Orta Doğu gerilimi gazı vurdu: Avrupa’da fiyatlar sıçradı, Rusya yasağı tartışılıyor

Küresel enerji ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin durma noktasına gelmesi, dünya LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği bu hatta uzun süreli kesinti ihtimalini gündeme taşıdı. Bu gelişme, özellikle spot piyasada arz daralması endişelerini artırarak fiyatların sert yükselmesine neden oldu.

Piyasaları sarsan bir diğer gelişme ise Katar’dan geldi. Devlet enerji şirketi QatarEnergy, 2 Mart’ta Ras Laffan’daki LNG tesisinde üretimi durdurduğunu açıkladı. 3 Mart’ta ise kısıtlamaların kapsamı genişletilerek LNG ve bağlantılı ürünlerin üretimi de askıya alındı.

Küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan Katar’daki bu kesinti, arz güvenliğine ilişkin kaygıları zirveye taşıdı.

AVRUPA’DA FİYATLAR YÜZDE 70’E YAKIN ARTTI

Avrupa’nın en derin doğal gaz ticaret merkezi olan Title Transfer Facility (TTF) verileri, yükselişi net biçimde ortaya koydu.

27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,95 avro olan nisan vadeli kontratlar,
2 Mart’ta yüzde 38,4 artarak 44,5 avroya,
3 Mart’ta ise yüzde 20,4 yükselişle 54,29 avroya çıktı.
Böylece saldırılar öncesine kıyasla toplam artış yüzde 69,9’a ulaştı.

AB’NİN RUS GAZI SINAVI

Rusya-Ukrayna Savaşı öncesinde AB’nin doğal gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 45’i Rusya’dan karşılanıyordu. Bu oran geçen yıl yüzde 13’e kadar geriledi. AB’nin gaz depolarındaki doluluk oranı ise yaklaşık yüzde 30 seviyesinde bulunuyor.

Ocak ayında Avrupa Birliği Konseyi, Rusya’dan boru hattı gazı ve LNG ithalatının 2027 sonuna kadar aşamalı olarak sona erdirilmesini öngören düzenlemeyi kabul etmişti.

Rusya cephesinden ise farklı mesajlar geliyor. Vladimir Putin’in uluslararası ekonomik işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi Kiril Dmitriyev, yükselen enerji maliyetlerinin Avrupa ekonomisini zorladığını belirterek kıtanın yeniden Rus gazına ihtiyaç duyabileceğini savundu.

UZMANLAR NE DİYOR?

Energy Aspects Kıdemli Avrupa Gaz Uzmanı Erisa Pasko’ya göre, Rusya-Ukrayna arasında olası bir barış anlaşması yapılsa bile AB’nin 2027’de yürürlüğe girecek Rus LNG yasağından geri dönmesi beklenmiyor.

Pasko, Avrupa’nın arz esnekliğinin zayıfladığına dikkat çekerek Orta Doğu kaynaklı kalıcı bir arz kaybı yaşanması halinde Avrupa fiyatlarının Asya ile rekabet edebilmek için daha da yükselmesi gerekebileceğini vurguladı.

• İran
• abd
• doğal gaz