Bu ülke adeta altın üzerinde oturuyor: Tam 500 milyar dolarlık servet yatıyor

Güney Afrika sınırları içerisinde yer alan Witwatersrand Havzası, yer altındaki devasa altın rezervleriyle dünyanın en zengin madencilik bölgesi olma unvanını koruyor. Jeolojik araştırmalar ve madencilik verilerine göre, bölgenin keşfedildiği 1886 yılından bu yana insanlık tarihinde çıkarılan tüm altının yaklaşık yüzde 40'ı (45,3 milyon kilogram) tek başına bu havzadan elde edildi.

Uzmanların yaptığı son değerlendirmeler, havzanın yer altında hala yaklaşık 500 milyar dolar değerinde, 45 milyon kilogramı aşkın altın rezervi barındırdığını ortaya koydu ancak cevher oranının düşüklüğü ve altın içeren kaya katmanlarının çok derinlerde bulunması nedeniyle bu servetin büyük bir bölümüne günümüz şartlarında erişilemiyor.

3 MİLYAR YILLIK NEHİRLERİN MİRASI 

Witwatersrand Havzası'nı benzersiz kılan unsurların başında jeolojik yaşı geliyor. Havzadaki altın yatakları, günümüzden 2,7 ila 3 milyar yıl önce, Dünya atmosferinde oksijenin yok denecek kadar az olduğu ve gezegene mikrobiyal yaşamın hakim olduğu Arkeen Devri'nde şekillendi.

O dönemde volkanik arazilerden akan kadim nehirler, mineral bakımından zengin kayaları aşındırarak kopardıkları altın parçacıklarını akıntı boyunca taşıdı. Yüksek yoğunluğa sahip olan altın, zamanla nehir yataklarında ve çakıllı sığlıklarda dibe çökerek birikti.

Milyarlarca yıl içinde tortulların altında kalan bu birikintiler, yüksek ısı ve basıncın etkisiyle sıkışarak "konglomera" adı verilen sert kayaçlara dönüştü. Kayaçların içindeki yuvarlak hatlı altın taneleri, bu madenlerin bir zamanlar suyla taşındığının en somut fiziksel kanıtı olarak öne çıkıyor.

BİR ŞEHRİ YOKTAN VAR EDEN KEŞİF 

Bölgedeki altın damarları ilk kez 1886 yılında altın arayıcısı George Harrison tarafından fark edildi. Bu keşif, tarihin en uzun soluklu madencilik faaliyetlerinin fitilini ateşledi. Kısa süre içinde bölgede kurulan basit çadır kampı büyüyerek modern Johannesburg şehrine dönüştü, madenlerin etrafında demiryolu ağları, dev işleme tesisleri ve finans merkezleri inşa edildi.

Havzadaki altın, büyük külçeler halinde değil, sert kayaçların içine dağılmış mikroskobik parçacıklar biçiminde bulunuyordu. Bu durum, tonlarca kayanın kırılmasını ve ileri düzey kimyasal işlemlerden geçirilmesini zorunlu kıldı. Dolayısıyla Witwatersrand, daha ilk günden itibaren bireysel define avcılarının değil, ağır sanayi ve teknolojinin hüküm sürdüğü devasa bir endüstriyel merkeze dönüştü.

BİLİM DÜNYASINDAKİ TARTIŞMAYI İZOTOPLAR ÇÖZDÜ 

19. yüzyıl boyunca bilim insanları, bölgedeki altının kadim nehir yataklarıyla mı taşındığı yoksa kayaçlar oluştuktan sonra yer kabuğundan sızan sıcak sıvılarla mı biriktiği konusunda ikiye bölündü. Arizona Üniversitesi araştırmacıları, yarılanma ömrü 45 milyar yıl olan radyoaktif renyum-187 izotopunu kullanarak yürüttükleri hassas tarihleme çalışmalarıyla bu tartışmaya son noktayı koydu.

Elde edilen bulgular, altının kadim nehir süreçleriyle biriktiğini kesinleştirirken, bölgede yer kabuğunun derinliklerine ait güçlü bir jeolojik imza olduğunu da gösterdi. Bilim insanları bu durumu, 3 milyar yıl önce Dünya mantosunun tam olarak Güney Afrika'nın bulunduğu bu noktada çok daha sıcak ve altın bakımından sıra dışı derecede zengin olmasına bağlıyor.