6 bin metre derine gönderdiler: Sonar sistemiyle yarasalar gibi çalışıyor

Norveç Enerji Bakanlığı'nın desteğiyle 2025 yılında satın alınan HUGIN Superior adlı araç, Bergen Üniversitesi'ne bağlı Norveç Deniz Veri Merkezi (NORMAR) tarafından işletiliyor. Haziran 2026'da başlayan ilk görev kapsamında araçtan elde edilecek verilerin, derin deniz alanlarının daha iyi anlaşılması ve yönetilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

SONAR SİSTEMİYLE YARASALAR GİBİ ÇALIŞIYOR

6 bin metre derinliğe kadar dalabilen araç, sonar teknolojisi sayesinde deniz tabanındaki yapıları ve nesneleri yüksek hassasiyetle tespit edebiliyor. Ses dalgaları gönderip bunların yansımalarını analiz eden sistem, çalışma prensibi açısından yarasaların çevrelerini algılama yöntemine benzetiliyor.

Günümüzde deniz tabanı haritaları büyük ölçüde gemilerde bulunan çok ışınlı yankı ölçer sistemleriyle hazırlanıyor. Ancak otonom araçlar, çok daha yüksek çözünürlüklü veri sağlayarak deniz tabanındaki ayrıntıların daha net incelenmesine olanak tanıyor.

1800'LÜ YILLARDA AĞIRLIKLARLA YAPILIYORDU

Norveç'te deniz tabanını haritalama çalışmaları 19. yüzyıla kadar uzanıyor. İlk dönemlerde su derinliğini ölçmek için ağırlıklı halatlar kullanılırken, teknolojinin gelişmesiyle birlikte sonar sistemleri ve otonom su altı araçları kullanılmaya başlandı.

Yetkililer, yeni aracın sağlayacağı yüksek çözünürlüklü verilerin yalnızca enerji kaynaklarının yönetiminde değil, derin deniz ekosistemlerinin daha iyi anlaşılmasında da önemli rol oynayacağını belirtiyor. Araçtan elde edilecek bilgilerin gelecekte Norveç'in deniz alanlarına ilişkin araştırmalarda temel veri kaynaklarından biri olması hedefleniyor.