1 hafta önce
38
İLK olarak şu sorunun cevabı önemli: Dolap neden düştü? Çünkü, hukuki sorumluluğun belirlenmesinde ilk bakılacak konu bu. Dolabın düşme nedeni, hatalı montaj, bağlantı elemanlarının gevşemesi, duvarın taşıma yetersizliği, malzeme kusuru veya binadan kaynaklanan yapısal bir eksiklik ise ve kiracının herhangi bir kusuru bulunmuyorsa, ortaya çıkan zarardan kural olarak kiraya veren sorumludur.
Türk Borçlar Kanunu’nun 301. maddesi, kiraya verene önemli bir yükümlülük yüklüyor. Buna göre kiraya veren, kiralananı sözleşmeye uygun şekilde kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve kira süresince bu durumda bulundurmak zorunda. Kanunun 304, 305 ve ayıba ilişkin diğer hükümleri de kiraya verenin bakım ve ayıptan doğan sorumluluğunu düzenliyor.
EV SAHİBİ “MASRAFI YARI YARIYA KARŞILAYALIM” DİYEBİLİR Mİ?
“Masrafı paylaşalım” demek hukuken yeterli değil. Uygulamada en sık karşılaşılan cümlelerden biri: “Yarı yarıya yaptıralım.”
Oysa böyle bir zorunluluk kanunda yok. Kiracının kusuru ispat edilmediği sürece, sadece kiracı olduğu için dolabın tamir veya yenileme bedeline katılması gerektiği söylenemez. Kiracının sorumluluğu, günlük kullanımdan doğan küçük bakım giderleriyle sınırlıdır. Duvardan kopan mutfak dolabı ise basit bakım değil, esaslı onarım niteliğindedir.
YARGITAY’IN YAKLAŞIMI NE?
Yargıtay’ın yerleşik kararlarında, “kiraya verenin kiralananı güvenli ve kullanılabilir durumda bulundurma borcunun devam ettiği, yapısal ayıplardan ve gizli ayıplardan doğan zararlardan kiraya verenin sorumlu olduğu, kiracının kusuru ispatlanmadıkça yapısal arızaların sonuçlarının kiracıya yüklenemeyeceği, kiralanandaki ayıp nedeniyle kiracının uğradığı zararların uygun koşullarda tazmin edilebileceği” kabul edilmektedir. Dolayısıyla, dolabın düşmesine “kiracının aşırı yüklemesi, montajı değiştirmesi veya kusurlu müdahalesi neden olmamışsa”, onarım giderinin kiracıya yüklenmesi Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımıyla da bağdaşmamaktadır.
KIRILAN TABAK BARDAK VE EŞYALARIN DURUMU NE?
Konunun diğer yönüne de bakalım. Çoğu kiracı yalnızca düşen dolabı düşünür. Oysa okurumun sorusunda olduğu gibi dolabın içindeki, tabaklar, bardaklar, porselen takımları, kahve makinesi, mikser, mutfak robotu, cam kavanozlar, diğer mutfak eşyaları da zarar görmüş olabilir. Kiracının kusuru yoksa, bu zararların da kiraya verenden talep edilmesi mümkün. Türk Borçlar Kanunu’nun genel tazminat hükümleri uyarınca, ayıplı veya güvenli olmayan kiralanan nedeniyle oluşan maddi zararların giderilmesi istenebilir.
İSPATA DİKKAT
Son olarak ispat konusuna da dikkat etmek gerekiyor. Çünkü, haklı olmak tek başına yeterli değildir. Haklılığı ispatlamak gerekir. Bu nedenle olayın hemen ardından şu adımları izleyin: Dolabın düştüğü hali fotoğraf ve videoyla kayıt altına alın.
* Kırılan eşyaları atmayın.
* Mümkünse komşu veya apartman görevlisinden tanıklık alın. Tutanak düzenleyin.
* Servis veya marangoz inceleme raporu düzenletin.
* Fatura ve ödeme belgelerini saklayın. Bu deliller, olası bir davada belirleyici olabilir.
EV SAHİBİ NE ZAMAN SORUMLU TUTULAMAZ?
Ev sahibinin durumuna geri dönelim. Ev sahibi, “Kiracı hatalı kullandı” diyorsa bunu ispatlamak zorundadır. Örneğin, “dolaba taşıma kapasitesinin çok üzerinde yük konulduğu, montajın kiracı tarafından söküldüğü, dolabın kiracı tarafından değiştirildiği” kanıtlanabiliyorsa sonuç farklı olabilir. Aksi halde yalnızca ev sahibinin iddiası yeterli değildir.
Peki zarar tazmini isteyen kiracı ne yapmalı?
Öncelikle zararı yazılı olarak ev sahibine bildirin. Onarımın yapılmasını isteyin. Kırılan eşyaların listesini ve yaklaşık değerini de ekleyin. Anlaşma sağlanamazsa, zarar miktarına göre arabuluculuk ve ardından dava yoluna başvurulabilir. Okurum R.A. da bu yolu izleyebilir. Özetle ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkide en sık yaşanan uyuşmazlıklardan biri, yapısal arızaların bedelini kimin ödeyeceğidir. Vurguladığım gibi kanun da Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da aynı noktada buluşuyor:
Kiracının kusuru yoksa, duvardan düşen mutfak dolabının onarım gideri kiracıya yüklenemez. Üstelik dolabın altında kalarak kırılan tabak, bardak ve diğer ev eşyalarının maddi zararının da kiraya verenden talep edilmesi mümkün. Hukuk, kusursuz kiracıyı yalnız bırakmıyor.
English (US) ·