Barış için saatler akıp geçiyor: Korkulan senaryoya geri sayım

ABD Başkanı Donald Trump'ın şaşırtan sözleriyle başlayan, İran ile ABD arasında başlaması beklenen ateşkes müzakereleri için zaman daralıyor.

Trump'ın sözlerinden '48 saat sonra' yapılması için Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın araya girdiği bu görüşmelerin en geç yarın, Cuma günü yapılması planlanıyordu ve görüşmelerin olası mekanı olarak Pakistan'ın başkenti İslamabad öne çıkıyordu.

Ancak İran'ın görüşmelere olan isteksiz tavrı ve ABD'nin bitmek bilmeyen tehditleri ekonomik buhrana sürüklenen dünyanın umutla beklediği barış görüşmelerinin başlamadan biteceği endişesine sebep oldu.

Bu esnada dünyanın petrol akışının vanası haline gelen Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ele geçirmek için kritik Hark ve Keşm adalarına yapılması planlanan kara harekatı için binlerce ABD askeri Orta Doğu'ya konuşlandı. Ancak bu senaryo, dünyayı kavuracak bir ekonomik krizi başlatacak son adım olabilir.

İki taraf da birbirlerine ateşkes ya da barış için talep listeleri gönderirken tüm dünyanın kabusu olacak senaryo için geri sayım başladı.

TEHDİTLER VE DİPLOMASİ BİR OLDU

ABD'nin ateşkes için 15 maddelik bir şartlar listesinin İsrail basını tarafından sızdırılımasının ardından İran "ateşkes" önerisini reddederek savaşın tamamen sonlandırılmasını talep etti.

Bu talepten saatler sonra İran kendi taleplerini yayınladı. ABD taleplerinde İran'ın nükleer kapasitesinin tamamen sona erdirilimesi, nükleer tesislerin imha edilmesi ve füze programının kısıtlanması yer alırken İran'ın 5 maddelik listesinde ABD'nin saldırı ve suikastleri sonlandırması, vekil güçlerinin de barışa dahil edilmesi ve ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerinde İran egemenliğini tanıması yer aldı.

Bu iki liste de, karşı taraf için kabul edilemez şartlar içeriyor. ABD Hürmüz üzerinde İran egemenliğini tanıması halinde mağlup sayılacakken, İran'ın nükleer ve balistik füze programlarından tamamen vazgeçmesi ülkenin uğruna savaştığı değerlerin hiçe sayılması anlamına geliyor.

İran Devrim Muhafızları sözcüsü bu hafta yaptığı açıklamasında "ABD, savaşla yapamadığını müzakere ile yapmaya çalışıyor" diyerek ABD'nin şartlarını reddetti. İran'ın üst düzey isimleri de müzakere ihtimali geri çeviren açıklamalar yaptı ancak Dini Lider Mücteba Hamaney'in emriyle ABD'nin 'makul önerilerini' dinleyeceklerini söyledi.

Buna karşın ABD hükümeti İran'ın şartları konusunda henüz resmi açıklama yapmadı. Ancak ABD Başkanı Trump İran'ın görüşmelere katılmaması halinde "İran'a hiç görülmediği kadar ağır bir darbe indireceklerini" öne sürdü.