Orta Doğu’da bilek güreşi! Rusya ve Çin gerçekten İran’ın yanında mı?

Orta Doğu'da ABD/İsrail ve İran arasındaki çatışma giderek şiddetleniyor ve küresel güç dengelerini sarsıyor.

Tahran yönetimi, ABD ve İsrail'in baskısına karşı varoluş mücadelesi verirken, Moskova ve Pekin'den gelen hamleler de dünyada yankı uyandırdı.

Uzmanlar, Rusya'nın gizli istihbarat desteğinden Çin'in enerji piyasalarını etkileyen Yuan hamlesine, Hürmüz Boğazı'ndaki petrol krizinden doların olası değer kaybına kadar savaşın perde arkasındaki tüm gelişmeleri A Haber için detaylı bir şekilde değerlendirdi.

RUSYA VE ÇİN GERÇEKTEN İRAN'IN YANINDA MI?

Savaşın perde arkasını analiz eden Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Fatma Yeşilkuş, "Rusya ve Çin'in İran'ın yanında olmadığını söylemek doğru olmaz. Hatırlarsanız, savaş öncesi ve savaş sırasında, Trump'ın da birçok kez belirttiği gibi, Rusya ve Çin hem istihbari hem de bazı teknik alanlarda İran'a destek verdiğini açıklamıştı. Özellikle Rusya'nın bu istihbari desteğini kesmesi yönünde Trump'ın bazı öneri ve sert söylemleri olmuştu. Bu nedenle, dolaylı yoldan da olsa hâlâ İran'ın yanındalar" ifadelerini kullandı.

12 GÜN SAVAŞLARI VE GİZLİ FÜZE ANLAŞMALARI

İran'ın savunma kapasitesindeki ani yükselişin arkasında yatan nedenleri deşifre eden Dr. Fatma Yeşilkuş, "12 gün savaşlarından itibaren İran'ın savunma kapasitesini hızlandırdığı bir zaman diliminde, özellikle Rusya ve Çin'den çok fazla füze özelinde bir anlaşmaya doğru gitmişti. Hatta bazı anlaşmaların gizli olabileceği yönünde de açıklamalar vardı. Keza hem uydu teknolojisi hem de kısa menzilli füze açısından Çin'le de bu görüşmeleri değerlendirdiği yönünde bilgiler mevcuttu. Çin ve Rusya'nın dolaylı olarak arka planda hala bu savaşın izinde desteği hissediliyor." sözleriyle gizli teknoloji transferlerine dikkat çekti.

RUSYA'NIN UKRAYNA ÇIKMAZI VE MALİYET HESABI

Rusya'nın İran'a vereceği askeri desteğin önündeki en büyük engeli açıklayan Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Abdullah Yıldız, "Rusya yukarıda Ukrayna ile kaç yıldır savaş içinde ve bir kriz eşiğinde. Bu eşikte Batı devletlerini ve özellikle Avrupa'yı karşısına almış durumda. Peki Rusya'nın mevcut pozisyonda İran'a destek olması rasyonel mi? Bu durum askeri açıdan Rusya'yı hem ekonomi hem de askeri kapasite olarak tekrar yıpratacaktır." şeklinde konuştu.

Fotoğraf (ahaber.com.tr - Ekran görüntüsü)

ÇİN'İN "İLK KURŞUN" STRATEJİSİ VE DENGE POLİTİKASI

Pekin'in sessiz ama derin stratejisini yorumlayan Dr. Abdullah Yıldız, "Çin'in özellikle 2000'den beri bir politikası vardır. Çin hiçbir zaman ilk kurşunu atmayacaktır. Süreç içinde sürekli denge politikası, yani 'Balance of Power' yürüterek hiçbir ülkeyle sorun yaşamadan kendini büyütme tarafında olan bir ülke oldu." ifadelerini kullanarak Çin'in doğrudan bir çatışmaya girmekten kaçınacağını vurguladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ VE EL OVUŞTURAN DEVLER

Savaşın enerji hatlarındaki etkisini değerlendiren Dr. Fatma Yeşilkuş, "Çin ve Rusya elini ovuşturmuş bekliyor. Çünkü Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasıyla beraber, geçtiğimiz günlerde ABD'den 11 Nisan'a kadar yaptırımda olan Rus petrolünün tekrar sahaya sürülebileceği yönünde kararlar çıktı. Rusya-Ukrayna savaşıyla yasak getirilen Rus petrolüne ne kadar ihtiyaç olduğu tartışması, Hürmüz Boğazı kriziyle tekrar öne çıktı." sözleriyle Rusya'nın ekonomik kazanımına işaret etti.

Fotoğraf (ahaber.com.tr - Ekran görüntüsü)

YUAN YÜKSELİYOR DOLAR ÇÖKÜYOR

Küresel finans sistemindeki büyük depremi anlatan Dr. Fatma Yeşilkuş, "Rusya petrol ihracatını Swift sistemiyle değil daha farklı bir sistemle Yuan cinsinden yapıyor. Savaş başladığından beri ABD dolarının aksine Yuan yükselişe geçti. Çin, 11.7 milyon varil petrolü çok ucuz fiyata İran'dan aldı. Hürmüz Boğazı mayınlanmış olmasına rağmen bir şekilde geçişlerin devam ettiğini biliyoruz. ABD bu bataklıkta erirken, Çin ve Rusya arka planda güçlenmeye devam ediyor." ifadelerini kullandı.

Fotoğraf (ahaber.com.tr - Ekran görüntüsü)

İRAN İÇİN YENİ ROTA: BÖLGESEL PAKT VE İTTİFAKLAR
Savaş sonrası dengelerin nasıl değişeceğine dair çarpıcı bir öngörüde bulunan Dr. Abdullah Yıldız, "İran, BRICS ülkeleri grubuna entegre olurken bölgedeki iş birliklerini artırmak istemişti. Ancak bu savaş İran'a şunu gösterdi; bir savaş çıkarsa bu ülkeler kendi çıkarlarına yönelik politika izleyecektir. Peki İran ne yapacak? Artık bölge ülkelerinin kurduğu belki bölgesel bir örgüte veya yeni bir pakta geçecek." sözleriyle Orta Doğu'da kurulabilecek yeni bir savunma bloğunun sinyalini verdi.