oluşacak Meclis'teki Kurul. Siyasi partiler de bu sürecin denetiminde ve süreçle ilgili takipte bulunacaklar.
"BAKANLIKLARIN DA YER ALDIĞI İKİ KURUL OLUŞTURULACAK"
İki Kurul oluşturulacak. Birisi Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında, diğeri de Meclis'te. Bunun altında bazı bakanlıklar olacak; Adalet, Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma... Bu üç bakanlık bu kurulda yer alacak. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri de... Milli İstihbarat Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve MGK Genel Sekreterliği de bu kurulda, uygulamada yer alacak. Diğeri de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 17 üyeli bir izleme takip kurulu olacak. Bu kanun kapsamındaki faaliyetleri takip edecek.
Şimdi Terörsüz Türkiye Komisyonu'nun yanlış hatırlamıyorsam 51 üyesi vardı. Dolayısıyla daha küçük bir kurul oluşturuluyor anladığımız, 17 üyeli. Ama tabii ki tüm partilerden temsilci olması beklenir burada. Belki onun detayları da yasa teklifinde vardır. Ama temel olarak 17 üyeli,, muhtemelen partilerin yine Meclis'teki sandalye dağılımına göre belli miktarda üye verilerek bir temsil sağlanacaktır. Üye sayısı arttıkça Meclis'te işler çok hızlı yürüyemeyebiliyor. Çok fazla konuşma, çok fazla zaman kaybı, çok fazla tartışma ve benzeri... Dolayısıyla bu 17 üyeyle sınırlı tutulması aslında çok aktif ve hızlı bir çalışmanın yürütüleceğini gösteriyor. Ki bu kanun teklifini neticede Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkaracak. Dolayısıyla bu kanun teklifinin sahadaki nasıl yansıyacağını, faaliyetleri de Türkiye Büyük Millet Meclisi izleyecek, takip edecek, değerlendirecek.
BAKANLIKLARIN MİSYONU NE OLACAK?
Bir ceza ertelemesi geliyor. Yani bu kanun için başvuranlarla alakalı Adalet Bakanlığı, Cumhuriyet Başsavcılıkları faaliyette olacak. Dolayısıyla bu meselede en önemli role sahip bakanlıklardan birisi Adalet Bakanlığı olacak. İçişleri Bakanlığı keza güvenlik. Burada sınır kapılarından eğer gelmek isteyen olursa giriş yapacak. Ki daha önce Habur'dan girişler yapılmıştı. Belki Şırnak Silopi gibi, başka sınır kapıları da... Irak'tan geçişler olması bekleniyor daha ziyade. Dolayısıyla güvenlik ayağını da İçişleri ve tabii ki hem Irak hem Suriye sahada ve içeride takibini de Milli Savunma Bakanlığı, bahsetmiştik Türk Silahlı Kuvvetleri de MİT'le birlikte sahada; özellikle bu mağaralar boşaltıldı mı, boşaltılmadı mı, teröristlerin sahadaki hareketliliği ve benzerini takip edecek ve kendi raporunu MİT Başkanlığı'na sunacak. Nitekim MİT Başkanlığı da zaten bu kurulun içerisinde yer alacak. Yani esas ana mekanizma bu olacak, onu söyleyebiliriz. Süreci burası yürütecek. Ama Meclis de izleyecek, takip edecek.
Dışişleri'ni de atlamayalım. Dışişleri de önemli, bu işin Irak ayağı var çünkü. Ve Irak yönetimi ile birlikte yürütülecek meseleler var. Mahmur Kampı olsun, Kandil'in boşaltılması, Sincar... Bu tiplerde artık Irak yönetiminin de devlet otoritesini sağlaması ve belki Suriye'dekine benzer olmasa da bazı entegrasyonların, oradaki devlet dışı bir takım unsurlar ve terör örgütü üyeleri açısından kontrol altında tutulması önemli olacaktır. Şimdi üst düzey kadroyu kapsamıyor bu kanun, lider kadroyu. Yaklaşık işte 300-400 kişi. Bunlar ne olacak? Bunlar hep Irak'la konuşulacak. Şu o noktada diplomasi açısından önemli olacak Dışişleri Bakanlığı.
Onun ötesinde işte dediğim gibi gelişler çok önemli, çok kritik. Orada da Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı devrede olacak. Milli Savunma Bakanlığı sınır güvenliği açısından, sahanın kontrolü açısından devrede olacak. Geçmişte bir Habur örneği yaşanmıştı, buradan çok büyük dersler çıkarıldı. Benzer tabloların yansımaması yönünde büyük bir hassasiyet var, bunun da altını çizeyim. Dolayısıyla Türkiye'ye dönmek isteyen, bu ceza ertelemesinden yararlanmak isteyenler böyle geniş gruplar halinde davulla zurnayla böyle nümayişle olmayacak. O işler bitti. Daha küçük küçük gruplar halinde ve belki bir sabah uyanacağız 'şu kadarı geldi' denilecek.
CEZA ERTELEMESİ OLABİLECEK KAÇ KİŞİ VAR?
Şimdi Türkiye'de halihazırda cezaevinde bulunan ve bu kapsama girebilecek olanların, yani ceza ertelemesi alabilecek olanların sayısı yaklaşık 4 bin olarak ifade ediliyor. Tabii ki zaman içerisinde bu sayı değişebilir, göreceğiz.
IRAK'TAN TÜRKİYE'YE GEÇİŞ NE KADAR BEKLENİYOR?
Peki Irak'tan Türkiye'ye geçiş ne kadar bekleniyor? 2 bin ila 4 bin aralığında olabilir deniyor ama tabii tamamı Türkiye'ye dönmek istemeyebilir, farklı bir hayat kurmak isteyebilir, bölgede kalmak isteyebilir. İşte o noktada da dediğim gibi Irak'la, Suriye ile, bölge ülkeleriyle diplomatik temasların ve bu unsurların bir daha eline silah almaması, başka örgütlerin faaliyet çatısı altına girmemesi, bir takım farklı ülkelerin bunları maşa olarak yeniden örgütleyip kullanmaması yönünde de çok ciddi bir faaliyet gösterilecek.
English (US) ·