3 ay önce
25
Zohran Mamdani, bundan bir yıl önce ABD siyaset sahnesinde adı sanı duyulmamış bir insandı. Bugün ise "New York'un ilk Müslüman belediye başkanı" unvanını üstlenmeye hazırlanıyor. Kendini "demokratik sosyalist" olarak tanımlayan 34 yaşındaki Mamdani'nin zaferinin, sadece New York'u değil tüm ABD'yi hatta belki dünyanın geri kalanını etkileyebilecek sonuçları olduğu yorumları yapılıyor.
Peki başlangıçta en yakın siyasi müttefikleri dahil hiç kimsenin kazanmasına ihtimal vermediği Mamdani, nasıl bir anda Amerikan siyasetinin en çok konuşulan isimleri arasına girdi?
Mamdani'nin yıldızını parlatan faktörlere bakıldığında özellikle sosyal medya stratejisi öne çıkıyor. Çektiği videolarla uluslararası kamuoyunda da ses getiren ve çoğu ilk kez oy kullanan gençler ve beyaz olmayanlardan oluşan binlerce seçmeni harekete geçiren taban kampanyasıyla Mamdani, bir model de oluşturdu.
SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARI SES GETİRDİ
Instagram'da yaklaşık 5 milyon, TikTok'ta ise 1,6 milyon takipçi kazanan Mamdani'nin videolarına bakınca öne çıkan birkaç detay var: Birincisi izleyenlerin kendini Mamdani'yle özdeşleştirebilmesi. İkincisi de New York'ta hayatın şu anki kadar zor olmak zorunda olmadığı fikrini öne çıkaran şefkatli yaklaşımı.
En fazla ses getiren videolarından birinde Mamdani bir sokak satıcısından aldığı tavuklu pilavı yerken "helalflasyon" terimini ortaya attı. (Bu ifade helal sertifikalı gıda ürünlerinin fiyatlarının ortalamadan daha hızlı yükselmesi anlamına geliyor. Halal Times'ın aktardığına göre, dünyada helal gıda ürünlerinin fiyatlarında ortalamaya kıyasla yüzde 10-20 daha hızlı artış kaydediliyor.) Bir diğer videoda ise New York'un Coney Adası'nın dondurucu soğukluktaki sularına balıklama atlamadan önce kira kontrollü konutlarda yaşayan kişilerin "kiralarını dondurma" vaadinde bulundu.
Eşiyle toplu taşımaya atlayıp kimseye haber vermeden belediyede nikah kıymaya gittikleri gün metroda çekilen fotoğrafları da, New York maratonunda soluk soluğa koşarken belediye başkanlığına aday olduğunu belirtip şehirdeki kiralar hakkında konuştuğu videosu da sosyal medyada viral oldu.
Demokrat Parti'nin adayı olamayan Cuomo seçime bağımsız olarak girdi ve özellikle iş dünyasından büyük destek gördü
KENDİNİ DİĞER DEMOKRAT ADAYDAN AYRI BİR YERE KONUMLANDIRDI
Mamdani için en önemli kırılma anlarından biri, geçen yıl Donald Trump'ın ikinci kez ABD Başkanı seçildiği günlerde yaşandı. Eline mikrofonu alıp sokaklara çıkan Mamdani, New York'ta yaşayan ve beyaz olmayan işçi sınıfı vatandaşlara "neden Trump'a oy verdiklerini veya hiç oy kullanmadıklarını" sordu. Demokrat Parti'nin üst kademelerinde de ses getiren bu video sayesinde Mamdani geniş kitlelerin dikkatini çekti.
Mamdani'nin akılda kalıcı içerikleri ve sokaklara çıkıp kendisini eleştirenler dahil insanlarla tanışıp sohbet etmek konusundaki ısrarı, onu Demokratların ön seçimlerdeki diğer adayı Andrew Cuomo'dan ayırdı.
50 yılı aşkındır New York siyasetine damga vuran isimlerden olan Cuomo, geçmişte eyalet valiliği de yaptı ancak karıştığı skandallar nedeniyle epey gözden düştü. Demokratların ön seçimini kaybetmesine karşın bağımsız aday olarak belediye seçimlerine katılan Cuomo, ultra zengin bağışçıların ve şirketlerin desteğinden yararlandı. (Cuomo'ya destek verenlerden biri de son dakika açıklamasıyla ABD Başkanı Trump'tı.)
Mamdani ve Cuomo, ABD'de ülke genelinde kan kaybeden Demokrat Parti'nin iki farklı kanadını temsil ediyordu. Cuomo özellikle gençler ve liberaller arasında popülerliğini ve ilham vericiliğini kaybeden bir aday olarak, Mamdani ise gerçekten hırslı ve heyecan verici bir aday olarak görülüyordu. Dün gece New York'taki sandıklardan çıkan sonuçlar, Amerikalıların hangi vizyonu tercih ettiğini göstermesi açısından açık bir işaret oldu.
Mira Nair (sağdan ikinci) ve Mamdani (en sağ), 'Queen of Katwe' filminin bir etkinliğinde
ANNESİ ÜNLÜ BİR YÖNETMEN, BABASI İSE BİR AKADEMİSYEN
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bir göçmen olan Mamdani işçi sınıfına yakın duruşuyla dikkat çekse de entelektüellerden oluşan bir aileden geliyor.
18 Ekim 1991 tarihinde Uganda'nın Kampala şehrinde doğan ve burada büyüyen Zohran Kwame Mamdani, yedi yaşında ailesiyle birlikte New York'a taşındı.
Babası Mahmood Mamdani, Hint kökenli Ugandalı bir akademisyen ve siyasi yorumcu. Columbia Üniversitesi'nde antropoloji, siyaset bilimi ve Afrika çalışmaları alanında dersler veren Baba Mamdani, Kampala Uluslararası Üniversitesi'nin rektörü olarak da tanınıyor.
Annesi Mira Nair ise 'Mississipp Masala' ve 'Monsoon Wedding' gibi filmleriyle tanınan ünlü bir yönetmen ve yapımcı.
Bununla birlikte Mamdani'nin ABD'deki eğitim hayatına bir devlet okulunda (Bronx Bilim Lisesi) başladığı ve burada okulun ilk kriket takımını kurduğu da bilinen detaylardan.
Mamdani, 2014 yılında Bowdoin College'dan Afrika çalışmaları alanında lisans derecesi aldı ve Filistin'de Adalet için Öğrenciler topluluğunun bu okuldaki şubesinin kuruluşuna imza attı.
Babası, eşi, Zohran Mamdani ve annesi
EŞİYLE ARKADAŞLIK UYGULAMASINDA TANIŞTI
2018'de ABD vatandaşlığına geçen Mamdani, aktif siyasete girmeden önce topluluk organizatörü ve haciz önleme danışmanı olarak çalıştı. (Mamdani, Queens'teki düşük gelirli beyaz olmayan kiracıların tahliye edilmelerini önlemek ve evlerinde kalmalarını sağlamak için yaptığı bu işin, kendisini aday olmaya teşvik ettiğini söylemişti.)
Kasım 2020'de New York'un 36'ncı bölgesini temsil eden eyalet meclisine seçilen Mamdani, bu kurumda görev yapan ilk Güney Asyalı, ilk Ugandalı ve üçüncü Müslüman birey oldu.
Mamdani, bugün eşi olan ve yukarıda bahsettiğimiz üzere basit bir belediye nikahı kıyarak evlendiği Rama Duwaji ile 2021 yılında Hinge isimli flört uygulamasında tanıştı. Duwaji, Suriye asıllı Amerikalı bir sanatçı, illüstratör ve seramik sanatçısı.
Mamdani'nin kariyerinde rap yıldızı olmaya heves ettiği bir dönem de var. Rolling Stone dergisinin 17 Haziran'da yayımladığı bir habere göre Mamdani, haciz önleme danışmanlığı yaptığı dönemde aynı zamanda önce Young Cardamom (Genç Kakule) daha sonra da Mr. Cardamom (Bay Kakule) ismiyle rap yapıyordu. Yaz aylarında o günlerin videoları sosyal medyada yayılınca karşıtları Mamdani'yi buradan da vurmaya çalıştı ve Mr. Cardamom'u "C sınıfı rap'çi" olarak nitelendirdi. Mamdani ise X hesabında yaptığı paylaşımda bu eleştiriye "B listesi rap'çisiyim ben" diye esprili bir yanıt verdi.
Aynı hesapta Nisan 2019'da yayınlanmış "Nani" isimli bir video dikkat çekiyor. Video, Cardamom'un yemek kitabı yazarı ve aktris Madhur Jaffrey'nin canlandırdığı büyükannesini "iyi bir nani" olmadığını söyleyerek azarlamasıyla başlıyor. Ardından rap yapmaya başlayan Cardamom'a şarkının önemli bir kısmında Jaffrey de eşlik ediyor.
Mamdani ayrıca annesinin filmlerinden 'Queen of Katwe'nin müzik süpervizörü olarak çalıştı. Mamdani 2016 yılında, filmi çin sanatçı HAB ile birlikte #1 Spice adlı bir şarkı da yaptı.
Mamdani'nin bir yemek kamyonunda klip çektiği Nani şarkısı yaz aylarında büyük ses getirdi.
PARTİYİ DE YAVAŞ YAVAŞ İKNA ETTİ
24 Haziran'da Demokrat Parti'nin ön seçimlerinde kazandığı açık ara zaferle siyasi bir deprem yaratan Mamdani, New York'un uzun süredir endişeli olan üst düzey ve merkezci Demokratlarının desteğini de yavaş yavaş kazanmayı başardı.
Eski Başkan Yardımcısı ve başkan adayı Kamala Harris, eyalet valisi Kathy Hochul, Temsilciler Meclisi azınlık lideri Hakeem Jeffries gibi nüfuzlu isimlerin yanı sıra küçük meblağlı bağışçıların da desteğini arkasına alan Mamdani, yarışı hep çift haneli farklarla önde götürdü.
TikTok ve Instagram'da paylaştığı zekice hazırlanmış, neşeli, genellikle komik ama mesajından hiç şaşmayan videolarıyla Mamdani, ilk kez oy kullanacak binlerce genç seçmeni ve geniş gönüllü kitlelerini Demokrat Parti'ye çekti.
The Wall Street Journal'a göre, başlangıçta Mamdani'ye müttefikleri bile fazla inanmıyordu. Geçen yaz eyalet milletvekili olarak görev süresinin üçüncü yılında, New York Belediye Başkanlığı'na aday olma planını dile getiren Mamdani başta şüpheyle karşılandı. Parçası olduğu Amerika Demokratik Sosyalistleri'nin (DSA) liderleri, özgeçmişi zayıf ve tanınırlığı düşük olan genç politikacıya şans vermekte tereddüt etti. Burada Mamdani'nin başarısızlığı halinde DSA'in marjinal bir grup olarak görülebileceği endişesi etkili oldu. DSA'in New York Eşbaşkanı Gustavo Gordillo, "Riskler, zafere giden yolun dar olması ve performansımızın düşük olmasıydı. DSA'i harekete geçirmek ve hepimizin onunla birlikte bu büyük riski almasını sağlamak için örgütün liderleriyle muhtemelen yüzlerce kez görüşmemiz gerekti" ifadelerini kullandı.
Mamdani'nin seçmene moral vermeyi amaçlayan kampanyasındaki mesajların üç ana ayağını, kira fiyatları ve New Yorkluların yaşam kalitesi, sürdürülebilir ve maddi olarak altından kalkılabilir çocuk bakımı ve gıda fiyatları oluşturdu. Genç adayın vaatleri arasında New York'un en zenginlerine uygulanan vergi oranlarında artış uygulanması kurumlar vergisinin yükseltilmesi ve 1 milyon daireyi etkileyen sabitlenmiş kira uygulamasında geçerli fiyatların dondurulması gibi politikalar yer aldı.
Mamdani tüm New Yorkluların yararlanabileceği çocuk bakım tesisleri açmayı, kendisinin de bindiği şehir otobüslerinde ücretsiz seferler uygulamayı, belediyeye ait marketler açmayı ve asgari ücreti 30 dolara yükseltmeyi önerdi. Aynı şekilde, binlerce yeni öğretmen işe alma ve şehrin özel şirketlere verdiği ihaleleri yeniden müzakere etme planlarını da kamuoyuna sundu.
RAKİPLER İSLAMOFOBİ VE IRKÇILIKLA YANIT VERDİ
Mamdani'ye karşı yürütülen kampanyalarda ise İslamofobi ve ırkçılık tonları baskın geldi. Buna karşın Mamdani, geceleri camileri ve vardiya yapan iş yerlerini dolaşarak, insanları Urduca, Hintçe ve İspanyolca konuşarak ikna etmeye çalıştı. Bu sayede Güney Asya diasporası da dahil olmak üzere New York'taki çok farklı seçmen kitlelerine ulaştı.
Müslüman olduğunu her fırsatta dile getiren Mamdani'nin Gazze'nin ve Filistinlilerin haklarını savunması ve göçmenleri destekleme konusundaki istekliliği Müslüman dünyasında da takdir topladı.
New York, ABD'de Yahudi nüfusun hem büyük hem de etkili olduğu şehirlerin başında geliyor. New Yorklu Yahudiler, Mamdani'nin İsrail'le ilgili eleştirilerine şüpheyle yaklaşırken antisemitizmle mücadelesinin de sınırlı olacağını düşünüyor.
GENÇ SEÇMENLER MESAJI ALDI
Öte yandan politikaları Mamdani'yi Cumhuriyetçilerin saldırılarının hedefi haline getirmenin yanı sıra Demokrat Partili yerleşik nizam için de riskli bir aday konumuna taşıdı.
Mamdani'nin rakiplerine milyonlarca dolar finansman sağlayan New Yorklu iş insanları yeni başkanın sosyalist politikalarına tedbirli yaklaşıyor. Mamdani, göreve gelip bu politikaları uyguladığı takdirde New York'un rekabet gücüne zarar verecek olmakla eleştiriliyor. Bu fikirleri gerçekçi bulmayan ve New York dışında ilgi çekmeyeceğini düşünenler de az değil.
Ne var ki Mamdani'nin kesin olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 50'sinden fazlasını olması bu fikirlerin çok da karşılıksız olmadığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Mamdani'nin eşitsizlik, hayat pahalılığı ve Demokratların orta yolculuğuna yönelik hayal kırıklığından doğan öfkeyi kullanarak, özellikle değişim isteyen genç seçmenleri harekete geçirdiği vurgulanıyor.
NEW YORK'U ZOR GÜNLER Mİ BEKLİYOR?
Öte yandan seçilmiş olması Mamdani için önümüzdeki günlerin kolay geçeceği anlamına da gelmiyor.
Trump, hafta başında yaptığı açıklamalarda New York'ta ulusal muhafızları görevlendirme ve şehre ayrılan federal fonları kesme tehditlerinde bulundu. Ek olarak sosyal medya paylaşımlarında Mamdani'yi hedef aldı hatta sınır dışı ihtimalini bile dile getirdi.
Dolayısıyla Mamdani'nin belediye başkanı olmasının New York şehri, Demokrat Parti ve genel olarak ABD için büyük etkileri olması çok muhtemel.
Trump, bir paylaşımında Mamdani'nin ABD'de "yasadışı" olarak bulunduğuna dair bir iddiayı ortaya attı ancak herhangi bir kanıt öne sürmedi. Bu paylaşım bazı Cumhuriyetçiler'in Mamdani'nin sınır dışı edilmesini talep etmesine giden yolu açtı.
English (US) ·