İran ABD'ye süre verdi: Müzakere takvimi belli oldu

İran Ulusal Tanker Şirketi'ne (NITC) ait "HUGE" adlı çok büyük ham petrol tankerinin (VLCC), ABD'nin abluka engelini aşarak Uzak Doğu sularına ulaştığı belirtildi.

Fars Haber Ajansı, yaklaşık 220 milyon dolar değerinde 1 milyon 900 bin varilden fazla ham petrol taşıyan tankerin, uluslararası seyir verilerini paylaştı.

Paylaşılan verilere göre, en son Sri Lanka kıyıları açıklarında tespit edilen tankerin, 20 Mart 2026 itibarıyla otomatik tanımlama sistemini (AIS) kapatarak gizlilik taktikleri uyguladığı ve Endonezya'daki Lombok Boğazı üzerinden Riau Takımadaları'na doğru yoluna devam ettiği kaydedildi.

Axios’un haberine göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını, ABD’nin deniz ablukasını sonlandırmasını ve Lübnan'da dahil kalıcı ateşkes sağlanmasını içeren bir müzakere takvimi belirledi. İran hükümeti, ABD’ye deniz ablukasının kaldırılması ve İran ile Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesi için bir aylık süre tanıdı.

ZAMAN ÇİZELGESİ BELİRLENDİ

Konuya yakın iki kaynak, önerinin bu başlıklar için net bir zaman çizelgesi içerdiğini aktardı. Ayrıca planın, ilk aşamanın ardından nükleer programa odaklanacak ikinci bir müzakere sürecini de kapsadığı belirtildi.

Perşembe günü Washington’a sunulan 14 maddelik revize çerçeve anlaşmasının, deniz erişimini güvence altına almayı ve taraflar arasında kalıcı bir uzlaşı oluşturmayı hedeflediği ifade edilmişti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a ait gemilere müdahalelerle ilgili "korsan gibiyiz" şeklindeki açıklamalarına ilişkin, "Bu, uluslararası denizcilik seyrine yönelik eylemlerinin suç teşkil eden niteliğine dair doğrudan ve mahkum edici bir itiraftı." ifadelerini kullandı.

Bekayi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, ABD Başkanı Trump'ın İran gemilerine ABD'nin müdahalelerine ilişkin "Bir bakıma korsan gibiyiz" şeklindeki açıklamasına tepki gösterdi.

'DİL SÜRÇMESİ DEĞİL'

"Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, İran gemilerine yasadışı el konulmasını açıkça 'korsanlık' olarak nitelendirerek, 'Biz korsanlar gibi davranıyoruz' diye cüretkarca övünmüştür." değerlendirmesinde bulunan Bekayi, bunun bir "dil sürçmesi" olmadığını söyledi.

Bekayi paylaşımda, şunları kaydetti:

"Uluslararası toplum, Birleşmiş Milletler (BM) üyesi devletler ve BM Genel Sekreteri (Antonio Guterres) uluslararası hukukun bu kadar bariz ihlallerinin normalleştirilmesini kesin bir şekilde reddetmeli."

ABD Başkanı Donald Trump, Truth sosyal medya platformundan İran’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik son teklifi hakkında açıklama yaptı.

İran’ın teklifini yakında inceleyeceğini belirten Trump, "Ancak son 47 yıldır insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemedikleri göz önüne alındığında, bu planın kabul edilebilir olacağını düşünemiyorum" ifadelerini kullandı.

İsrail basını, ordunun, deniz ablukasının bir anlaşma yapılmasını sağlamaması halinde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a saldırı başlatacağını öngördüğünü ve bu yönde hazırlık yaptığını ileri sürdü. İsrail'in Kanal 12 televizyonu, Tel Aviv yönetiminin, ABD'nin İran'a sınırlı mı yoksa geniş çaplı bir saldırı mı yapacağını bilmediğini, ancak her durumda İran'ın İsrail'e misilleme yapacağını iddia etti.

'ÇOK FAZLA' SİLAH SEVKİYATI YAPILDI

İsrail'in, ABD'nin İran'a saldırması olasılığına hazırlandığı belirtilen haberde, İran'a saldırıların yeniden başlamasına hazırlık amacıyla son günlerde bölgeye "çok fazla" silah sevkiyatı yapıldığı ifade edildi. Haberde, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Amiral Brad Cooper ile koordinasyon için görüştüğü belirtildi.

ABD-İran gerilimi devam ederken, ABD ordusuna ait çoğunluğu nakliye ve yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi. Flightradar24 üzerinden yapılan incelemede, 2 Mayıs’ta Avrupa’dan Orta Doğu ülkelerine intikal eden ABD ordusuna ait uçakların sayısında sıra dışı artış olduğu görüldü.

STRATEJİK UÇAKLAR AVRUPA VE ORTA DOĞU SEMALARINDA

Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu, yaklaşık 77 ton kargo ve yaklaşık 100 asker taşıyabilen C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturdu. Öte yandan, yaklaşık 127 ton kargo taşıyabilen ABD Hava Kuvvetlerinin en büyük nakliye uçağı "Lockheed C-5M Super Galaxy" ve Boeing tarafından üretilen havada yakıt ikmal ve stratejik askeri nakliye uçağı "Boeing KC-46 Pegasus"ları da Avrupa ve Orta Doğu hava sahasında gözlendi.

EN AZ 12 UÇAK NAKLEDİLDİ

Orta Doğu'ya doğru hareket eden nakliye uçağı sayısının en az 12 olduğu, bu uçakların bir kısmının Almanya'dan havalandığı gözlemlendi. Orta Doğu'ya hareket eden uçaklar arasında Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçakları da bulunurken, en az 4 yakıt ikmal uçağının da İsrail ve çevresinde hareket ettiği görüldü. Öte yandan, Bahreyn çevresinde ABD'ye ait bir sinyal istihbaratı (SIGINT) keşif uçağı olan "Boeing RC-135W Rivet Joint" uçağı da havada gözlendi.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, İran Meclisi'nde Hürmüz Boğazı'ndan yeni geçiş protokolü için çalışma yapıldığını belirterek, "Hürmüz Boğazı'nın yönetim planı 12 madde olarak düzenlenmiştir. Bu plana göre, İsrail gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine asla izin verilmeyecek." dedi.

İran Devlet Televizyonu'na göre, Nikzad, İran'ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas kentine yaptığı ziyaret sırasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin açıklamalarda bulundu. Nikzad, "Hürmüz Boğazı yönetim planı 12 madde olarak düzenlenmiştir. Bu plana göre, İsrail gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine asla izin verilmeyecek. İran'a düşmanca girişimde bulunan ülkelerin gemilerinin de savaş tazminatı ödemedikleri takdirde geçişine izin verilmeyecek. Diğer gemiler ise İran Meclisi tarafından oluşturulan yasa ve İran tarafından verilecek izin doğrultusunda geçiş yapabilecek." ifadelerini kullandı.

'SAVAŞTAN ÖNCEKİ GİBİ OLMAYACAK'

Hürmüz Boğazı'ndaki haklarından vazgeçmeyeceklerini vurgulayan Nikzad, "Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, dayatılan üçüncü savaştan önceki gibi olmayacak. Hürmüz Boğazı'nın yeni yönetim biçimi, petrolün millileştirilmesi kadar önemlidir." diye konuştu. Nikzad ile birlikte ziyarete eşlik eden İran Meclisi Bayındırlık Komisyonu Başkanı Muhammed Rıza Rızai ise Hürmüz Boğazı'nı yönetmenin nükleer silah elde etmekten daha önemli olduğuna vurgu yaparak, "Hürmüz Boğazı geçişlerinden elde edilecek gelirin yüzde 30'u silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesine, yüzde 70'i ise halkın yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve kalkınma hamlelerine ayrılacak." değerlendirmesinde bulundu.