Emeklilikte kritik son 2 aya girildi: Başvuran yüz binlerce lira az ödeyecek

2027 yılına yaklaşılırken emeklilik için prim günü eksik olan sigortalılar açısından kritik bir döneme girildi. 1 Ocak 2027’de asgari ücretin artmasıyla doğum, askerlik ve yurt dışı borçlanması ile Bağ-Kur ihya maliyetleri de yükselecek. 

SGK Uzmanı Özgür Erdursun'un değerlendirmelerine göre, 2027 yılı asgari ücret artışı henüz netleşmese de olası yüzde 25 ve yüzde 35 zam oranları borçlanma tutarlarında ciddi farklar oluşturacak. 

2026 yılı için günlük doğum borçlanması 352,32 TL, yüzde 45 oranına tabi olan diğer borçlanmalar ise 495,45 TL üzerinden hesaplanıyor.

GÜNLÜK BORÇLANMA TUTARLARI NASIL BELİRLENİYOR?

Doğum borçlanmasında prime esas günlük kazancın yüzde 32’si; askerlik ve yurt dışı borçlanması gibi yüzde 45 oranına tabi borçlanmalarda ise yüzde 45’i esas alınıyor. 

Sigortalılar, kanuni alt ve üst sınırlar arasında kazanç seçebiliyor. Alt sınırın dokuz katına kadar olan hesaplamalar ise verilen günlük tutarların matematiksel karşılığına dayanıyor.

DOĞUM BORÇLANMASINDA ÜÇ ÇOCUK İÇİN MALİYET HESABI

Doğumdan önce sigortalılığı bulunan 4/a’lı çalışanlar, 4/b’li bağımsız çalışanlar ve 4/c’li kamu görevlisi kadınlar, koşulları taşıyan doğum sonrası primsiz süreleri borçlanabiliyor. 

En fazla üç doğum için borçlanma yapılabiliyor; üst sınır her çocuk için 720 gün, iki çocuk için 1.440 gün ve üç çocuk için 2.160 gün olarak uygulanıyor. Doğumdan sonraki prim ödenmiş süreler borçlanmaya dahil edilmiyor. 

Çocuğun borçlanılacak dönemde hayatta olması gerekiyor; çocuk vefat etmişse yalnızca vefat tarihine kadarki süre değerlendiriliyor. Ayrıca her doğum için iki yıllık sürenin tamamını satın alma zorunluluğu bulunmuyor.

Başvurular ilgili SGK birimine veya uygun işlemlerde e-Devlet üzerinden yapılıyor.

Üç çocuk için 2.160 gün borçlanacak bir kadın sigortalının 2026 maliyeti 761.011,20 TL seviyesinde bulunuyor. Asgari ücrete yüzde 25 artış gelmesi durumunda maliyet farkı 190.252,80 TL, yüzde 35 artış senaryosunda ise 266.353,92 TL oluyor.

ASKERLİK BORÇLANMASI VE SİGORTA BAŞLANGICI ETKİSİ

Er veya erbaş olarak silah altında geçen süreler ile yedek subay veya yedek astsubay okulunda geçen borçlanmaya elverişli süreler için SGK’ya başvuru yapılabiliyor.

Fiilen geçen ve daha önce primlendirilmemiş süreler esas alınıyor; herkes için sabit 450 veya 540 gün hakkı bulunmuyor ve süreler ilgili kayıtlarla doğrulanıyor. Kanun kapsamında fiilen borçlanmaya elverişli askerlik süresiyle sınırlı olarak 15 ay askerlik yapanlar 450 gün, 18 ay askerlik yapanlar 540 gün borçlanabiliyor.

Askerlik ilk sigorta başlangıcından önce yapılmışsa, borçlanılan süre kadar başlangıç tarihinin geriye çekilmesi de mümkün olabiliyor.

18 aylık askerlik borçlanmasının 2026 maliyeti 267.543 TL seviyesinde yer alırken, yüzde 35 zam senaryosunda bu tutar 361.183,05 TL’ye çıkıyor ve aradaki fark 93.640,05 TL’ye ulaşıyor.

YURT DIŞI BORÇLANMASINDA ŞARTLAR VE ARTIŞ FARKI

Türk vatandaşları, şartları karşılayan doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkan mavi kart sahipleri ve mevzuatta belirtilen hak sahipleri yurt dışı borçlanması yapabiliyor.

18 yaşından sonra yurt dışında geçen ve belgelenen sigortalı çalışma süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her defasında bir yıla kadar olan işsizlik dönemleri ve kadınların yurt dışında ev kadını olarak geçirdikleri süreler borçlanma kapsamında yer alıyor. Ev kadınlığı için evli olma şartı aranmıyor ve tüm süreyi borçlanma zorunluluğu olmadan talep edilen gün sayısı belgelerle SGK’ya bildiriliyor.

Yurt dışı borçlanmasında günlük alt tutar 495,45 TL olarak uygulanıyor. Anlaşmalı ülkelerdeki ilk işe giriş tarihi her zaman otomatik olarak Türkiye’de başlangıç sayılmıyor; sosyal güvenlik sözleşmelerinin özel hükümleri ve tarih sınırlamalarının incelenmesi gerekiyor.

Ayrıca bu borçlanmanın Türkiye’de hangi sigortalılık statüsüne sayılacağı emeklilik planını etkileyebiliyor. Örneğin 3.600 gün borçlanmanın 2026 yılı maliyeti 1.783.620 TL iken, yüzde 35 artış halinde bu tutar 2.407.887 TL’ye ulaşıyor ve aradaki fark 624.267 TL oluyor.

BAĞ-KUR İHYASINDA ARANAN KRİTERLER

Daha önce 4/b kapsamında tescil edilmiş, prim borcu nedeniyle hizmeti mevzuata uygun biçimde durdurulmuş ve bu nedenle ihya hakkı doğmuş sigortalılar başvuru yapabiliyor. 

SGK’dan durdurulan dönemlerin başlangıç ve bitiş tarihleri ile ihyaya esas gün sayısının talep edilmesi ve hesaplanan tutarın yasal sürede ödenmesi gerekiyor. İşletme sahibi olmak, vergi kaydı bulunması veya geçmişte şirket ortaklığı tek başına durdurulmuş hizmet bulunduğunu kanıtlamıyor; ihya işlemi tescil edilmemiş geçmiş yılları kendiliğinden satın alma yolu olarak kullanılamıyor.

Özellikle 1 Mayıs 2021 öncesindeki durdurma işlemleri için SGK kayıtlarının incelenmesi önem taşıyor. Genel hizmet borçlanmalarında uygun sürelerin bir kısmı için başvuru yapılabilirken, Bağ-Kur ihyasında durdurulmuş sürenin tamamı için tahakkuk eden borcun yasal süresinde ödenmesi esası bulunuyor. İhya tutarı günlük 495,45 TL üzerinden hesaplanıyor.

HİZMET BORÇLANMASI KAPSAMINDAKİ DİĞER DURUMLAR

Doğum ve askerlik dışında mevzuatın izin verdiği diğer hizmet borçlanması alanları ve aranan koşullar şunlardır:

Ücretsiz doğum veya analık izni: Kanunları gereğince izin kullanan sigortalılar, izin kayıtları ve SGK hizmet bilgileri esas alınarak primsiz geçen uygun izin sürelerini borçlanabilir.

Kamu görevlilerinin aylıksız izni: 4/c kapsamındaki kamu görevlileri, personel mevzuatına göre kullandıkları aylıksız izinlerin borçlanmaya elverişli kısmı için müracaat edebilir.

Avukatlık stajı: Sigortalı olmadan avukatlık stajını tamamlayanlar, staj süresinin uygun kısmını belgeleyerek borçlanabilir; sigortalı geçirilen bölümler tekrar borçlandırılmaz.

Doktora ve tıpta uzmanlık: Sigortalı olmadan yurt içinde veya dışında doktora öğrenimi ya da tıpta uzmanlık eğitimi görenler, normal öğrenim süreleri için başvurabilir.

Beraatle sonuçlanan gözaltı veya tutukluluk: Sigortalıyken gözaltına alınan ya da tutuklanan ve beraat eden kişiler, bu primsiz dönemlerini mahkeme kararlarıyla belgeleyerek borçlanabilir.

Grev ve lokavt: Kanuni grev veya lokavt nedeniyle prim ödenmeyen süreler, işyeri ve hizmet kayıtlarıyla borçlanılabilir.

Hekimlerin fahrî asistanlığı: Mevzuatta tanımlanan fahrî asistanlık süreleri belgelerle borçlanma konusu yapılabilir.

Seçim için görevinden ayrılanlar: Seçim kanunları gereğince istifa edenler, istifa ile seçimi izleyen ay başı arasındaki açıkta geçen süreleri borçlanabilir.

Kısmi süreli çalışma: 25 Şubat 2011 sonrasındaki uygun kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan 4/a sigortalıları, eksik günlerini mevzuat çerçevesinde borçlanabilir.

1416 sayılı Kanun kapsamındaki yurt dışı öğrenim: Resmî öğrenci olarak yurt dışına gönderilip öğrenimini başarıyla tamamlayan ve zorunlu hizmet yükümlülüğünü yerine getirenler, 18 yaş sonrasındaki uygun süreleri borçlanabilir.

Doğum sonrası yarım çalışma: Doğum sonrası yarım çalışma dönemleri için süre ve prim durumu SGK kayıtlarından belirlenerek borçlanma yapılabilir.

Bu süreler için resmî belgelerle SGK’ya başvuru yapılması gerekiyor. Genel hizmet borçlanmalarında doğum için yüzde 32, diğer uygun borçlanmalar için genel olarak yüzde 45 oranı uygulanıyor.

31 ARALIK 2026 TARİHİNE KADAR BAŞVURU UYARISI

Genel hizmet borçlanmalarında başvuru tarihi belirleyici olduğundan, 31 Aralık 2026’ya kadar müracaat edenler 2026 yılı tutarlarından faydalanabiliyor. Ancak yalnızca dilekçe vermek yeterli sayılmıyor; tahakkuk eden borcun yasal süresi içinde ödenmesi gerekiyor. Genel hizmet borçlanmalarında ödeme süresi tebliğden itibaren bir ay, yurt dışı borçlanmalarında ise üç ay olarak uygulanırken Bağ-Kur ihyasında özel ödeme şartları geçerli oluyor.

Her sigortalının eksik gününü borçlanmasının her zaman doğru bir adım olmayabileceği, ilk işe giriş tarihi, 4/a–4/b statüsü, prim günleri, emeklilik yaşı, borçlanmanın aylığa etkisi ve ödeme gücünün birlikte analiz edilmesi gerektiği belirtiliyor. Yüksek tutardan ödeme yapılması da otomatik olarak aynı oranda yüksek emekli aylığı anlamına gelmiyor.

2027 yılı tutarları asgari ücrette yüzde 25 ve yüzde 35 artış olasılıklarına göre hesaplanırken, kesin rakamlar belirlenecek yeni asgari ücretle netlik kazanacak.