Ortadoğu’da aklıselimi korumak

Sadece Gazze’deki katliam dolayısıyla da değil. Netanyahu, hakkındaki yolsuzluk davası sebebiyle içeride de mahkûmiyetle karşı karşıya.

Önceki gün Haaretz gazetesinde Esther Solomon, “Netanyahu’nun Ortadoğu’yu öğütme planı” başlıklı yazısında şöyle diyordu: “İsrail başbakanı seçim kampanyasında aşırı hızlanmış durumda. Artık İsrail’de ya da bölgede hiç kimse güvende değil.”

Solomon, Netanyahu’nun ne yaparsa yapsın anketlerdeki bir “cam tavana” çarpıp çaresiz kaldığını söylüyor. Mevcut anketler Likud’a 20-25 arasında bir koltuk veriyor. Bu rakam dört yıl önce koalisyon kurulurken 32’ydi.

Yani bu şartlarda Netanyahu’nun iktidarı elinde tutması pek mümkün gözükmüyor.

O yüzden siyasi kariyeri boyunca hep işe yaradığını gördüğü o eski politikayı bütün bölgeye yaymakta kararlı.

Bununla birlikte, Suriye hamlesi bölgede yakın tarihteki en tehlikeli oyun olabilir.

Son dönemde buna ilişkin verilen mesajları alt alta koyduğumuzda tablo biraz netleşiyor.

Hatırlarsanız, Ankara’daki NATO Zirvesi sırasında ABD Başkanı Trump Türkiye’yi överken “İran’ın yanında savaşa girebilirdi, girmedi” demişti.

Çoğu insanın başta anlam veremediği bu sözün arkasında Türkiye’nin bölgedeki PKK unsurlarının İran’a kara harekâtı yapmasını engellemesinin yattığı düşünülüyor.

İlginçtir bu konuda geçen hafta İngiltere’de İsrail’e en yakın gazetelerden Telegraph’ta bir haber yayımlandı.

İsrailli yetkililere dayandırılan habere göre Netanyahu savaştan hemen önce, İran’da rejimi devirme planı için Mossad’ın hazırladığı “Kürt silahlı birimlerinin kara operasyonu” planını Trump’a sunmuş.

Habere göre mart ayının ortasına kadar bu yönde hazırlıklar tamamlanmış. Ancak Trump bölgedeki aşiret liderleriyle konuşurken, Cumhurbaşkanı Erdoğan araya girip operasyonu engellemiş. 

Netanyahu’nun bu duruma bozulup Mossad’da planı hazırlayan iki üst düzey yetkiliyi görevden aldığı söyleniyor.

Bu haber İsrail Başbakanı’nın içinde bulunduğu politik çıkmazı göstermesinin yanı sıra bir noktaya daha işaret ediyor. Netanyahu yönetimi, ülke dışında İran rejiminin düşmesine Türkiye’nin engel olduğu algısını yaratarak kendine meşru bir alan açmaya çalışıyor.

Birkaç gün sonra ise Suriye’de boş bir havalimanını vurarak Türkiye’ye gözdağı vermeye çalışıyor.  

Özetle, dünyada neredeyse bütün meşruiyetini yitirmiş, içeride siyaseten köşeye sıkışmış bir yönetimin kaos planıyla karşı karşıyayız.

Bu tip anlarda zor ve zaruri olan aklıselimi koruyabilmektir.

Türkiye, Ebu Ez-Zuhur’da yaşananın Suriye’nin egemenliğine açık bir saldırı olduğunu belirten ve uluslararası hukuku önceleyen bir açıklama yaptı.

Bir taraftan da Suriye’de “tek ordu” kurulmasına yönelik çabalara destek vermeye devam edileceğini açıkladı.

Böylece diplomatik olarak yapılması gereken, iki noktayla vurgulanmış oldu.

Netanyahu ve aşırı sağcı kabinesinin bununla yetinmemesi beklenebilir. Fakat Türkiye açısından bu süreçte önemli olan aklıselimi kaybetmemek.

KİBİRLİ YALNIZLIK

ÖNCEKİ gece İngiltere öncülüğünde, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada ortak bir açıklama yaparak İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim planını kınadı.

İngiliz Dışişleri Bakanı Ed Miliband, “Britanya, iki devletli çözümün yok edilmesini sessizce izleyip kabul etmeyecektir” diye ayrı bir açıklama daha yaptı.

İsrail’den buna sert yanıt geldi. Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, İngiliz Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ı antisemitizme destek olmakla suçladı.

Balfour Deklarasyonu’nu hatırlatıp İngiliz sömürge tarihini hatırlattı. “Bu politikanın kurbanı olmayacağız” dedi.

Mevcut İsrail yönetiminin diplomatik ilişkilerinde tarihi bir kırılmadır bu.

İsrail hükümeti, ülkenin kurulmasına yasal zemin hazırlayan İngiltere’yi bile karşısına almış vaziyette. Tam bir kibirli yalnızlık hâli.

Fakat bir AB üyesinin bu konuda tersine hareket ettiğinin de altını çizmek gerek.

İngiltere ve AB üyelerinin İsrail’i işgal politikası nedeniyle eleştirdiği sırada Yunanistan Genelkurmay Başkanı Dimitrios Houpis İsrail’i ziyaret ediyordu. Avrupa ülkeleri İsrail ordusunu kınarken Houpis, İsrailli mevkidaşı Eyal Zamir ile “uzun vadeli askeri işbirliklerini” görüştü.

Atina’nın tercihi de zamanlaması da manidar.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar