200 Türk lirası artık 8 Türk lirası oldu

Arka yüzünde Yunus Emre portresi ve "Sevelim, sevilelim" yazısı bulunan 200 Türk lirası değerindeki banknotlar ilk kez 1 Ocak 2009 tarihinde kullanıma girdi. Dolaşıma başladığı 2009 yılında 200 Türk lirası ile alınabilecek ürünler ve bugün aynı ürünleri almak için ödenmesi gereken ücretler saplandığında ise ortaya ciddi bir değer kaybı tablosu çıktığı görüldü. Reel verilerde Türk lirasının değer kaybının yanında alım gücü kıyası bakımından da ciddi bir fark oluşuyor. 

DEĞERİ 17 YILDA 25'TE 1'E DÜŞTÜ

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın (TCMB) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tüketici fiyat endeksi (TÜFE) raporları ele alınarak oluşturulan hesaplamaya bakıldığı zaman 200 Türk lirasının dolaşıma irdiği tarihten itibaren geçen 17 yılda alım gücünün 25'te 1 oranına düştüğü ortaya koyuluyor. bir diğer deyişle 200 liralık banknot ilk çıktığı zamanki değerinin yüzde 96'sını kaybetmiş durumda. 

TCMB'nin "enflasyon hesaplayıcı" aracına göre Ocak 2009 döneminde 200 lira harcayarak oluşturulan ürün sepetini bugün almak isteyenlerin 5 bin Türk Lirası gibi bir ücret ödemesi gerekiyor. Yani Ocak 2009'da tek bir banknot ile yapacağınız alışveriş için bugün 25 adet 200 TL'lik banknot kullanmanız gerek.

DÜŞÜŞ DÖNEM DÖNEM DEVAM ETTİ

Paranın reel değerinde yaşanan düşüş mevcut TCMB Başkanı Fatih Karahan döneminde de devam etti. TCMB resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre Fatih Karahan imzalı 200 liralık banknotlar Nisan 2024 itibariyle dolaşıma girdi. İlk dolaşıma girdiği dönemde bu banknot ile satın alacağınız ürünler için bugün yapılan alışverişte 165 TL daha ödemeniz gerek. 

Bu da  demek oluyor ki 2024 yılında 200 TL'lik banknotlar ile alacağınız ürünler için bugün 365TL ödemeniz gerekiyor. Tabii ki bunlar TÜİK verileri ve TCMB raporları ele alındığında ortaya çıkan tablolar.

RAPORDA FARKLI SOKAKTA FARKLI TABLO 

İşin gündelik hayat kısmına bakıldığında 200 TL'nin değer kaybı çok daha sarsıcı şekilde görülüyor. 2009 yılında 1 kilo kıyma almak için en yüksek fiyatlı kasaplarda 20 TL ödeniyordu. Yani 200 TL ile 10 kilo kıyma alınabiliyordu. 2026 yılında kilosu ortalama 800 TL olan kıymadan 10 kilo almak için ise 8 bin TL yani 40 adet 200 TL'lik banknot kullanmak gerekiyor. 200 Türk lirası değerindeki banknotun değer kaybı da bu şekilde raporlar ve sokak farkıyla ciddi şekilde ortaya çıkıyor.

200 TL ARTIK HER YERDE

200 TL'nin değerinde görülen erime paranın fiziki yaygınlığıyla da kolayca görülebiliyor. İlk dolaşıma girdiği tarihte 9 milyondan daha az basılan 200 TL; şu an dolaşımda 4 milyar 130 milyon adet bulunuyor. 200 liranın bu kadar fazla bulunması paranın alım gücündeki erimeyi gözler önüne seriyor. 

DIŞ PİYASADA DA DURUM AYNI

Mor renk 200 liralık banknotlar piyasaya ilk çıktığında 133 dolara ya da 94 euroya denk geliyordu. Fatih Karahan imzasıyla çıkan 2024 basım 200 lira ise sadece 6 dolar ya da 5,70 euro ediyordu.

Bugün 200 TL ile doar ya da euro almak isterseniz 4,20 dolar ya da 3,70 euro civarlarında döviz alabiliyorsunuz. TCMB verilerine göre geçtiğimiz ay bankalar müşterilerine paralarını Türk lirası olarak tutmaları için yüzde 47 oranında faiz teklifinde bulundu.