7 saat önce
45
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumunun (GECF) Temmuz 2026 Aylık Gaz Piyasası Raporu'na göre Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler, küresel LNG sevkiyatlarında önemli değişikliklere yol açtı.
KÜRESEL LNG ARZININ BEŞTE BİRİ HÜRMÜZ'E BAĞLI
Hürmüz Boğazı, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin LNG ihracatında kullandığı tek deniz çıkışı konumunda bulunuyor.
Katar ve BAE, birlikte küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılıyor. Bu nedenle boğazdaki geçişlerin kesintiye uğraması, iki ülkeden yapılan sevkiyatlardaki kaybın kısa sürede küresel LNG taşımacılığı ve teslimat piyasasına yansımasına neden oldu.
300'DEN FAZLA KATAR LNG KARGOSU PİYASAYA ULAŞAMADI
Orta Doğu'daki çatışmaların 28 Şubat 2026'da tırmanmasının ardından Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin kesilmesi Katar ve BAE'nin LNG ihracatını durma noktasına getirdi.
Mart-haziran döneminde Katar'dan 300'ü aşkın LNG kargosu piyasaya ulaşamazken BAE'den yaklaşık 20 kargonun sevkiyatı gerçekleştirilemedi.
Aynı dönemde yaklaşık 160 LNG gemisi Körfez'de mahsur kaldı veya Umman Körfezi'nde demirleyerek beklemek zorunda kaldı.
LNG GEMİSİ KAPASİTESİ DARALDI
Gemilerin yeni yük almak amacıyla tekrar piyasaya dönememesi, spot LNG taşımacılığındaki kullanılabilir gemi kapasitesini azalttı.
Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı güzergahındaki güvenlik riskleri de LNG gemilerinin daha uzun olan Ümit Burnu rotasına yönelmesine neden oldu.
Bu değişiklik Atlantik Havzası ile Asya-Pasifik arasındaki LNG seferlerine 15 ila 20 gün ekledi.
Gemilerin daha uzun süre seferde kalması nedeniyle aynı miktarda LNG'nin taşınması için daha fazla gemiye ihtiyaç duyuldu ve spot piyasadaki kapasite üzerindeki baskı arttı.
SÜVEYŞ VE PANAMA KANALLARINDA LNG TRAFİĞİ GERİLEDİ
Süveyş Kanalı'nı kullanan LNG gemilerinin sayısı 2021'de 509 seviyesindeyken 2025'te 140'a kadar düştü.
Panama Kanalı'ndan geçen LNG gemilerinin sayısı da aynı dönemde 251'den 32'ye geriledi.
Bu gelişmelerle Ümit Burnu, küresel LNG ticaretinde kullanılan başlıca alternatif güzergahlardan biri haline geldi.
GÜNLÜK GEMİ KİRASI 5 BİN DOLARDAN 235 BİN DOLARA ÇIKTI
Kullanılabilir gemi kapasitesinin hızla azalması LNG gemilerinin kiralama maliyetlerinde sert yükselişe yol açtı.
Üç yakıtlı dizel-elektrik (TFDE) tipi LNG gemilerinin günlük spot kiralama bedeli şubat ayının başında 5 bin dolar seviyesindeyken mart başında 235 bin dolara kadar yükseldi.
GECF, bu seviyenin LNG gemi kiralama piyasasında 2022 enerji krizinin zirvesinden bu yana görülmediğini bildirdi.
AYLIK ORTALAMA KİRALAR DA SERT YÜKSELDİ
TFDE tipi gemilerin aylık ortalama günlük kiralama bedeli şubatta 18 bin dolar seviyesindeyken mart ayında 108 bin dolara ulaştı.
Buhar türbinli LNG gemilerinin aylık ortalama günlük kira bedeli ise aynı dönemde 3 bin dolardan 50 bin dolara yükseldi.
Katar'ın uzun vadeli LNG sözleşmeleri kapsamında çalışan bazı gemilerin ihracattaki düşüş nedeniyle spot piyasada kullanılabilir hale gelmesiyle kapasite sıkışıklığı nisandan itibaren kısmen hafifledi.
DENİZ YAKITI FİYATI 800 DOLARI AŞTI
Sefer sürelerinin uzaması gemilerin yakıt tüketimini artırırken Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin ardından ham petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş de deniz yakıtı maliyetlerini etkiledi.
LNG filosunun kullandığı ortalama deniz yakıtı fiyatı mart ayında bir önceki aya göre yüzde 73 artarak ton başına 800 doların üzerine çıktı.
GECF'ye göre bu rakam 2022 enerji krizinin zirvesinden bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Ümit Burnu rotasına yönelen gemilerin yakıt ikmali için sınırlı sayıdaki limana yönelmesi de deniz yakıtı primlerinin yüksek kalmasında etkili oldu.
TEK GEÇİŞİN SAVAŞ RİSKİ SİGORTASI 25 MİLYON DOLARA ÇIKTI
Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları LNG gemilerinin sigorta maliyetlerini de artırdı.
Çatışmalar öncesinde gemilerin gövde ve makine değerinin ortalama yüzde 0,25'i seviyesinde bulunan ek savaş riski primi, Hürmüz Boğazı geçişlerinde yüzde 5 ila yüzde 10 aralığına yükseldi.
Böylece 250 milyon dolar değerindeki bir LNG gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan tek geçişi için savaş riski sigortasının maliyeti 25 milyon dolara kadar çıktı.
LNG yüklerine uygulanan sigorta primleri de çatışmaların en yoğun olduğu dönemde kargo değerinin yüzde 10 ila yüzde 20'sine ulaştı.
LNG'NİN TESLİMAT MALİYETİ YÜKSELDİ
Daha uzun rotaların kullanılmasının yanı sıra gemi kiralama, yakıt ve sigorta giderlerindeki yükseliş LNG'nin tüketici piyasalarına ulaştırılmasının maliyetini artırdı.
ABD Körfez kıyısından Güneybatı Avrupa'ya LNG taşıma maliyeti 2025'in ikinci çeyreğinde MMBtu başına 0,6 dolar seviyesindeyken 2026'nın aynı döneminde 1,1 dolara yükseldi.
ABD LNG'sinin Ümit Burnu üzerinden Kuzeydoğu Asya'ya taşınmasının maliyeti ise aynı dönemde MMBtu başına 1,8 dolardan 3,6 dolara çıktı.
Panama Kanalı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlarda 2026'nın ikinci çeyreğindeki ortalama taşıma maliyeti MMBtu başına 2,8 dolar olarak hesaplandı.
ASYA'YA TAŞIMA MALİYETİ 5 DOLARA YAKLAŞTI
ABD Körfez kıyısından Kuzeydoğu Asya'ya Panama Kanalı üzerinden gerçekleştirilen LNG sevkiyatlarında taşıma maliyeti Temmuz 2025'te MMBtu başına 1,6 dolar seviyesindeydi.
Bu maliyet Mart 2026'da yaklaşık 5 dolara kadar yükseldi.
Böylece navlun giderlerinin toplam LNG teslimat fiyatındaki payı yüzde 13 seviyesinden yaklaşık yüzde 25'e çıktı.
GEMİ KİRALARI YILLIK BAZDA YÜKSEK KALDI
Mart ayında görülen zirvelerin ardından gemi kiralama ve yakıt maliyetlerinde kısmi gerileme yaşandı. Ancak haziran verileri maliyetlerin geçen yılın aynı döneminin belirgin şekilde üzerinde kaldığını ortaya koydu.
TFDE tipi LNG gemilerinin ortalama spot kiralama bedeli haziranda günlük 60 bin 700 dolara ulaştı.
Bu rakam bir önceki aya göre yüzde 1, Haziran 2025'e göre ise yüzde 243 artışa işaret etti.
İki zamanlı tahrik sistemine sahip LNG gemilerinin ortalama günlük kira bedeli 87 bin 400 dolara çıkarak yıllık bazda yüzde 171 arttı.
Buhar türbinli gemilerin günlük ortalama kira bedeli ise 28 bin 100 dolara yükselerek geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 806 artış kaydetti.
DENİZ YAKITI HAZİRANDA 680 DOLARA GERİLEDİ
Deniz yakıtının ortalama fiyatı haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 15 azalarak ton başına 680 dolara geriledi.
Buna rağmen fiyatlar Haziran 2025'e kıyasla yüzde 33 daha yüksek seviyede kaldı.
Deniz yakıtı fiyatı son 5 yılın haziran ayı ortalamasının da yüzde 8 üzerinde gerçekleşti.
Bazı önemli LNG güzergahlarındaki spot taşıma maliyetleri mayıs ayına kıyasla gerilese de Haziran 2025 seviyelerinin üzerinde kaldı.
2030'A KADAR 250 MİLYON TONLUK YENİ LNG KAPASİTESİ BEKLENİYOR
GECF, 2030 yılına kadar küresel ölçekte yıllık yaklaşık 250 milyon tonluk yeni LNG sıvılaştırma kapasitesinin devreye girmesini bekliyor.
Yeni kapasitenin yaklaşık yarısının ABD Körfez kıyısında yoğunlaşmasının Panama Kanalı üzerindeki baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.
Kanada ve Meksika'nın Pasifik kıyılarında devreye alınacak terminallerin Kuzey Amerika LNG'sinin Asya pazarlarına doğrudan ulaşmasına imkan sağlaması bekleniyor.
Afrika'da hayata geçirilecek yeni LNG projelerinin ise Avrupa ve Asya pazarları için alternatif tedarik güzergahları oluşturacağı öngörülüyor.
English (US) ·