ABD-İran hattında kritik eşik: Birkaç 'pürüz' kaldı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı'nda İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin gazetecilere açıklama yaptı.

The Hill gazetesinin haberine göre Vance, ABD ve İran müzakerelerinde İran'ın nükleer programına ilişkin bazı "pürüzlerin" devam ettiğini ancak tarafların anlaşmaya "çok yakın" olduğunu söyledi.

Müzakerelerde İran'ın nükleer kapasitesi dahil bazı konularda "fikir alışverişinde bulunulduğunu" aktaran Vance, "Nükleer konuyla ilgili birkaç mesele var: yüksek oranda zenginleştirilmiş stoklar ve zenginleştirme sorunu. En azından şu ana kadar iyi niyetle müzakere ettiklerini düşünüyoruz ve bazı ilerlemeler kaydediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkan Yardımcısı, müzakerelerde ilerleme sağlamayı umduklarını belirterek, ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşmayı onaylayacak noktaya gelmesinin mümkün olduğunu ancak bunun henüz netleşmediğini ifade etti.

İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılıp çıkarılmayacağına ilişkin sorulara doğrudan yanıt vermeyen Vance, bu konuda bazı ayrıntıların çözülmesi gerektiğini ve bunun zaman alacağına vurgu yaptı.

Vance, yakın zamanda bir anlaşmaya varılıp varılamayacağına ilişkin "Bu sorunları masaya yatırıp çözüme kavuşturabileceğimiz bir noktaya yaklaşıyoruz, ancak bunun için biraz daha ilerleme kaydetmemiz gerekiyor. Bunu başaracağımızı garanti edemem, ama şu anda bu konuda oldukça iyimserim." görüşünü paylaştı.

Amerikan Axios haber platformunda yer alan ve isimleri açıklanmayan iki ABD'li yetkiliye dayandırılan haberde, ABD ile İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin yapılması için 60 günlük bir anlaşmaya vardıkları iddia edilmişti.

Mutabakat için Başkan Trump'ın onayının beklendiği bildirilmişti.

Haberde, söz konusu mutabakat metninde, ilk aşamada Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir kısıtlama olmaksızın ticari gemilerin geçişine açılacağı ve buna karşılık ABD'nin de İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağı bilgisi verilmişti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, başkent Moskova'da düzenlediği basın toplantısında, gündemdeki konulara dair açıklamalarda bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, "İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun imha için ABD'ye verilmesi veya uluslararası gözetim altında yerinde imha edilmesi" gerektiği yönündeki açıklamasına ilişkin Zaharova, "Zenginleştirilmiş uranyum, İran'a ait. Yalnızca Tahran, uranyumla ne yapılması gerektiği konusunda karar verebilir. Bu konuda söz hakkı İran'a ait." dedi.

Zaharova, ABD'nin Polonya'ya ek asker gönderme yönündeki kararına ilişkin ise "Onlarca yıl Avrupa'da bulunan Amerikan askeri güçlerinin çekilmesi, rasyonel ve gerekli bir adım olurdu." ifadelerini kullandı.

Amerikan orta ve kısa menzilli füze sistemlerinin Japonya'ya konuşlandırılması ihtimalini değerlendiren Zaharova, "Bunu Asya Pasifik bölgesindeki istikrar ve güvenliği olumsuz etkileyen ve Rus sınırlarına tehdit oluşturan adım olarak değerlendiriyoruz." şeklinde konuştu.

Sözcü Zaharova, Bulgaristan'ın yeni yönetiminden Rusya ile ilişkileri iyileştirme niyetinde olduğuna dair sinyal almadıklarını kaydetti.

İran ordusuna ait hava savunma sistemlerinin Buşehr kenti yakınlarında ABD’ye ait bir İHA’ya müdahalede bulunduğu yönündeki haberlere ABD’den yanıt geldi. ABD Merkez Komutanlığı’ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, İran’ın ABD’ye ait bir hava aracını düşürdüğünü iddia ettiği belirtilerek, "Hiçbir ABD hava aracı düşürülmemiştir. ABD’ye ait tüm hava araçlarının yeri bellidir" ifadeleri kullanıldı.

İRAN’IN ABD İHA’SINA MÜDAHALE ETTİĞİ ÖNE SÜRÜLMÜŞTÜ

İran basınında yer alan ve askeri kaynaklara dayandırılan haberlerde, İran ordusuna ait hava savunma sistemlerinin Buşehr kenti yakınlarında ABD’ye ait bir İHA’ya müdahalede bulunduğu öne sürülmüştü. İran’ın Cem kenti Valisi Mesud Tangestani ise bölgede daha önce duyulan patlama sesinin bu olay ile bağlantılı olduğunu belirterek, "Bu gece meydana gelen olay, düşmana ait bir hava aracının imha edilmesinden kaynaklıydı. Kentte durum şu anda normal" demişti.

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın silahlı kuvvetlerini yeniden inşa etmesini ve ABD ile bölgedeki ortaklarına yönelik tehditlerini engellemek amacıyla İran ordusunun petrol satışlarına yönelik yeni yaptırımları duyurdu.

Bu satışların, İran'ın silahlı kuvvetlerinin yeniden inşasını finanse etmesine ve ABD ile bölgedeki ortaklarına yönelik tehditlerini sürdürmesine imkan verdiği belirtilen açıklamada, İran ordusunun bir dizi paravan şirket aracılığıyla İran ham petrolünü satarak gelir sağladığı ifade edildi.
Açıklamada, İran Genelkurmay Başkanlığının petrol satış kolu olan Sepehr Energy Jahan firmasının petrol ihracatını gerçekleştirebilmek için büyük ölçüde gölge filo gemilerine ve paravan şirketlere bağımlı olduğu belirtilerek, bu kapsamda çeşitli şirketlerin yaptırım listesine eklendiği bildirildi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları kaydetti:

"Hazine Bakanlığı, İran ve ordusunu ABD müttefikleri ile Orta Doğu'daki ortaklarını tehdit etmek için ihtiyaç duyduğu finansal kaynaklardan mahrum bırakmak amacıyla İran'ın petrol satışları üzerindeki baskıyı artırmaya devam edecektir. İran hükümetinin silahlı kuvvetlerini ve askeri yeteneklerini yeniden inşa etmek amacıyla petrol gelirlerini artırmasına izin vermeyeceğiz."