Dünya sağlık örgütü alarm verdi! Hindistan’da ortaya çıkan Nipah virüsü yeni bir pandeminin mi habercisi? Türkiye için tehdit var mı?

Oluşturulma Tarihi: Ocak 26, 2026 14:55

Covid-19 pandemisinden sonra uzmanlar artık dünyada sık sık yeni pandemiler yaşayacağımızı söylüyordu. Şimdi yeni bir virüs bu endişeleri daha da arttırdı. Hindistan'da, yarasalardan bulaşan ve tedavisi bulunmayan Nipah virüsü nedeniyle alarm verildi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), virüsü "salgın riski taşıyan" patojenler arasında sınıflandırarak acil araştırma çağrısında bulundu. Bu virüs yeni bir pandeminin başlangıcı olabilir mi? Tehlikenin boyutu ne? Uzman isimler hurriyet.com.tr’ye anlattı.

Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinde, özellikle Kalküta ve çevresinde son günlerde tespit edilen Nipah virüsü vakaları küresel bir endişeye yol açtı. Aralarında doktor ve hemşirelerin de bulunduğu en az beş kişide doğrulanan virüs, sağlık otoritelerini harekete geçirdi.

Özel hastanede çalışan iki hemşirede görülen virüsün, teşhis konulmadan hayatını kaybeden bir hastadan bulaştığı tahmin ediliyor. Hastanede görevli bir hemşirenin komada olduğu bildirildi, 100’e yakın kişi ise yüksek riskli temaslı olarak karantinaya alındı.

DSÖ, Nipah virüsünü ‘acil araştırma ve geliştirme gerektiren öncelikli patojenler’ listesine ekledi.

Peki Nipah virüsü tam olarak nedir, nasıl bulaşır ve en önemlisi yeni bir pandemiye yol açar mı?

“Nipah virüsü sıradan bir salgın etkeni olarak görülmemeli. Nipah, en ölümcül zoonotik virüslerden biridir” diyen Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ümit Savaşçı şunları söyledi:

“Nipah virüsü enfeksiyonlarında bildirilen ölüm oranları yüzde 40 ile 70 arasında değişmektedir. Bu oranlar, virüsün yalnızca bulaşıcı değil, aynı zamanda son derece yıkıcı bir klinik tabloya yol açtığını göstermektedir.”

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş ise, "Nipah virüsü, özellikle Güney ve Güneydoğu Asya ülkelerinde yaygın olarak gözlenen zoonotik bir hastalıktır. Yani hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır. Nipah, zaman zaman bu ülkelerde salgın şeklinde seyrediyor. Bu salgınlar da maalesef yüzde 75'lere varan oranlarda ölümcül olabiliyor" dedi.

Grip benzeri belirtiler gösteriyor

Nipah virüsü enfeksiyonunun erken dönem bulgularının çoğu zaman özgül olmadığından bahseden Prof. Dr. Savaşçı, hastalığın başlangıçta grip benzeri semptomlarla seyredebildiğini söyledi, erken dönem belirtilerini sıralaladı:

• Ateş
• Şiddetli baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Halsizlik
• Bilinç bulanıklığı

Savaşçı, hastalığın ilerleyen evrelerinde ise ensefalit (beyin iltihabı), nöbetler, solunum yetmezliği, koma ve çoklu organ yetmezliği gelişebildiğini, bu sürecin günler içinde ölümle sonuçlanabildiğini ekledi.

Yarasalardan bulaşıyor ama asıl risk insanlar arası bulaş

Prof. Dr. Savaşçı, “Virüsün doğal rezervuarı meyve yarasalarıdır ancak asıl tehlike insanlar arası bulaştır. Nipah virüsü, hasta kişinin vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla bulaşabilir. Özellikle sağlık çalışanları ve hasta yakınları için ciddi risk oluşturur. Hastane kaynaklı yayılımlar bu virüste dikkat çekici düzeydedir" dedi.

Doç. Dr. Hüsrev Diktaş ekledi:

"Özellikle meyve yarasalarının meyvelerle ve insanlarla temas etmesi sonucu hastalık bulaşıyor. Bu temastan 4 ila 14 gün arasında hastalık tablosu ortaya çıkıyor. Bu süre 45 güne kadar uzayabiliyor. Bu hastalığın en büyük sıkıntılarından bir tanesi ağır solunum yetmezliği dediğimiz akciğer enfeksiyonuna kadar ilerleyebilmesidir. Aynı zamanda beyin enfeksiyonuna da yol açabiliyor."

Aşısı da tedavisi de yok!

Savaşçı, nipah virüsüne karşı onaylanmış bir aşı veya spesifik antiviral tedavi bulunmadığını, mevcut yaklaşımın tamamen destek tedavisine dayandığını, bu nedenle erken tanı ile izolasyon ve temaslı takibinin, hastalıkla mücadelede en etkili araçlar olduğunu söyledi.

Nipah virüsünden nasıl korunacağız?

“Toplumun paniğe kapılmaması gerekiyor ancak rehavet de ciddi sonuçlar doğurabilir” diyen Ümit Savaşçı, temel halk sağlığı önlemlerinin önemine dikkat çekti:

- El ve temas hijyenine özen gösterilmesi
- Yıkanmamış meyve ve içeceklerden kaçınılması
- Enfekte kişilerle yakın temastan uzak durulması
- Sağlık kurumlarında enfeksiyon kontrol kurallarına sıkı uyum

Türkiye için tehdit var mı?

Prof. Dr. Savaşçı, mevcut veriler ışığında Nipah virüsünün Türkiye için şu aşamada doğrudan bir tehdit oluşturmadığını ancak küresel hareketlilik nedeniyle dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi ve şunları söyledi:

“Türkiye’de Nipah virüsü vakası bulunmamaktadır. Ancak uluslararası seyahatler ve küresel salgın dinamikleri göz önüne alındığında, erken uyarı sistemleri ve bilimsel izleme büyük önem taşımaktadır.

Nipah virüsü, uluslararası sağlık otoriteleri tarafından yüksek salgın potansiyeli taşıyan hastalıklar arasında yer alıyor. Uzmanlar, bölgesel vakaların küresel bir tehdide dönüşmemesi için erken bildirim, şeffaf veri paylaşımı ve bilimsel iş birliğinin kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.”