Tarihi gemiden elbise yapıp giydiler

Finlandiya'nın Oulu kentinde keşfedilen ve 17. yüzyıldan kaldığı düşünülen Hahtiperä batığı, sıra dışı bir projeyle yeniden hayat buldu. Aalto Üniversitesi'nden araştırmacılar, batıktan çıkarılan bazı ahşap parçalarını ileri tekstil teknolojileri kullanarak iki özel elbiseye dönüştürdü. Çalışma, arkeolojik kalıntıların korunması ve değerlendirilmesine yönelik yenilikçi bir yaklaşım ortaya koydu.

OULU'NUN EN ESKİ BATIĞI OLARAK KABUL EDİLİYOR

Hahtiperä batığı, 2019 yılında gerçekleştirilen kazılar sırasında gün yüzüne çıkarıldı. Uzmanlar tarafından Oulu bölgesinde şimdiye kadar bulunan en eski batık olarak değerlendirilen gemi, yaklaşık üç asır önceki denizcilik faaliyetlerine ışık tutuyor.

Kazının ardından yıllar süren inceleme ve koruma çalışmaları yürütüldü. Elde edilen malzemelerin büyük bölümü detaylı şekilde analiz edilip kayıt altına alınırken, bazı ahşap parçalarının ise belirlenmiş bir kullanım amacı bulunmuyordu.

FİKİR, ARKEOLOGLARIN BİR SORUSUYLA DOĞDU

Projeye ilham veren düşünce, Finlandiya Kültürel Miras Ajansı'nda görev yapan deniz arkeoloğu Minna Koivikko'nun, işlevsiz görünen bu parçaların yeniden değerlendirilebileceğini sorgulamasıyla ortaya çıktı. Böylece tarihi malzemenin farklı bir alanda kullanılmasının önü açıldı.

TARİHİ AHŞAP, TEKSTİL LİFİNE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ

Aalto Üniversitesi araştırmacıları, ahşabı kumaşa dönüştürmek için kendi geliştirdikleri Ioncell teknolojisinden yararlandı. Selüloz bakımından zengin malzemeleri yüksek kaliteli tekstil liflerine dönüştüren bu yöntem sayesinde, yüzyıllardır toprak altında bulunan ahşap yeni bir forma kavuştu.

Araştırmacılar, malzemenin doğal yapısının büyük ölçüde korunduğunu belirtti. Üretim sürecinin sonunda ortaya çıkan iplik, ahşabın doğal kahverengi tonunu muhafaza ederek dikkat çekici bir görünüm sundu.

İKİ ÖZEL ELBİSE TASARLANDI

Projede ortaya çıkan liflerden iki ayrı elbise üretildi. Tasarım sürecini Aalto Üniversitesi'nden Prof. Anna-Mari Leppisaari üstlendi. Elbiselerden biri üniversitede sergilenmek üzere hazırlanırken, diğeri Oulu Sanat Müzesi koleksiyonuna dahil edildi.

Leppisaari, tarihi malzemeden elde edilen ipliğin endüstriyel makinelerde nasıl performans göstereceği konusunda başlangıçta çekinceleri olduğunu ifade etti. Ancak üretim süreci beklentilerin üzerinde sonuç verdi ve tasarımcı elde edilen üründen memnun kaldığını belirtti.

AMAÇ SADECE KIYAFET ÜRETMEK DEĞİLDİ

Araştırmacılara göre projenin temel hedefi moda ürünü ortaya koymaktan çok daha fazlasıydı. Çalışma; bilim, teknoloji ve tasarımın ortak gücüyle tarihi eserlerin farklı yöntemlerle korunabileceğini ve yeni anlamlar kazanabileceğini göstermeyi amaçladı.

SÜRDÜRÜLEBİLİR MODAYA YENİ BİR BAKIŞ

Girişim, arkeolojik değer taşımasının yanı sıra sürdürülebilir tekstil üretimi açısından da önemli bir örnek olarak görülüyor. Ioncell teknolojisi, çevre üzerinde yüksek etkiye sahip geleneksel ham maddelere olan bağımlılığı azaltmak amacıyla geliştirildi ve geleceğin tekstil çözümleri arasında gösteriliyor.

Hahtiperä batığından çıkarılan ahşap parçaları böylece yalnızca geçmişin bir kalıntısı olmaktan çıkarak, arkeoloji, sürdürülebilirlik ve modayı buluşturan özgün bir sanat ve tasarım projesinin parçası haline geldi.