2023'te alınan kararla konut yatırımcıları için kredi imkanı kısıtlanmıştı. BDDK tarafından alınan yeni kararla birlikte ‘evi olana kredi kısıtlaması’ kuralı esnetildi. Daha önce bir evi olanlar ikinci ev için kredi çekmek istediğinde yüzde 75 kısıtlama kuralı ile karşılaşıyordu. Yeni düzenleme ile ikinci evini alacaklar için yüzde 75’lik kredi kısıtı ortadan kaktı. İşte detaylar...BDDK, önceki gün konut kredilerinde yeni bir düzenleme yaptı. Ağustos 2023’te alınan kararla yatırımcı için kredi muslukları kapatılmıştı.
2023'te yapılan değişiklikle, “Konut kredilerinde kredi değer oranı tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının en az bir konutu varsa yüzde 75 azaltılarak uygulanacak” denilmişti. Bu şu anlama geliyordu: Bir ailenin evi varsa ve yeni bir ev daha alacaksa, evin değerinin yüzde 90’ı değil, en çok yüzde 22.5’i kadar kredi çekebiliyordu.
Dün yapılan düzenleme ile ‘evi olana kredi kısıtlaması’ kuralı esnetildi. Daha önce bir evi olanlar ikinci ev için kredi çekmek istediğinde yüzde 75 kısıtlama kuralı ile karşılaşıyordu. Yeni düzenleme ile ikinci evini alacaklar için yüzde 75’lik kredi kısıtı ortadan kaktı, kısıtlamanın üçüncü evden itibaren geçerli olmasına karar verildi.
NE AVANTAJ SAĞLAR?
Bu soruyu bir örnek üzerinden yanıtlayalım. Yakın zamanda açıklanan bir rapora göre ülke genelinde ortalama konut fiyatı 5.5 milyon TL’ye ulaştı. Bu fiyatla ev alacak biri, eğer bir tapusu varsa kısıtlamaya takılıyor ve evin değerinin yüzde 22.5’i için kredi çekebiliyordu. Yani en iyi ihtimalle 1 milyon 237 bin 500 TL kredi talep ediyor ve bu durumda 4 milyon 262 bin 500 TL nakit vermesi gerekiyordu. Yüksek peşinat zorunluluğu konuta erişimi ve satışları olumsuz etkiliyordu.
Şimdi ne olacak? 5.5 milyon TL’ye ikinci evini alan biri evin değerinin yüzde 80’i kadar kredi çekebilir. (5 milyon TL altında olursa yüzde 90’a çıkar.) Bu durumda 4 milyon 400 bin TL kredi çekerek ve 1 milyon 100 bin TL peşin ödeyerek ev alınabilir.
Düzenleme ile hisseli tapular ve kentsel dönüşüm başlıklarında da kolaylık sağlandığını hatırlatmakta fayda var. Herhangi bir konut tapusunda yüzde 50 ve daha az hissesi bulunan kişilerin bu nitelikteki bir konutu, konut sahipliği sayımında dikkate alınmayacak. Yine, riskli yapı tespiti nedeniyle yıkılmış veya hakkında yıkım kararı alınmış konutlardan bir tanesi, konut sahipliği değerlendirmesine dahil edilmeyecek.
TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?
Düzenleme; eski bir evi olup yenisini almak isteyenler, eşlerden birinin üzerine ev olduğu için kısıtlamaya takılanlar ve yatırım amaçlı alım planlayanlar için oldukça önemli. Ancak konuta erişimin kolaylaşması ve piyasanın hareketlenmesi için tek başına yeterli değil. Beklenen diğer adımları şöyle özetleyebiliriz:
İkinci ev için kredi kapısı açıldı ama o kapıdan girmek için kredi faizlerinin de düşmesi bekleniyor. Yine aynı fiyat üzerinden ilerlesek, 5.5 milyon TL ev için 4.4 milyon TL kredi çeken tüketicinin yüzde 2.89 faiz ve 120 ay vade ile aylık taksitleri yaklaşık 131 bin 500 TL oluyor. Bu da vatandaşı zorluyor. Bu nedenle kredi faizlerinde iyileşme ve özellikle ilk evini alacaklar için cazip oranlar bekleniyor.
Konut fiyatları nominalde artarken reelde gerilemeye devam ediyor. Merkez’in ekim verilerine göre fiyatlarda reel düşüş yüzde 6.6’yı buldu ve 11’nci ayına girdi. Yıllık yüzde 21.2 artış son 77 ayın en düşük seviyesi olarak kayda geçti. Ancak artış hızının azalması ve reel gerileme fiyatların düştüğü anlamına gelmiyor. Konut fiyatlarının geldiği seviye sadece dar gelirliyi değil, orta ve orta üstü gelirliyi de zorluyor. Ev sahipliği oranının artması için hem sosyal konut hem de erişilebilir konut sayısının çoğalması gerekiyor.
Konut satışında fiyatlar ve faizler kadar tüketicinin güveni de önemli. Yaşanan son fon soruşturması sonrası kimi alıcılar beklemeye geçti. Altında yaşanan düşüş nedeniyle bekleyenler de var. Bek-gör eğilimindeki alıcının ne zaman harekete geçeceğini ekonominin gündemi belirleyecek. Sektör temsilcilerine göre; alternatif yatırım araçlarında umduğunu bulamayanlar gayrimenkule yönelecek. Bu beklentinin ne kadar gerçeğe döneceğini önümüzdeki günlerde satış rakamları ortaya koyacak...











English (US) ·