Sosyal medyada yaş küçükse not da düşük

Oluşturulma Tarihi: Ağustos 22, 2026 07:00

Çocukların sosyal medyayla tanışma yaşı yalnızca ekran süresini değil, okul başarısını da etkiliyor. Avrupa’da yapılan araştırmaya göre sosyal medyaya 6 ve 7’nci sınıfta başlayanların matematik ve ana dil başarısı, 9’uncu sınıf ve sonrasında başlayanlardan daha düşük.

İTALYA’daki Milano-Bicocca Üniversitesi önderliğinde yürütülen EYES UP (Early Exposure to Screens and Unequal Performance – Ekranlara Erken Maruz Kalma ve Eşitsiz Performans) projesi kapsamında yürütülen ve Nature Human Behaviour dergisinde yayımlanan yeni çalışma, sosyal medyayla erken tanışmanın öğrencilerin eğitim hayatında yıllarca iz bırakabileceğini ortaya koydu. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Avrupa ülkelerindeki 7-16 yaş arasındaki 5 bin 227 öğrencinin verilerinin incelendiği çalışmada, çocukların sosyal medyaya başlama yaşları, yıllar içindeki standart gramer, matematik ve İngilizce sınav sonuçlarıyla karşılaştırıldı.

6’NCI SINIFTA BAŞLAYANLAR

 Araştırmacılar, ilk kişisel sosyal medya hesabını 6, 7 veya 8’inci sınıfta açan öğrencileri, sosyal medyaya 9’uncu sınıfta ya da daha sonra başlayan benzer özelliklere sahip öğrencilerle karşılaştırdı. En çarpıcı sonuç 6 ve 7’nci sınıfta başlayanlarda ortaya çıktı. Bu öğrencilerin özellikle matematik ve ana dildeki standart sınav başarılarının geç başlayan akranlarından belirgin biçimde düşük olduğu görüldü.

 6’ncı sınıfta sosyal medyaya başlayan öğrencilerin 8’inci sınıftaki gramer sınav sonuçlarında yaklaşık 0.22, matematikte ise yaklaşık 0.18 standart sapmalık düşüş hesaplandı. Araştırmanın dikkat çeken bulgusu ise bu farkın geçici olmamasıydı. Ana dilde ortaya çıkan başarı farkının 10’uncu sınıfa geldiğinde de sürdüğü belirlendi. Sosyal medya kullanmaya erken başlayan öğrenciler ilerleyen yıllarda da akranlarını yakalayamadı.

ARADAKİ FARK KAPANMIYOR

 Araştırmacılar bu nedenle sosyal medyanın etkisini yalnızca “çocuğun ekran karşısında kaç saat geçirdiği” üzerinden değerlendirmenin yeterli olmayacağına dikkat çekiyor. 

KRİTİK ANLARDA TELEFON

Araştırmada olumsuz etkinin nasıl ortaya çıktığını da incelendi. Bulgular, akıllı telefonun öğrencinin günlük yaşamının kritik anlarına yerleşmesinin erken sosyal medya kullanımının akademik sonuçlar üzerindeki etkisinin bir bölümünü açıklayabileceğine işaret etti. Ders çalışırken, uyku öncesinde ve diğer günlük faaliyetler sırasında telefonun sürekli ulaşılabilir olması dikkatin bölünmesi ve öğrenmeye ayrılan zamanın kesintiye uğraması olası mekanizmalar arasında değerlendirildi.