Resimle tarih içinde yolculuk

Uygar TAYLAN / utaylan@hurriyet.com.tr

Oluşturulma Tarihi: Mart 28, 2026 07:00

Sakıp Sabancı Müzesi Resim Koleksiyonu sergisi Türk resminin dönüşümünü özel bir seçkiyle gözler önüne seriyor. Yenilenen ve daimi hale getirilen sergi farklı dönemlere mercek tutarak sanatseverleri değişime tanıklığa davet ediyor.

Emirgân’daki Sakıp Sabancı Müzesi, resim koleksiyonunu yenilenen seçkisiyle kalıcı olarak sanatseverlerle buluşturdu. Osman Hamdi Bey’den Fikret Muallâ’ya uzanan sergi, dönemin görsel kültürünü anlamaya yardımcı olan fotoğraf, kartpostal ve arşiv belgelerini de bir araya getiriyor.

Sergi yalnızca eserleri değil, dönemin ruhunu da hissettiren özel bir kurguya sahip. Ziyaretçiler, kartpostallar üzerinden aydınger kâğıdıyla resim yapabiliyor, bir çerçevenin içine uzanarak kendi natürmortlarını oluşturabiliyor. Dijital ekranlardaki eski İstanbul fotoğraflarını inceleyip 1922 tarihli harita üzerinden bu noktaları bulmaya çalışıyor. 19’uncu yüzyıl Osmanlı resminden başlayıp modern Türk resmine uzanan sergi, farklı sanatçıların aynı konuyu nasıl farklı üsluplarla ele aldığını gösteriyor. Halil Paşa’nın ‘Ressam Kız ve Atölyesi’yle Nuri İyem’in 1941 tarihli ‘Sanatçı ve Model’ çalışması bu açıdan dikkat çekici.

Gün ışığına çıkan ‘Paletli Otoportre’

Uzun yıllar İstanbul Üniversitesi depolarında saklanan, Hale Asaf’ın 1925 tarihli ‘Paletli Otoportre’si sergide ilk kez geniş bir izleyiciyle buluşuyor. Koleksiyonun dikkat çeken parçalarından biri de Halil Paşa’nın ‘Madam X’ tablosu.

‘Görünenin Ötesinde’ bölümü de serginin çarpıcı noktalarından. Burada eserler X-ışını ve pigment analizleriyle teknik ve üretim süreçleri üzerinden de incelenebiliyor. Ziyaretçiler adeta bir sanat dedektifi gibi tuvalin geçmişine tanıklık ediyor.

Bir tuvalin iki farklı yüzü

Sakıp Sabancı Müzesi Resim Koleksiyonu Yöneticisi Hüma Arslaner ‘Görünenin Ötesinde’ bölümünü ve Hikmet Onat’ın tablosunu şöyle anlatıyor: “Yürüttüğümüz bilimsel araştırma projesi kapsamında incelenen bu tablonun en önemli özelliği çift taraflı yapısı ve bir yüzünün daha önce hiç sergilenmemiş olması. Tuvalin iki yüzünde de Hikmet Onat’ın elinden çıkmış, farklı dönemlere ait iki kadın temsili var. İmzalı yüz 1928 tarihli ve Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki ‘Yeni Kadın’ idealini temsil ediyor. Diğer yüzdeyse beyaz elbiseli, daha çok Geç Osmanlı döneminin moda anlayışını yansıtan bir figür var. Eser ciddi bir yırtılma geçirdiğinde onarım bu yüzeyde yapılmış ve yamalar kompozisyon gözetilmeden uygulanmış. Pigment analizleri de iki kompozisyonun farklı dönemlerde üretildiğini doğruluyor.”

Farklı yaklaşımlar

Prof. Dr. Ahu Antmen (Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü)

◊ Koleksiyonu daha önce görmüş olanlar için yenilenen seçkide en büyük fark ne?

Yenilenen seçkide resimleri aralarındaki tematik ve üslupsal karşılaştırmaları vurgulayarak sergilemeye gayret ettik, izleyici ressamın bir konuya farklı yaklaşımlarını, farklı üslupsal tercihlerini kendi tanıklığı üzerinden yorumlayarak izlesin istedik. Ayrıca Seyhun Binzet Kartpostal Koleksiyonu, Merey ve Aksoy aile koleksiyonları, Nedret Kuran Koleksiyonu, İstanbul Üniversitesi Feyhaman Duran Evi gibi çeşitli koleksiyonlardan eserler ödünç aldık, farklı koleksiyonlardan eserleri sonraki süreçlerde de koleksiyona misafir ederek toplumla buluşmasına vesile olmayı amaçlıyoruz.