Kılavuz kaptan dikkat çeken ihtimalleri sıraladı: ‘Kazanın Marmara’da olması beni şaşırttı’ | Gemiler birbirini neden fark etmedi?

Silivri açıklarının 18 mil güneyinde, Kocaeli’den Aliağa’ya intikal eden Türk bayraklı ALSU isimli ticari gemi ile İskenderun limanından Karadenizereğli’ye intikal eden Türk Bayraklı TUĞBERK İMAMOĞLU isimli ticari gemi çarpıştı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Öncelikle geçmiş olsun. Bu sabaha karşı 3.26’da acil çağrı aldık. Böylelikle bilgimiz oldu. Acil çağrı konumu bildiren bir sistem. Ana kurtarma merkezimiz anons geçerek gemiye ulaşmaya çalıştı. Bir geminin kaptanı dönüş yaparak gemi ile çarpıştığı bilgisini verdi. Ekipleri bölgeye yönlendirdik. Bölgeye arkadaşlarımız ulaştığında TUĞBERK İMAMOĞLU gemisinin battığı düşündüğümüzü teyit ettik. Batan gemide 10 tane vatandaşımız var. Tamamı Türk. 11 dakika gibi kısa bir sürede battığını söyleyebiliriz. Geminin bazı emareleri olduğunu gördük ama sağ olarak kimseye ulaşamadık. Arama kurtarma çalışmaları hâlâ devam ediyor."

Kazayla ilgili ihtimalleri İstanbul Aydın Üniversitesi Yat Kaptanlığı Program Başkanı ve Trabzon Limanı Kılavuz Kaptanı Öğr. Gör. Şenol Çalışan’a danıştığımda, “Kazanın Marmara’da olması beni şaşırttı. Marmara Denizi’nde deniz trafik hizmetleri, Çanakkale Denizi’nin girişinden İstanbul Boğazı’nın çıkışına kadar bütün geçişleri takip ediyor” dedi.

Gemilerin otomatik takip sistemleriyle izlendiğini belirten Çalışan, olası kaza risklerinde Gemi Trafik Hizmetleri’nin müdahalede bulunabildiğini ifade etti. Çalışan, kazaya ilişkin ilk değerlendirmesinde gemilerden birinde otomatik tanımlama sistemine ilişkin bir arıza yaşanmış olabileceğini söyledi: “Benim tahminim, gemilerden bir tanesinin otomatik tanımlama cihazı arızalı olabilir. Gemi Trafik Hizmetleri gemiyi görememiş olabilir. Bir cihaz arızası var gibi duruyor. Tabii kesin nedeni yapılacak incelemelerin ardından ortaya çıkacak.”

TUĞBERK İMAMOĞLU adlı geminin taşıdığı yükün rulo sac olduğuna dikkat çeken Şenol Çalışan, geminin taşıma kapasitesine yakın seviyede yüklenmiş olmasının kazanın ardından batma riskini artırabileceğini söyledi. Çalışan, “TUĞBERK İMAMOĞLU’nun yükü rulo sac. Bu, geminin maksimum yük sınırına yakın bir şekilde yüklendiğini gösteriyor. Herhangi bir kaza durumunda gemi çok az dahi su alsa, örneğin 200-300 ton su alsa, taşıma kapasitesinin maksimum sınırında yüklenmiş olan geminin üzerine ekstra bir yük daha binmiş oluyor. Bu durumda batma riskiyle karşı karşıya kalabilir” dedi.

Geminin yük durumunun batma süresini de etkileyebileceğini belirten Çalışan, geminin daha az yüklü olması halinde olayın farklı gelişebileceğini ifade etti: “Eğer gemi boş olsaydı batma süresi daha uzun olabilirdi. Belki bir-iki saat sürebilirdi.”2- KAZADA KARANLIK, GÖRÜŞ MESAFESİ, SİS VEYA DENİZ KOŞULLARI NE KADAR ETKİLİ OLABİLİR?

Gemilerde kullanılan radar cihazlarının, gece görüşün olmadığı veya sis gibi olumsuz hava koşullarının bulunduğu durumlarda dahi çevredeki gemilerin tespit edilmesine imkan sağladığını ifade eden Şenol Çalışan, sistemin etkin kullanılmasının önemine dikkat çekti: “Gemi üzerinde kullandığımız radar cihazları var. Gece hiçbir görüş olmasa dahi, sis de olsa etraftaki gemileri görme imkanı tanıyor. Burada sadece bir koşul var; her iki geminin de bu sistemi takip ediyor olması gerekiyor.” 

Kazanın meydana gelmesinde insan faktörünün de araştırılması gerektiğini belirten Çalışan, “Her iki geminin kaptanı bunu takip etmiyor olabilir” ifadelerini kullandı. Çalışan, kazanın nedenine ilişkin kesin değerlendirme için incelemelerin tamamlanması gerektiğini vurgulayarak, “Bir kaza olmuşsa bunda iki geminin de kusuru vardır. Kusur oranlarının araştırılması gerekir. Bence her iki geminin de radar cihazlarını takip etmemiş olması ihtimali üzerinde de durabiliriz” diye konuştu.