Avrupa ülkeleri sonunda muradına erdi: Tonlarca petrol dolu gemiler Hürmüz'den geçti

ABD ve İran arasında imzalanan geçici barış anlaşmasının ardından Hürmüz Boğazı'ndan ilk gemiler teker teker geçmeye başladı.

Fransa, İngiltere ve İtalya gemileriyle birlikte 3 dev Suudi Arabistan tankeri aylardan beri kapalı olan Boğaz'dan geçti.

Çatışmaların başlangıcından bu yana Basra Körfezi'nde mahsur kalan ve Suudi Arabistan firması Bahri tarafından kontrol edilen tankler, tek seyirde  6 milyon ton petrolü Basra Körfezi'nden çıkardı. 

Basra Körfezi'nde aylarca mahsur kalan Avrupalı şirketlere bağlı olan tankerler ise kargolarıyla teker teker, ücret ödemeden çıkmayı başardı. 

Savaşın başlamasından bu yana 109 gün boyunca mahsur kalan 7 Fransız gemisi de şu an yola çıktı.

Durum, boğazın hızla yeniden açıldığını gösterdi.  İlk hareket eden gemilerden 5’i Çin bağlantılı gemiler oldu.

Bir Fransız LNG tankeri ve bir İtalyan araç gemisi de dahil olmak üzere Avrupa bayraklı gemiler de hareket halinde. Bbu durum, anlaşmaya duyulan güvenin bir işareti olarak değerlendirilebilir.

60 gün boyunca Boğaz geçişlerinden hizmet alınmayacak. Ancak 60 günlük müzakereler sonucunda imzalanan barışla birliklte İran ve Umman, gemilerden ücret almaya başlayacak.

PEKİ YA DİĞER KÖRFEZ ÜLKELERİ?

Boğazdaki trafik savaş öncesi seviyelerin oldukça altında seyretse de hareketliliğe dair diğer işaretler de görünür hale geldi.

BAE'den petrol taşıyan dördüncü bir süper tanker, Katar sıvılaştırılmış doğalgazı (LNG) taşıyan bir gemi ve Çin'e ait bir akaryakıt tankeri sinyalleri açık şekilde boğazdan geçiş yaparken tespit edildi.

Katar açıklarında ikinci bir LNG tankeri daha görülürken, Batılı büyük bir tanker sahibi de Körfez içinde mahsur kalan gemilerinin kısa süre içinde Hürmüz'den ayrılmasını beklediklerini ifade etti.

Dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı konumundaki Suudi Arabistan, çatışma sürecinde petrolünü boru hatlarıyla Kızıldeniz'e yönlendirerek satışlarını sürdürmüştü.

Temkinli davranmayı tercih eden Bahri firmasının gemilerini harekete geçirmesi, boğazın geniş çaplı yeniden açılışının ilk adımı olarak değerlendiriliyor.

İran'ın boğazdaki trafik seviyelerini 30 gün içinde savaş öncesi duruma getirmeyi taahhüt etmesiyle birlikte, önümüzdeki günler kritik bir test niteliği taşıyacak.

Hürmüz'ün tamamen açılması, Mart ayının başından beri durdurulan üretimin yeniden başlamasına ve Körfez'de mahsur kalan 100'den fazla tankerden piyasaya petrol akışının hızlanmasına imkan tanıyacak.

HER ŞEY GÜZEL DE, MAYINLAR NEREDE?

Enerji piyasaları ve denizcilik sektörü, mutabakat zaptına rağmen sürecin işleyişi konusunda temkinli kalmaya devam ediyor.

Trafiğin nasıl yönetileceği ve boğazdaki olası mayınların ne zaman veya nasıl temizleneceği konusundaki belirsizlikler sürüyor.

ABD ve İran arasındaki mutabakat kapsamında boğazın 60 gün boyunca geçiş ücreti alınmadan tamamen açık kalacağı belirtilse de, Tahran yönetimi boğaz üzerinde belirli bir düzeyde yönetim hakkını elinde tutmak istediğinin sinyallerini veriyor.

Birçok armatör, geçiş kararı almadan önce operasyonların nasıl yürütüleceğine dair netlik arıyor.

Lloyd’s Market Association yetkilileri, imzalanan mutabakat zaptının armatörlere ve sigortacılara tam bir güvence sağlamak için henüz yeterli olmadığını savundu.

Normalliğe dönülmesinin aylar alabileceğini belirten kurum, gemilerin yanlış konumlarda bulunması ve tedarik zincirlerinin bozulması nedeniyle istikrar ve kesinliğe ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Tanker sahipleri birliği Intertanko ise mayın temizliğinin yanı sıra trafiği yönetecek bir "komuta-kontrol" sistemine ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.

Konuya ilişkin görüş talep edilen QatarEnergy ve Bahri firmaları ise henüz bir açıklamada bulunmadı.