Dünyanın gözü Ankara'da: 36. NATO Zirvesi başlıyor! Yol haritası ne? İşte detaylar

Türkiye, tarihsel bir kırılmanın eşiğinde 22 yıl sonra yeniden NATO liderlerini ağırlamaya hazırlanıyor. Liderlerin masasında geçen yıl Lahey Zirvesi'nde alınan kararların hayata geçirilmesinden savunma harcamalarının artırılmasına, NATO Kuvvet Modeli'nin uygulanmasından savunma sanayisinin üretim kapasitesinin güçlendirilmesine, Avrupa'nın üstleneceği yeni sorumluluklardan Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesine kadar İttifak'ın geleceğini şekillendirecek birçok kritik başlık yer alıyor.

Ankara Zirvesi, gündemi itibarıyla 2004 İstanbul Zirvesi ile kurduğu tarihsel bağ dolayısıyla da dikkati çekiyor. İstanbul Zirvesi, NATO'nun yalnızca Avrupa-Atlantik coğrafyasının savunmasına odaklanan klasik kolektif savunma anlayışından çıkarak Afganistan ve Irak başta olmak üzere kriz yönetimi ve alan dışı operasyonları merkeze alan yeni güvenlik yaklaşımını benimsediği toplantı olmuştu. Afganistan'daki misyonun genişletilmesi, Irak güvenlik güçlerine eğitim desteğinin temellerinin atılması ve İstanbul İşbirliği Girişimi'nin başlatılması, daha sonra "NATO 2.0" olarak anılacak bu dönüşümün simgeleri arasında yer aldı.

Aradan geçen 22 yılda kökten değişen güvenlik ortamının NATO'yu yönelttiği "3.0" olarak tanımlanan yeni güvenlik anlayışı, yine Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı zirvede somutlaşacak.

Türkiye'nin son dönemde artan uluslararası görünürlüğü açısından da kritik önem taşıyan zirvenin, 1952'den bu yana NATO üyesi olan Türkiye'nin ittifak içindeki rolünü pekiştirmesi bekleniyor.

Rutte, basın toplantısında ev sahipliği için Erdoğan'a teşekkür ederek "Özellikle bizi ağırlayan Türklerin ev sahipliğinden oldukça etkilendim" dedi.

Zirve, hem gerçekleştiği dönem hem de yoğun gündemi nedeniyle "tarihi" olarak değerlendiriliyor. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, "Her zirve için tarihi denir ancak bu kez gerçekten öyle" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, ABD'nin Avrupa'daki uzun vadeli rolüne ilişkin belirsizliğin sürdüğü ve Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana kendisini en fazla tehdit altında hissettiği dönemlerden birinden geçtiği bir konjonktürde, Ankara'da belirleyici nitelikte kararlar alınabileceğine dikkat çekiyor.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde toplanan zirvede, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi ve özellikle hava savunması ihtiyacı da öne çıkan başlıklar arasında.

Rutte, tüm müttefiklerin bu konuda "üzerine düşeni yapması gerektiğini" vurgularken, Çin, Kuzey Kore ve İran'ı Rusya'nın işgal girişiminin "baş destekçileri" olarak nitelendirdi.

İki gün boyunca ittifakın geleceğini şekillendirecek küresel ve bölgesel güvenlik başlıkları masaya yatırılacak. Gündemin ilk sırasında, geçen yıl Lahey Zirvesi'nde verilen ve müttefiklerin 2035'e kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunmaya ayırmasını öngören taahhütlerin hayata geçirilmesi yer alıyor.

Zirve öncesi Ankara'da düzenlediği basın toplantısında konuşan Rutte, "Ankara'da ülkelerin bu yüzde 5 hedefine ulaşmak için net, elle tutulur ve güvenilir planlar sunmasını bekliyorum" dedi.

Rutte, bugün düzenlenecek NATO Zirvesi Savunma Sanayi Forumu'nda "caydırıcılık ve savunma için olmazsa olmaz teçhizatı sağlayacak on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin" duyurulacağını da açıkladı.

NATO'nun 36. Liderler Zirvesi, bugün Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde başlıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin yönetiminde gerçekleşecek zirve iki gün sürecek.

Zirveye ABD Başkanı Donald Trump'ın yanı sıra 31 müttefik ülkenin ve davetli ülkelerin liderleri katılacak. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, liderlerin yanı sıra binlerce diplomat, davetli ve üst düzey bürokratı ağırlamak üzere hazır hale getirildi. Başkentte geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı.