İrtikap suçu nedir? Hangi durumlarda oluşur, cezası ne kadar?

1 saat önce 27

Giriş Tarihi: 04 Ağustos 2026 11:42 Son Güncelleme: 04 Ağustos 2026 11:43

ahaber.com.tr Haber Merkezi

İrtikap suçu nedir? Hangi durumlarda oluşur, cezası ne kadar?

Kamu görevlisinin görevinden doğan yetkiyi kullanarak vatandaşı baskı altına alması, kandırması ya da kişinin hatasından yararlanarak menfaat sağlaması irtikap suçunu oluşturabiliyor.

Son dönemde kamuoyunda sıkça gündeme gelen "irtikap" kavramı, birçok kişi tarafından rüşvet veya görevi kötüye kullanma suçu ile karıştırılıyor. Oysa Türk Ceza Kanunu'nda ayrı bir suç olarak düzenlenen irtikap, yalnızca kamu görevlileri tarafından işlenebilen ve kamu idaresine duyulan güveni doğrudan zedeleyen suçlar arasında yer alıyor.

İrtikap suçu yalnızca kamu görevlileri tarafından işlenebiliyor. (A Haber Grafik Ekibi)

İRTİKAP NE DEMEK?

İrtikap, kamu görevlisinin görevinden kaynaklanan yetki, nüfuz veya güveni kötüye kullanarak bir kişiden haksız menfaat sağlaması ya da menfaat vaat ettirmesi anlamına geliyor.

Türk Ceza Kanunu'nun 250. maddesinde düzenlenen bu suçta, mağdurun iradesi kamu görevlisinin baskısı, hilesi veya görevin sağladığı etki nedeniyle yönlendiriliyor. Bu yönüyle irtikap, kamu görevlisinin tek taraflı davranışıyla oluşan suçlar arasında yer alıyor.

Görevden doğan yetkinin kötüye kullanılması suçun temelini oluşturuyor. (A Haber)

İRTİKAP SUÇU HANGİ ŞARTLARDA OLUŞUR?

İrtikap suçunun oluşabilmesi için bazı temel şartların bir arada bulunması gerekiyor. Bunlar şöyle sıralanıyor:

Failin kamu görevlisi olması,
Görevin sağladığı yetki veya nüfuzun kötüye kullanılması,
Mağdurdan haksız menfaat sağlanması ya da menfaat vaat ettirilmesi,
Menfaatin baskı, ikna veya mağdurun hatasından yararlanılarak elde edilmesi.

Bu unsurlardan biri eksik olduğunda farklı suç tipleri gündeme gelebiliyor.

İrtikap suçu üç farklı işleniş biçimiyle ele alınıyor.

İRTİKAP SUÇU ÜÇ FARKLI ŞEKİLDE İŞLENEBİLİYOR

Kanunda irtikap suçu üç ayrı yöntemle düzenleniyor. Suçun işleniş biçimi uygulanacak cezayı da doğrudan etkiliyor.

İrtikap TürüNasıl İşlenir?Cezası

İcbar (zorlama) suretiyle	Kamu görevlisinin görevinden doğan nüfuzu kullanarak mağduru baskı altına alıp haksız menfaat sağlaması	5 yıldan 10 yıla kadar hapis
İkna suretiyle	Kamu görevlisinin hileli davranışlarla mağduru haksız menfaat sağlamaya ikna etmesi	3 yıldan 5 yıla kadar hapis
Hatadan yararlanma suretiyle	Kamu görevlisinin mağdurun yaptığı hatayı bilerek kendi lehine kullanması	1 yıldan 3 yıla kadar hapis

Rüşvet ve irtikap suçları benzer görünse de farklı nitelik taşıyor.

İRTİKAP GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMAYLA AYNI SUÇ MU?

Görevi kötüye kullanma, kamu görevlisinin görev gereklerine aykırı davranmasını kapsayan genel bir suçtur.

İrtikap suçunun tüm unsurları oluştuğunda ise ayrıca görevi kötüye kullanma suçundan ceza verilmez. Çünkü irtikap, Türk Ceza Kanunu'nda özel olarak düzenlenmiş ayrı bir suç niteliği taşıyor.