Hürmüz krizi küresel ekonomiyi sarsıyor! Enerjiden gübreye zincirleme risk

1 saat önce 42
Hürmüz krizi küresel ekonomiyi sarsıyor! Enerjiden gübreye zincirleme risk

UNCTAD verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri mart ayından bu yana yüzde 95 oranında geriledi. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin geçtiği bu stratejik hatta yaşanan aksama, yalnızca enerji fiyatlarını değil, aynı zamanda lojistik maliyetleri ve sigorta primlerini de sert şekilde yukarı çekti. Kurum, krizin etkilerini daha yakından izlemek için özel bir takip platformu da kurdu.

KÜRESEL EKONOMİ İÇİN ÜÇ FARKLI SENARYO

Ekonomi çevreleri krizin seyrini üç ana senaryo üzerinden değerlendiriyor. İlk senaryoda diplomatik çözümle piyasalarda hızlı bir rahatlama ve petrol fiyatlarında normalleşme bekleniyor. İkinci senaryoda gerilimin uzun sürmesi halinde risk primlerinin kalıcı hale gelmesi öngörülüyor. En kötü senaryoda ise krizin yıllara yayılması durumunda küresel enerji ve sanayi üretiminde yapısal bir kırılma yaşanabileceği ifade ediliyor.

GÜBRE VE YARI İLETKEN ZİNCİRİ TEHLİKEDE

Gerilimin etkisi enerjiyle sınırlı kalmazken, gübre ve çip sanayisi de doğrudan risk altına girdi. Özellikle Katar’da üretilen ve yarı iletken üretiminde kullanılan asil gazların tedarikinde yaşanan kesintiler, teknoloji sektöründe arz sıkıntısı riskini artırıyor. Gübre tarafında ise küresel üre üretiminin yaklaşık yüzde 45’inin Körfez’e bağlı olması, tarımsal üretim açısından ciddi bir kırılganlık oluşturuyor.

44 GEMİ HÜRMÜZ’DE SIKIŞTI

Bölgede yaşanan fiili abluka nedeniyle çok sayıda gemi Hürmüz Boğazı’nda beklemek zorunda kaldı. Gübre yüklü gemilerin önemli bir kısmı sevkiyat yapamazken, üretim tesislerinin de lojistik sıkışıklık nedeniyle ürünlerini pazara ulaştıramadığı belirtiliyor. Çin’in ihracat kısıtlamaları da küresel arz baskısını daha da artırıyor.

UZMANLARDAN KALICI HASAR UYARISI

Uzmanlar, gerilimin kısa sürede sona ermesi halinde piyasalarda hızlı bir toparlanma yaşanabileceğini ancak sürecin uzaması durumunda yalnızca enerji değil, gıda ve teknoloji tedarik zincirlerinde de kalıcı hasar oluşabileceği uyarısında bulunuyor

Habere git