Mahkemeden yapay zeka kararı: Kovulmaktan kurtuldu

Olay, 2022 yılında bir teknoloji firmasında yapay zeka çıktılarının denetlenmesi ve kalite kontrolü görevini yürütmek üzere işe alınan Zhou isimli çalışanın işten çıkarılmasıyla başladı. Şirket yönetimi, operasyonel süreçlerde yapay zeka modeline geçiş yapılması nedeniyle Zhou’nun mevcut pozisyonuna ihtiyaç kalmadığını bildirdi.

Şirket, çalışana mevcut görevinden daha düşük statülü ve maaşında %40 oranında kesinti öngören yeni bir pozisyon teklif etti. Zhou'nun bu teklifi reddetmesi üzerine işveren, yaklaşık 45 bin dolarlık kıdem tazminatı ödeyerek iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshini gerçekleştirdi.

YARGILAMA VE HUKUKİ GEREKÇE 

Tazminat miktarını yetersiz bulan ve işten çıkarma kararına itiraz eden Zhou, konuyu önce tahkim kuruluna, ardından yerel mahkemeye taşıdı. Yapılan incelemeler sonucunda mahkeme, işçinin lehine karar vererek işverenin sunduğu "teknolojik değişim" gerekçesini sözleşmenin feshi için yeterli bulmadı.

Şirketin karara karşı yaptığı itirazı değerlendiren üst mahkeme de yerel mahkemenin hükmünü onadı. Yüksek yargı, bir şirketin yapay zeka sistemlerini devreye almasının, mevcut çalışanın iş akdini sonlandırmak için yasal bir dayanak teşkil etmeyeceğine karar verdi.

KARARIN İŞ HUKUKU AÇISINDAN SONUÇLARI

Söz konusu karar, hızla yayılan otomasyon uygulamaları ve yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisi bağlamında yasal sınırların nasıl çizileceğine dair emsal bir nitelik taşıyor. Bu hükümle birlikte, Çin hukuk sisteminde teknolojik dönüşüm süreçlerinde işçi haklarının korunması ve iş gücü piyasasındaki dijital dönüşümün hukuki çerçevesi yeniden tartışmaya açıldı.