Kredinin faizi enflasyon yaratıyor

2023’te enflasyon tırmanırken yüzde 8.5’lik faiz politikasına yüksek sesle itiraz etmeyen, hatta iktidarın iktisat bilimine aykırı politikalarını alkışlayan sanayi kesimi bugün yüzde 50’lere dayanan kredi faizleri karşısında zorlanıyor.

Merkez Bankası’nın (TCMB) son düzenlemesi ile şirketlerin yüzde 6-7 faizli döviz kredilere erişimi de sınırlanınca, maliyeti yüzde 50’yi bulan ticari kredilere mahkum oldular. Bazı ekonomistlere göre, fahiş faizle kredi kullanan bazı şirketler finansman maliyetini doğrudan ürün fiyatlarına zam olarak yansıtmaya başladı. 

Stratejist Fatih Keresteci, Yatırım Finansman YouTube kanalında yaptığı değerlendirmede,  kendisinin bile bu değerlendirmeyi yapacağına inanamadığını ifade ederek- yüksek kredi faizi ve enflasyon ilişkisini bir sanayi şirketi üzerinden şöyle anlattı: “Bir sanayi şirketi, faaliyetlerini sürdürmek zorunda. Yani haftaya kredi ödemesi var. Tekrar borçlanması lazım. Mecburen gidiyor bankanın kapısını çalıyor. Banka da son dönemde döviz kredilerine sınırlama getirildi ya. O da yüksek faiz veriyor. Normalde 5 birim faiz ödeyecek firma 8 birim ödüyor. Aradaki 3 birimi maliyet olarak ürün fiyatına yansıtıyor. Böylelikle ne oluyor? Yüksek faiz, yüksek enflasyon doğurmuş oluyor.”

FAİZ KABİLİYETİNİ YİTİRDİ

Keresteci, sorunun temelinde yapısal problemler olduğunu vurgulayarak, “Yapısal problemler var ve bunu faizi değil 40-80 yapın yine de bu sorun çözülmez. Yani artık faizin enflasyonu çözme kabiliyeti azaldı. O yüzden Merkez Bankası’na çok yüklenmemek lazım” ifadelerini kullandı. 

İktisadın salt matematik olmadığını vurgulayan Keresteci, 2023’te yüzde 8.5 faizden 2024 sonrası yüzde 50’lere uzanan kredi faizi sürecinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Döviz kredisine fren baskısı

Merkez Bankası verilerine göre 31 Ocak itibarıyla devreye giren yabancı para kredilerde 8 haftalık yüzde 0.5 büyüme sınırı sonrasında, bankaların döviz kredisi kullandırma iştahı azaldı. Düzenleme sonrası dolar cinsi ticari kredilerde faiz oranı yüzde 7.02’den yüzde 6.86’ya geriledi, Euro cinsi kredilerde ise yüzde 5.49’dan yüzde 5.93’e yükseldi. TL cinsi ticari kredi faiz oranları ise sürekli yükseliş eğiliminde. 16 Ocak haftasında yüzde 45.95 seviyesinde olan TL cinsi ticari kredi faiz oranı 6 Şubat haftasında yüzde 51.34’e çıktı.