2 saat önce
37
Brent petrolün 100 doların üzerindeki hareketi sürerken, küresel piyasalarda enerji maliyetlerine bağlı enflasyon endişeleri de canlılığını koruyor. Savaşın 18. gününde Hürmüz Boğazı’nın halen kapalı olması, arz yönlü kaygıları artırıyor. Pazartesi günü bazı tankerlerin boğazdan güvenli şekilde geçmesi, su yolunun yeniden açılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Öte yandan, çeşitli ülkelerin gemi geçişlerini güvence altına almak amacıyla İran ile gizli temaslarda bulunduğu öne sürüldü.
400 MİLYON VARİL PETROL PİYASAYA SUNULDU
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, IEA üyesi ülkelerin anlaşmaya vardığı 400 milyon varillik stratejik petrol rezervinin Asya piyasalarına yönlendirilmeye başlandığını açıkladı. Söz konusu karar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından İran’ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı’ndan bazı gemilerin geçişini fiilen durdurması ve bunun petrol piyasalarında arz şokuna yol açması sonrası alındı.
Dünya genelinde günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 20’sine denk gelen, günde 20 milyon varil petrolün taşındığı Hürmüz Boğazı’nda akışın durma noktasına gelmesi, fiyatlarda sert yükselişleri beraberinde getirdi.
IEA üyesi ülkeler, net petrol ithalatlarının en az 90 gününü karşılayacak düzeyde acil durum stoku bulundurmakla yükümlü bulunuyor. Bu rezervler, arz kesintileri karşısında piyasayı dengelemek ve ekonomik işleyişi sürdürmek amacıyla kullanılıyor. Mevcut durumda IEA üyelerinin 1,2 milyar varili aşan acil durum stokuna ek olarak, hükümet yükümlülükleri kapsamında yaklaşık 600 milyon varillik endüstri stoku da bulunuyor.
Petrol fiyatlarını dengelemek amacıyla çeşitli adımlar atılırken, uzmanlar Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi halinde bu önlemlerin fiyatları kalıcı şekilde düşürmekte yetersiz kalabileceğini belirtiyor.
FİYATLARI DENGELEMEK İÇİN 4 ADIM
1) Uluslararası Enerji Ajansı, 32 üye ülke ile birlikte piyasayı rahatlatmak amacıyla 400 milyon varil petrolün serbest bırakılmasına karar verdi. Söz konusu petrolün Asya piyasalarına sevki başladı. Ancak bu adımın etkisinin kısa vadeli olacağı değerlendiriliyor.
2) Bazı ülkeler, artan petrol fiyatlarının iç piyasaya etkisini sınırlamak için fiyat kısıtlamaları ve çalışma sürelerinde düzenlemelere gitti. Türkiye’de ise 5 Mart itibarıyla eşel mobil sistemi yeniden devreye alındı.
3) ABD, fiyatlar üzerindeki spekülatif hareketleri sınırlamak amacıyla petrol vadeli işlem piyasalarına müdahale edebileceğini açıkladı. Ancak borsa yöneticileri, bu tür bir adımın piyasa işleyişine zarar verebileceği görüşünü dile getirdi.
4) ABD, Rusya’dan petrol tedarik etmek isteyen ülkelere geçici muafiyetler tanıdı. Bu kapsamda Rus petrolünün önemli bir bölümü Çin ve Hindistan’a yönlendirildi.
English (US) ·