Bankalar sessiz sedasız kaldırıyor: ATM'ye giden eli boş dönecek

Türkiye genelinde ATM’lerde dikkat çekmeden hayata geçirilen yeni “banknot düzeni”, vatandaşın nakit paraya erişimini zorlaştırmaya başladı. Birçok banka, cihazların kapasitesini daha verimli kullanabilmek amacıyla önce 5, 10 ve 20 TL’lik banknotları sistemden çıkarırken, şimdi de 50 TL’yi ATM’lerden büyük ölçüde kaldırıyor. Çok sayıda ATM’de en düşük para çekme limitinin 100 TL’ye yükselmesi ise günlük yaşamda küçük harcamaları doğrudan etkiliyor.

Özellikle hesabında düşük bakiye bulunan vatandaşlar, ATM’lerden küçük kupür çekemedikleri için paralarına erişmekte zorlanıyor.

SEMT PAZARLARI VE SOKAK EKONOMİSİ OLUMSUZ ETKİLENİYOR

Türkiye gazetesinin haberine göre, cepteki en küçük kullanılabilir banknotun fiilen 100 TL’ye çıkması, özellikle nakit alışverişin yoğun olduğu semt pazarlarında ve mahalle esnafında ödeme düzenini bozdu. Küçük tutarlı alışverişlerde para üstü sorunu giderek büyürken, bu durum hem müşterileri hem de esnafı zor durumda bırakıyor.

En büyük mağduriyeti öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar yaşıyor. Günlük harcamalarını düşük tutarlarla yapan kesimler, ATM’lerden küçük miktarda para çekemediği için günlük ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekiyor.

ESNAF BOZUK PARA PEŞİNE DÜŞTÜ

Küçük banknot sıkıntısı en çok bakkal, market, tekel bayii, eczane ve pazarcıları etkiliyor. Pek çok işletme gün içinde müşterilere para üstü verebilmek için çevrede bozuk para arıyor. Bazı esnaflar güne başka dükkânlardan para bozdurarak başlıyor.

Özellikle küsuratlı alışverişlerde yaşanan ödeme sorunları zaman zaman vatandaş ile işletmeler arasında tartışmalara neden oluyor. Eczanelerde ilaç farkları, pazarlarda gramaj kaynaklı fiyat değişimleri ödeme anında krize dönüşebiliyor.

“ENFLASYON KÜÇÜK PARAYI YUTTU”

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, yaşanan durumun temelinde yüksek enflasyonun etkisinin bulunduğunu söyledi. Karaoğlu, “ATM haznelerinin fiziki bir sınırı var ve ortalama işlem tutarları artınca bankalar mecburen 100 ve 200 TL’lik banknotlara yer açmak zorunda kaldı. Ancak bunun sokaktaki maliyeti çok ağır. Fiyatların yukarı yuvarlanması dar gelirlinin cebine ‘gizli enflasyon’ olarak yansıyor. Ayrıca öğrencilerin veya emeklilerin düşük bakiyelerine erişememesi büyük problem. Piyasada acilen küçük esnafı ve dar gelirliyi rahatlatacak bir nakit akışı planlaması yapılmazsa, sokak ekonomisinde ticaret kilitlenme noktasına gelir” uyarısında bulundu.