Gıda enflasyonunda fark attık

Belce Örü Erçin

Türkiye verimli arazileriyle bir zamanlar bir tarım ülkesiyken artık vatandaşlarının sağlıklı besine erişiminin zorlaştığı dünyanın en yüksek gıda enflasyonuna sahip yeri oldu. Maliyetlerin hızla artması nedeniyle ülkenin dört bir yanındaki çiftçi sayısı azaldı, hayvanlar satışa çıkarıl- dı, tarım arazileri boş kaldı.

YIL KÖTÜ BAŞLADI

Geçen yıl üçüncü çeyrekte yüzde 12.7 daralan tarım sektöründen hizmet sektörüne kayış devam ederken gıda enflasyonu da yükseliyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) verilerine göre Aralık 2025’te Türkiye, yüzde 28.3’lük gıda enflasyonunda dünyada açık ara zirvede yer aldı. OECD’de ortalama gıda enflasyonu ise yüzde 3.8’de sabit kaldı. G7 ülkelerinde ise yüzde 2.4 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Yılı Bitkisel Üretim verilerine göre, üretim bir önceki yıla göre tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 9, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 30.9 ve sebzelerde yüzde 0.9 oranında azaldı. Tahıl ürünlerinde üretim bir önceki yıla göre yüzde 12.3 oranında azaldı.

Yüksek girdi maliyetleri ve faiz oranları nedeniyle çiftçi üretime devam etmek istemiyor. Yüksek faizde işletilen para, üretimden elde edilen kazancı solda sıfır bıraktı. Çiftçiler ve hayvan besleyenler üretimden maliyetlerini karşılayamaz, emeğinin karşılığını alamaz hale geldi. İktidar gıda enflasyonunu iklim olaylarına bağlarken Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Gıda Fiyat Endeksi geriledi. Türkiye’de ise Ocak 2026’da gıda enflasyonu aylık bazda yüzde 6.6 yükseldi, yıllık bazda yüzde 31.7 oldu.

Bulgaristan Türkiye’yi solladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) eski Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, OECD ülkeleri arasında Türkiye’nin gün aşırı et, tavuk ya da balık tüketemeyen nüfus oranında açık ara ilk sırada yer aldığını belirtti. Eurostat verilerine dayanan değerlendirmesinde Kara, halkın yoksulluğunu en iyi yansıtan göstergelerden birinin bu oran olduğunu vurguladı. Türkiye’de 2018- 2022 döneminde tablo bozuldu. Türkiye’nin 10 yıl önce Bulgaristan’a göre daha iyi durumda olduğunu, fakat 2023 itibarıyla Bulgaristan’ın Türkiye’yi geride bıraktığını gösterdi.