357 milyon ton ürettiler ama sokakta kaldı

Brezilya, 2025/2026 hasat döneminde tahıl üretiminde tahmini 350 milyon tona ulaşarak tarihinin en yüksek seviyesine ilerlerken, ülkedeki depolama kapasitesi yetersizliği kritik boyutlara ulaştı. Ulusal Tedarik Şirketi (Conab) tarafından derlenen Ulusal Depolama Birimleri Kayıt Sistemi verilerine göre, ülkenin mevcut depolama kapasitesi 225,26 milyon ton seviyesinde kalıyor. Bu kapasite, toplanacak toplam mahsulün yalnızca %59’unu karşılayabilirken, geriye kalan yaklaşık %41'lik hacim için depolama alanı bulunmuyor.

ARJANTİN'İN TOPLAM ÜRETİMİNE EŞDEĞER 

Resmi verilere göre Brezilya’daki depolama kapasitesi açığı 124 milyon tonu aşarak ülke tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı. Söz konusu açığın, komşu ülke Arjantin’in toplam yıllık tarımsal üretimine denk olduğu belirtiliyor. Depo yetersizliği nedeniyle üreticiler, ürünlerini hasat döneminde hızla elden çıkarmak ya da açık alanda muhafaza etmek zorunda kalıyor.

ALYTAPI YATIRIMLARINI İKİYE KATLADI 

2010 yılından bu yana depolama kapasitesi yıllık ortalama %2,99 artışla 140,55 milyon tondan 225,26 milyon tona yükseldi. Ancak aynı dönemde tahıl üretiminin iki kattan fazla artması, üretim ile altyapı arasındaki makasın açılmasına neden oldu. Conab verilerine göre, mevcut açığın büyümesini durdurmak için yeni depo ve silo inşaat hızının en az iki katına çıkması gerekiyor.

KAPASİTENİN %41'İ MERKEZ-BATI BÖLGESİNDE 

Brezilya genelindeki 12.116 depolama ünitesinin dağılımında bölgesel eşitsizlikler dikkat çekiyor:

Merkez-Batı: 3.158 birim ile 92,63 milyon ton (Lider konumda)

Güney: 5.526 birim ile 74,21 milyon ton (En fazla ünite sayısı)

Güneydoğu: 33,10 milyon ton

Kuzeydoğu: 16,61 milyon ton

Kuzey: 8,69 milyon ton

Eyalet bazında 57,9 milyon ton kapasiteyle Mato Grosso ilk sırada yer alırken, onu 35,9 milyon tonla Paraná ve 33,4 milyon tonla Rio Grande do Sul takip ediyor. MATOPIBA gibi yeni genişleyen tarım bölgelerinde ise altyapı yetersizliği devam ediyor.

GELENEKSEL DEPOLAR OLUŞTURUYOR 

Ülkedeki toplam kapasitenin 202,41 milyon tonunu dökme yük sistemleri (silolar), 22,84 milyon tonunu ise geleneksel depolar oluşturuyor. Çiftlik içi depolama alanları ise yıllık %3,65 büyüme oranı ile ulusal ortalamanın üzerinde bir hız yakaladı. 2010 yılında 20,98 milyon ton olan çiftlik içi depolama hacmi, 2026'da 37,25 milyon tona ulaştı. Çiftliklerin toplam kapasitedeki payı ise %16,54 olarak kayıtlara geçti.

EKONOMİK VE FİZİKSEL KAYIPLAR GÜNDEMDE 

Lojistik ve piyasa verileri, depolama yetersizliğinin zincirleme etkilerini ortaya koyuyor:

Ürünü depolayamayan üreticilerin hasat döneminde yoğun arz oluşturması piyasa fiyatlarını aşağı çekiyor.

Uygun koşullarda saklanamayan tahıllarda nem, haşere ve kontaminasyon nedeniyle kalite ve değer kaybı yaşanıyor.

Depolama imkanının olmaması, nakliye işlemlerini hasat aylarına yığıyor; bu durum karayolları, demiryolları ve limanlarda aşırı yoğunluğa yol açarak navlun maliyetlerini yükseltiyor.

Federal hükümet, kırsal mülklerde depo yapımını teşvik etmek amacıyla sübvansiyonlu kredi hatları sağlamaya devam ediyor. Conab, ideal güvenli tarım ekosistemi için statik depolama kapasitesinin toplam üretimin en az %120'sine tekabül etmesi gerektiğini bildiriyor.