Kıbrıs garantörlüğüne NATO tuzağı kuruluyor

Mehmet Emre ÖZTÜRK

SÖZCÜ’nün kamuoyuna ilk kez duyurduğu BM Kıbrıs planında Maraş ve Güzelyurt’un Rum tarafına bırakılması öngörülmüştü. Rum basınına yansıyan ayrıntılara göre 1960 Garanti Sistemi’nin yerine NATO formülü, adaya yabancı asker ve 2-3  yıllık geçiş takvimi var.

TOPRAK KARŞILIĞI

BM Genel Sekreteri Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin’e atfedilen planın ayrıntıları Rum basınına yansıdı.

 Plana göre Maraş, Güzelyurt ve Mesarya’nın bazı bölümleri Rum tarafına bırakılacak.

Buna karşılık Kıbrıs Türk tarafına “tanınma”, siyasi eşitlik, doğrudan ticaret, doğrudan uçuş ve doğrudan temas vaat edilecek.

Plandaki en kritik başlık ise güvenlik oldu. Buna göre 1960 Garantörlük Sistemi’nin yerini “NATO formülü” alacak. Ada’nın NATO’ya katılması, NATO gücü ya da üsleri kurulması ve Türk, Yunan, İngiliz, Fransız ve Amerikan askerlerinin adada bulunması seçenekler arasında gösterildi.

Böylece Türkiye’nin garantörlük hakkı fiilen NATO şemsiyesiyle ikame edilecek.

GEVŞEK DEVLET MODELİ

Plana göre Ada’da iki kurucu devlet, iki parlamento ve sınırlı yetkili merkezi hükümet kurulacak. Merkezde 5-6 bakanlık olacak, başkanlık konseyi dönüşümlü işleyecek, Bakanlar Kurulu’nda Kıbrıs Türk tarafına etkin oy hakkı tanınacak.

Rum tarafı bu modeli “federasyon”, Türk tarafı ise “konfederasyon” diye adlandırabilecek. Bu yöntem “yaratıcı muğlaklık” olarak sunuluyor.

Milli Savunma Bakanlığı, Rum basınındaki plan iddiaları üzerine Türkiye’nin Kıbrıs politikasının değişmediğini açıkladı.

MSB: KIRMIZI ÇİZGİMİZ

MSB, kalıcı çözümün ancak Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün teyit edildiği iki devletli modelle mümkün olacağını vurguladı. Açıklamada, “KKTC’nin güvenliği Türkiye’nin güvenliğidir” denildi. Ek olarak Kıbrıs dosyasının Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileriyle bağlantılı yürütüleceği de yer aldı. Rum basınında, 5+1 toplantısının bu yaz yapılmasının New York’ta beklendiği, çerçevenin ise iki tarafın da kabul edebileceği esnek bir model olarak tasarlandığı belirtildi.

Böylece toprak, tanınma, doğrudan uçuş ve doğrudan ticaret başlıkları Ankara-Brüksel hattındaki pazarlığın parçası haline getirildi.

BM Genel Sekreteri Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin (Solda)

Yeni Kıbrıs BM Planı’nda işte bu maddeler yer alıyor

Model

- Siyasi eşitliğe sahip iki kurucu devlet Rumlar “federasyon” diyebilecek.

- Türkler “konfederasyon” diyecek.

- “Yaratıcı muğlaklık” ifadesi girecek.

- Daha gevşek bir AB çözümü.

Yönetim

- İki devlet, iki parlamento

- Sınırlı yetkili merkezi hükümet

- Hükümette 5-6 bakanlık

- Dönüşümlü Başkanlık Konseyi

- Kabinede Türk tarafına etkin oy hakkı

Güvenlik

- 1960 Garantörlük Sistemi kalkıyor.

- Orta yol olarak NATO formülü.

- Kıbrıs’ın NATO’ya katılması

- NATO gücü ya da NATO üsleri.

- Türk, Yunan, İngiliz, Fransız ve ABD askerlerinin adada bulunması.

- Tanınma karşılığı toprak

- Maraş, Güzelyurt ve Mesarya bölgeleri Rum tarafına verilecek.

- Karşılığında Türkler tanınacak ve siyasi eşitlik sağlanacak.

- Geçiş dönemi 2-3 yıl.

- Toprak iadeleri kademeli yapılacak.

- İlk adım Maraş’la başlayacak.

- 3D uygulanacak: Doğrudan ticaret, doğrudan uçuşlar, doğrudan temas.

- Doğalgaz iş birliği yapılacak ve kısıtlamalar kaldırılacak.

Ek maddeler

- Sorun çözüldüğü için Türkiye-Avrupa Birliği ilişkiler de düzelmiş olacak.

- 5+1 toplantısı bu yaz bekleniyor.