Emekli maaşları değişecek: İşte Ankara kulislerinde tartışılan yeni model

Sosyal güvenlik sisteminde yaşanan sorunlar, emekliden çalışana kadar toplumun geniş kesimlerini etkiliyor. Emekli maaşlarının hayat pahalılığı karşısında yetersiz kaldığı yönündeki eleştiriler artarken, sistemin işleyişine dair adalet tartışmaları da büyüyor.

SGK uzmanı İsa Karakaş’ın köşe yazısında vurguladığı üzere, kamuoyunda sosyal yardımlarla geçici çözümler üretilmesi yerine, SGK sisteminde köklü bir reforma ihtiyaç olduğu dile getiriliyor. Emekliler, sosyal yardım değil, ödedikleri primlerin güncel ve adil karşılığını talep ediyor.

SİSTEMİN DENGESİ NEDEN BOZULDU?

Uzmanlara göre sorun yalnızca maaş miktarları değil; sistemin temel dengeleri de sarsılmış durumda.

Emekliler, maaşlarının yetersizliğinden ve aynı prim gününe sahip olmayan kişiler arasında oluşan eşitsizlikten şikâyet ediyor. Çalışan kesimde ise “çok prim ödeyenin cezalandırıldığı” yönünde bir algı oluşmuş durumda.

Özellikle 3.600 gün prim ödeyenlerle 9.000 gün prim ödeyen bazı Bağ-Kur sigortalılarının benzer maaş düzeylerinde buluşması, “prim ödeme motivasyonunu” zedeleyen bir unsur olarak gösteriliyor. Bu tablo, sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından soru işaretleri doğuruyor.

SOSYAL YARDIM İLE EMEKLİ MAAŞI ARASINDAKİ ÇİZGİ

Son yıllarda artan Hazine destekli tamamlayıcı ödemeler, milyonlarca emekliyi kapsar hâle geldi. Ancak bu uygulamaların, sosyal sigorta tekniğine dayanan emekli aylığı sistemi ile karıştırılmasının yapısal sorunları büyüttüğü ifade ediliyor.

Emekli maaşının bir sosyal yardım değil, prim karşılığı kazanılmış bir hak olduğu vurgulanırken; sosyal yardım uygulamalarının SGK sisteminin “kimyasını” bozabileceği uyarısı yapılıyor.

2026 MODELİ TARTIŞILIYOR

Ankara kulislerinde konuşulan ve “2026 modeli” olarak anılan yeni yaklaşımın, maaş odaklı sistemden gelir ve ihtiyaç odaklı sisteme geçişi öngördüğü iddia ediliyor. Buna göre devletin, yalnızca bağlanan maaş tutarını değil, hane gelirini ve yaşam sınırını esas alabileceği belirtiliyor.

Bu olasılık, emekliler arasında tartışma yaratmış durumda. Bir kesim, dar gelirli emekliler için daha hedefli desteklerin fayda sağlayabileceğini savunurken; diğer kesim, bunun sosyal sigorta sistemini sosyal yardım modeline dönüştüreceği endişesini taşıyor.

EMEKLİLERİN CEVAP BEKLEYEN SORULARI

Milyonlarca emekli, sistemde çözüm bekleyen başlıkları gündemde tutuyor. Öne çıkan talepler arasında şunlar yer alıyor:

Aynı primle farklı yıllarda emekli olanlar arasındaki farkın giderilmesi (intibak düzenlemesi),

Kök maaş uygulamasının yol açtığı zam sorunlarının çözülmesi,

Memurlara verilen seyyanen artışların emeklilere yansıtılması,

Aylık bağlanma oranlarının yeniden düzenlenmesi,

Sağlıkta alınan ilave ücretlerin kaldırılması,

Çok prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki farkın netleştirilmesi.

Bu başlıkların çözümü, emeklilik sisteminin geleceği açısından kritik görülüyor.

REFORMUN ROTASI NE OLAMLI?

Uzman görüşlerine göre emeklilik sistemi, yalnızca geçim desteği sunan bir mekanizma değil; ödenen primle alınan maaş arasında adil bir denge kuran bir hak sistemi olmalı. “Ne kadar çok prim, o kadar adil maaş” ilkesinin yeniden tesis edilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Sonuç olarak, 2026’da gündeme gelmesi beklenen yeni modelin gerçekten kalıcı bir çözüm mü yoksa yeni tartışmaların başlangıcı mı olacağı, atılacak adımlara bağlı olacak. Emekliler ise net bir mesaj veriyor: Sosyal yardım değil, prim karşılığı hak ettikleri adil bir emeklilik sistemi istiyorlar.