Dünyanın en kurak bölgesinde çalışma başladı: Gökyüzü aniden maviye döndü

Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) tarafından işletilen Paranal Gözlemevi yakınlarındaki 3 kilometrekarelik izole bir alana kurulacak olan bu kompleks; kara delikler, süpernova kalıntıları, nötron yıldızları ve karanlık madde sinyalleri gibi kozmik olayları inceleyecek. Temel altyapı protokollerinin imzalanmasının ardından başlayan projede, 17 kilometrelik iç otoyol ağı ile 51 adet dev teleskop kaidesinin inşasına geçildi. Gözlemevinin, mevcut yer tabanlı gama ışını ölçüm cihazlarından çok daha yüksek bir hassasiyete sahip olacağı açıklandı.

ATMOSFERE ÇARPAN GAMA IŞINLARININ DOLAYLI İZİ SÜRELECEK

Gama ışınları Dünya atmosferine nüfuz ettiğinde doğrudan kaydedilemiyor; ancak atmosfere çarptıkları an "Çerenkov ışığı" adı verilen (Mavi ışık) nano saniyelik mavi ışık parlamaları üretiyor. Atacama'da konumlandırılacak olan 14 adet orta büyüklükte (MST) ve 37 adet küçük büyüklükte (SST) teleskop, bu dolaylı mavi parlamaları yakalayarak orijinal gama ışınının geldiği yönü ve sahip olduğu enerjiyi kuantum bilgisayarlarıyla haritalandıracak.

Tesis, yer tabanlı astronominin en ekstrem emisyon aralığı kabul edilen 80 GeV ile 300 TeV arasındaki gama fotonlarını sürekli olarak kayıt altına alacak. Proje kapsamında toplanacak yıllık yüzlerce petabaytlık ham sismik veri, özel veri işleme yazılımlarıyla sıkıştırılarak yılda 12 petabayta düşürülecek ve küresel açık bilim ağlarına servis edilecek.

AVRUPA LABORATUVARLARINDA ULTRA HASSAS AYNA ÜRETİMİ

Şili'deki inşaat faaliyetleriyle eş zamanlı olarak, Avrupa'daki yüksek teknoloji laboratuvarlarında teleskop parçalarının üretimi sürüyor. Fransa'daki IRFU Enstitüsü, güney yerleşkesindeki orta ölçekli teleskoplar için Bretonyalı Kerdry firmasıyla ortaklaşa geliştirdiği 700 adet özel aynanın test süreçlerini tamamladı.

Karanlık odalarda kalibre edilen ve her bir partide 100 ayna bulunan ilk iki sevkiyat, montaj aşaması için Şili'ye gönderilmeye başlandı. Kurumsal teknik şartnamelerde, orta ölçekli teleskoplarda kullanılacak olan 2,3 ton ağırlığındaki "NectarCAM" ve "FlashCam" kamera modellerinin kuzey ve güney yarımküre yerleşkelerindeki nihai dağıtım konfigürasyonlarına dair bazı operasyonel revizyonların sürdüğü kaydedildi.