Emekli maaşlarında köklü değişim: Gelir sınırında olanlara sıfır zam

2019 yılında 800 bin kişiyi kapsayan en düşük maaş alanlara ilişkin emeklilik destekleri, bugün itibarıyla 5 milyon kişiye ulaşmasına rağmen, hem bu grubun kendi içinde hem de diğer emeklilere hiçbir iyileştirme yapılmaması nedeniyle büyük serzenişlere yol açıyor.

Emeklilerin çoğunluğu, ödenen prim gün sayıları ve SGK’ya bildirilen kazançlar dikkate alınmadan rastgele yapılan bu desteklerin, "Çok çalışanın cezalandırıldığı" eleştirileriyle boğuştuğunu belirtiyor.

Bugün gelinen noktada, asgari ücret üzerinden 3.600 gün prim ödeyen bir SSK'lı ile 9.000 gün hatta daha fazla prim ödeyen bir Bağ-Kur’lu aynı taban maaşı (20.000 TL) alıyor.

MAAŞ TAMAMLAMA DÖNEMİ SONA ERİYOR

Hükûmet, yedi yıldır sürdürdüğü Hazine desteğiyle maaş tamamlama uygulamasına nokta koydu. Kurulan komisyonun üzerinde çalıştığı yeni model, "Maaş Odaklı" değil, tamamen "Gelir ve İhtiyaç Odaklı" bir yapıya dayanıyor. Henüz somut bir rapor olmasa da 5 aşamalı bir model öngörülüyor:

1. Dağınıklık Gideriliyor (Sosyal Yardım Haritası)

Belediyeler, vakıflar ve bakanlıklar ayrı ayrı yardım yapıyor. Kimin ne aldığı tam bilinmiyor. Örnek: Bir emekli hem belediyeden yakacak hem bakanlıktan gıda yardımı alırken, diğeri hiçbirine ulaşamıyor olabilir. Hepsi tek bir sistemde görülecek.

2. Maaş Değil, Evdeki Durum (Hane Geliri)

Sadece emekli maaşı düşükse yeterli olmayacak. Evinize giren toplam para ve hayat standartlarına bakılacak. Örnek: 12.500 TL maaş alan ama 3 evi olan bir emekli ile, 12.500 TL alıp kirada yaşayan ve evde tek geliri bu olan emekli aynı tutulmayacak. Destek gerçekten ihtiyacı olana verilecek.

3. Devlet Kurumları Birleşiyor (Bütçe ve Entegrasyon)

SGK ve Aile Bakanlığı verileri birleştirilecek. Sistem otomatik olarak "Bu kişinin geliri sınırın altında, bütçeden şu kadar destek aktarılmalı" diyecek.

4. Tek Elden Nakit Desteği

Torba torba kömür veya gıda kolisi yerine, yardımlar karta yüklenen nakit paraya dönüşecek. Emekli ihtiyacı olan ürünü marketten kendisi seçecek.

5. Yaşam Maliyeti Farkı Kapatılacak (Tamamlayıcı Sistem)

En düşük emekli maaşı ile o şehirdeki yaşam maliyeti arasındaki fark hesaplanacak.

KÖK MAAŞI DÜŞÜK OLAN EMEKLİLER NE BEKLİYOR?

SGK uzmanı İsa Karakaş'ın köşe yazısına göre, eskiden herkes "Kök maaşım kaç olacak?" diye soruyordu. 2026 Temmuz’dan itibaren soru şöyle olacak: "Benim hane gelirim yaşam sınırının altında mı? Eğer altındaysa devlet üstünü nasıl tamamlayacak?"

Bu durumda hâlen 20 bin TL taban maaş alan emeklilerin kök maaş durumlarına göre uzun süre sıfır zamla karşı karşıya kalması söz konusu. 20 bin TL taban maaş yerine kök maaş yani gerçek maaş esas alınacak.

Örnek Senaryo:

Emekli Ali: Kök maaşı 11.000 TL, kirada oturuyor, evde başka gelir yok.

Emekli Veli: Kök maaşı 11.000 TL, kendi evinde oturuyor, eşinin 16.000 TL emekli maaşı var.

Yeni modelde Emekli Ali "gelir eşiği" altında kaldığı için kira, yakıt ve nakit desteği alarak geliri 22.000–28.000 TL seviyesine tamamlanacak. Emekli Veli ise toplam hane geliri yüksek olduğu için mevcut 20 bin TL taban maaşını enflasyon farklarıyla almaya devam edecek.