60 yıldır suya gömülüyordu: Haritadan silinen bölge için dev proje

Rio de Janeiro'nun kuzey kıyısında yer alan ve Paraíba do Sul Nehri'nin ağzında bulunan Atafona bölgesinde, on yıllardır süren toprak kaybını engellemek için somut bir mühendislik adımı atıldı. São João da Barra Belediye Başkanı Carla Caputi, bölgedeki kıyı erozyonunu kontrol altına alacak Teknik, Ekonomik ve Çevresel Fizibilite Çalışması'nı (EVTEA) yürütmek üzere Caruso Jr. şirketinin resmen görevlendirildiğini açıkladı.

Federal hükümet, bölgeye yönelik kıyı koruma fonlarının serbest bırakılmasını bu fizibilite çalışmasının tamamlanarak teslim edilmesine bağladı. Federal Kamu Savcılığı'nın 2008 yılından bu yana yasal baskı uyguladığı süreçte, ilk kez mali ve teknik sorumluluğu belirlenmiş somut bir yasal aşamaya geçilmiş oldu.

60 YILLIK EROZYONUN BÖLGEDEKİ BİLANÇOSU NETLEŞTİ

Atafona'da 1960'lardan bu yana durmaksızın ilerleyen okyanus suları, bugüne kadar yaklaşık 500 konut, ticari bina ve işletmeyi tamamen yuttu. Yaşanan bu çevresel yıkım nedeniyle 2 binden fazla bölge sakini mülklerini kaybederek kendi ülkelerinde "çevre mültecisi" konumuna düştü. Kıyı şeridindeki erozyon, bugüne kadar 14 imar bloğunu ve 60'tan fazla sokağı haritadan sildi.

Yapılan ölçümlere göre deniz, Atafona kıyılarında yılda ortalama 3 metre ilerleme kaydediyor. Bazı fırtına mevsimlerinde kıyı şeridinin bir sezonda 5 ila 8 metre arasında gerilediği resmi kayıtlara geçmiş durumda. Uzmanlar, kıyı koruma projesinin zamanında hayata geçirilmemesi durumunda, Fluminense Federal Üniversitesi (UFF) simülasyonlarına göre 2100 yılına kadar binden fazla yapının daha yıkılacağını ve bölgenin tamamen ortadan kalkacağını öngörüyor.

PARAÍBA DO SUL NEHRİ'NDEKİ DEĞİŞİM FELAKETİ TETİKLEDİ

Hidroloji uzmanları, Atafona kıyılarındaki olağan dışı erozyon hızının sadece iklimsel faktörlerle açıklanamayacağını belirtiyor. Ana neden olarak, bölgeyi besleyen Paraíba do Sul Nehri üzerinde inşa edilen barajlar, su çekimleri ve akış yönlendirme projeleri gösteriliyor. Bu müdahaleler nehrin debisini düşürerek kıyı şeridini yenileyecek kum ve tortu taşınımını neredeyse tamamen durdurdu.

Nehirden gelen sediment desteğinin kesilmesiyle birlikte, okyanus dalgalarının yoğunlaştırdığı aşındırma gücü sahili hızla geriletmeye başladı. Hazırlanacak olan EVTEA raporu kapsamında; sahile dışarıdan kum takviyesi yapılması (plaj beslemesi), akıntı yönünü değiştirecek dalgakıranların inşası, kaya bloklarından oluşan koruma duvarları (riprap) veya beton bariyer sistemleri gibi mühendislik alternatifleri teknik ve mali açıdan değerlendirilecek.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'DEN "EN SAVUNMASIZ BÖLGE" RAPORU

Atafona'daki çevre krizi küresel raporlara da yansıdı. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayımlanan "Isınan Bir Dünyada Yükselen Denizler" başlıklı raporda, Atafona ve Rio de Janeiro şehri, yükselen deniz seviyesine karşı dünya genelindeki en savunmasız 31 bölge arasında gösterildi.

Raporda yer alan verilere göre, bölgedeki deniz seviyesi son 30 yıl içerisinde yaklaşık 13 santimetre yükseldi. İklim modelleri, 2050 yılına kadar bu seviyeye 16 santimetre daha eklenebileceğini gösteriyor.