Aşil’in kalkanı Aşil’in topuğu

Bedeninin suya değdiği yer ölümsüz olur, yara almaz. Ancak çocuğu tuttuğu topuğuna su değmemiştir. Thetis kehanetlerin aksini çıkarmak Aşil’i korumak için türlü yöntemlere başvurur.

Aşil genç yaşta Yunanlarla Truva savaşına katıldığında ise onu korumak için bronz, gümüş ve altından kalkan döktürür. Ancak Aşil, annesinin tüm bu çabalarına rağmen zayıf noktası olan topuğundan zehirli okla vurularak hayatını kaybeder.

TÜRKİYE’YE KARŞI HAMLE

GÜNÜMÜZE dönersek Yunanistan dün İsrail ile birlikte Yunan anakarası ve Yunan adaları üzerine çok katmanlı hava savunma sistemi kurmak için 3.6 milyar dolarlık bir anlaşmaya imza attı. Üç yıldır müzakereleri süren sistemin adı ‘Aşil Kalkanı’.

Türkiye’nin savunma sanayisinde atılım yaptığı, İHA ve SİHA teknolojisinde dünya markası olduğu, füze kabiliyetlerini hızla geliştirdiği, yerli ve milli imkanlarıyla ‘Gökkubbe çok katmanlı hava savunma sistemi’ni genişlettiği, jeopolitik nüfuzunu arttırdığı bir dönemde Yunanistan, İsrail’in kapısını çaldı. Yunanistan, proje için Avrupalı şirketlerle çalışmak yerine Doğu Akdeniz’de Kıbrıs Rum Kesimi ile birlikte bir eksen oluşturmaya çalıştığı İsrail’i tercih etti.

AVRUPA YERİNE İSRAİL

AÇIKLAMALARA göre projenin yüzde 75’i İsrail savunma şirketleri, geri kalan yüzde 25’i ise Yunan sanayisi tarafından hayata geçirilecek. Eğer Yunanistan, yüzde 65’i Avrupa ülkelerinde üretilecek bir şekilde bir anlaşma yapsaydı Avrupa Birliği’nin SAFE silahlanma programından finansman sağlayabilecekti. İsrail ile yapılan anlaşma ise bu kapsamda değil.

‘Aşil Kalkanı’ balistik, seyir füzesi, savaş uçakları, İHA ve SİHA tehdidine karşı yapay zeka odaklı entegre ve katmanlı bir yapı oluşturulmasını, olası tehdide karşı en az maliyetli ve etkili yöntemi devreye sokmayı öngörüyor. Bu çerçevede İsrail yapımı 150 km menzilli Davudun Sapanı, 150 km menzilli Barak MX ve SPYDER füze savunma sistemlerinin, Yunanistan’ın SİHA’lara karşı geliştirdiği Kentavros ve mevcut hava savunma sistemleriyle entegre edilmesi, ayrıca sistemin adalara yerleştirilecek radarlarla desteklenmesi planlanıyor.

ELEŞTİRİ KONUSU OLUYOR

AŞİL’in Kalkanı, Yunanistan’da destek bulduğu gibi tartışmalara da konu oluyor. Türkiye ile Ege’de kıta sahanlığı, Yunan adalarının karasuları, aidiyeti meçhul gri bölgeler, FIR hattı gibi tartışmaların sürdüğü ancak her şeye rağmen ‘sakin sular’ın tercih edildiği bir ortamda Yunanistan, Aşil Kalkanı’nı öne sürüyor.

Eski Yunan Maliye Bakanı Yanis Varoufakis, Kiriakos Miçotakis hükümetinin Türkiye’yi ana güvenlik tehdidi olarak gösterip milyarlarca Euro’luk savunma yatırımı yapmasına tepki göstermişti. Varoufakis, “Eğer bu sistem Türk füzelerinin yarısını düşürmeyi başarırsa Ankara bunun yerine iki katından fazlasını fırlatır” diyerek silahlanma yerine diyaloğa öncelik verilmesini istemişti.

İSRAİL’DEN ATİNA’YA TAVİZ

YUNAN kamuoyunda ülke egemenliğinin İsrail’e teslim edildiğine dair eleştiriler de söz konusu.

İşte tam da bu noktada tarihinin en büyük savunma ihracatı anlaşmasını Yunanistan ile yapan İsrail, Atina’ya bazı tavizlerde bulunmuş. Normalde yapmadığı bir şeyi yapıp Yunanistan’a silah sistemlerinin kaynak kodlarını vermeyi kabul etmiş.

Bu da Yunan Silahlı Kuvvetleri’ne yazılıma doğrudan müdahale, güncelleme yetkisi tanındığı anlamına geliyor.

AŞİL’İN ZAYIF NOKTASI

UKRAYNA ve İran savaşında hava savunma sistemlerinin füze saldırılarını bertaraf etmede önemli rol oynadığını, ancak tehlikeyi tamamen bertaraf edemediğini görüyoruz. İran, İsrail’e yüzlerce füze ve dron ile saldırdığında Demir Kubbe yetersiz kalmış, İsrail’i korumak için Amerikan savaş gemilerindeki hava savunma sistemleri ve avcı savaş uçakları devreye girmek zorunda kalmıştı. Çünkü aynı anda gelen yoğun dron ve füze saldırıları karşısında bu sistemler verimsiz kalıyor, zayıf noktası da burası.

EKSENLER, ORTAKLIKLAR

YUNANİSTAN, İsrail ve Güney Kıbrıs ile Doğu Akdeniz’de bir eksen oluşturmaya çalışırken Türkiye de kendi hamlelerini yapıyor. ABD’den F-35’lerin satışı için onay beklendiği bir ortamda hem savunma sanayinin güçlendirilmesinde kritik adımlar atılıyor, hem de bölgesel ittifaklarla işbirlikleri geliştiriliyor. Bu bağlamda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan oluşan Mekke Savunma İttifakı’nın dün İstanbul’da yapılan dışişleri ve savunma bakanlarının ilk komite toplantısını da böyle okumak gerekiyor.